Rule of Law

तुम्ही अशा भागात वसतीला आहात की जेथे पुढारी आणि गुंड यांनी संबंधित नागरी अधिकाऱ्यावर दबाव आणून अवैध बांधकाम केले आहे व फेरीवाले बसवले आहेत. जेव्हा तक्रार दाखल करण्याकरता, तुम्ही हे काम पाहात असलेल्या अधिकाऱ्याकडे गेलात तेव्हा तिने तुम्हाला सांगितले की तिला कोणतेही संरक्षण नसल्याने ती या लोकांविरोधात कोणतीही कृती करू शकणार नाही. तिने तुम्हाला असेही सांगितले की बहुधा शासन अशा अवैध कामांचे कायद्यात बदल करून त्यांचे कायदेशीर कामांत रूपांतर करते. तुम्ही यावर, You are residing in the area where many leaders and goons are engaged in illegal constructions and hawking by pressurising civil officers. When you went to lodge a complaint with the officer in charge she told you that she is not in a position to take any action for want of any protection against these people. She also tells you that government usually makes such types of illegal work legal by making necessary changes in the laws. You will,

a)या अधिकाऱ्याच्या कारणे दाखवून कृती न करण्याच्या निषेध करण्यासाठी त्याच्या तोंडाला काळे फासाल. / blacken the face of the officer for protesting against inaction on her part under some pretext or the other.

b)सरकारच्या, खाजगी मालकीच्या जमिनीवरील अवैध बांधकामाला व फेरीवाल्यांना संरक्षण देण्याच्या पद्धतीला विरोध दर्शवणारे लेख व व्यंगचित्रे स्थानिक वृत्तपत्रांतून व सामाजिक माध्यमांतून प्रसारित कराल. / publish articles and cartoons in local newspapers and through social media about the trend of government giving protection to illegal constructions and hawking on private lands.

c)गुंड, पुढारी आणि अवैध कामांतून लाभ घेणाऱ्या लोकांच्या अभद्र युतीच्या व स्वतःच्या जबाबदाऱ्या पार पाडायला तयार नसलेल्या अधिकाऱ्यांच्या विरोधात दबावगट संघटित कराल. / organise pressure groups against nexus of goons, leaders, and people getting profits through illegal constructions and officers who are not ready to execute their responsibilities.✓ Correct

d)परिस्थितीमुळे हताश होऊन स्वतः योग वर्गात दाखल व्हाल व भोवतालच्या अंदाधुंदीची काळजी करणे सोडून द्याल. / frustrated with the situation you will join a yoga class and stop worrying about the mess around you.

Organizing a pressure group against the nexus of corrupt officials, leaders, and goons attacks the root cause systemically while upholding democratic accountability.

अधिकाऱ्यांनी निश्चित केलेल्या नियमानुसार कर्मचाऱ्यांना शासकीय निवासस्थानाचे वाटप करणाऱ्या विभागाचे प्रमुख म्हणून तुम्ही काम करत आहात. एका गटाने, तुमचा कार्य अहवाल तयार करणाऱ्या वरिष्ठकडे, विशिष्ट व्यक्तीला ते राहत असलेल्या इमारतीत, ती आरक्षित गटातील असल्यामुळे रहाण्यासाठी जागा देऊ नये अशी विनंती केली आहे. अप्रत्यक्षपणे तुमच्या वरिष्ठने तुम्हाला त्यांची विनंती मान्य करण्याची सूचना केली आहे. मात्र संबंधित निर्णयाच्या परिणामाला पूर्णपणे तुम्हीच जबाबदार असाल असा इशाराही दिला आहे. पुढच्या काही महिन्यांत तुमची बढती अपेक्षित आहे. दिलेल्या परिस्थितीत दिलेल्या कृती पर्यायातून तुमची निवड कोणती असेल ?

1)Since your promotion is due in the next few months, you are left with no other choice but to accept the suggestion given by your senior officer.

2)Allot the quarter to the concerned employee as per rules and alert the person about the situation in which you have taken the decision about the allotment.✓ Correct

3)Narrate the situation to the concerned employee and request her to wait till you get promotion.

4)Not take any action and keep on requesting the person that she has to wait for some more time.

As a department head, decisions must be taken strictly as per established rules and merit, resisting external or supervisory pressure that asks for discriminatory actions violating equality.

वाहतूक नियंत्रण विभागाच्या प्रशिक्षणार्थीना वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल घटनास्थळी शिक्षा करण्यासंबंधी निर्णय घ्यायला साहाय्य करण्याचा कार्यभार तुमच्याकडे सोपवलेला आहे. रात्रीच्यावेळी गस्तीवर असताना तुमच्या प्रशिक्षणार्थीला पाठचे दिवे नसलेली चारचाकी आढळली. प्रशिक्षणार्थीने चालकाला गाडी थांबवण्याचा हुकूम दिला आणि तपशीलात जाऊन चौकशी केली. तो स्वतःच संबंधित गाडीचा मालिक आहे आणि स्वतःच्या जुळ्या मुलींच्या दर्जेदार शिक्षणाला पैसे साठवण्यासाठी तो दिवसा एक आणि पूर्वरात्री एक अशा दोन नोकऱ्या करतो व त्यामुळे सदर बाब त्याच्या लक्षात आली नाही असे चालकाने सांगितले. स्वतःच्या दाव्यासंबंधी सर्व दस्तऐवजी त्याने दाखवले. प्रशिक्षणार्थीने त्याला बऱ्याच मोठ्या रकमेचा दंड देण्यास फर्मावले. मी जाणूनबुजून नियम मोडलेला नाही आणि यापुढे मी काळजी घेईन असे चालक गवाया करून विनवू लागला. प्रशिक्षणार्थीने तुम्हाला तोडगा सुचवण्याची विनंती केली आहे. तुम्ही सुचवाल;

a)नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यक्तींना आपण नेहमीच विभागाने निर्धारित केलेला दंड केला पाहिजे कारण सुव्यवस्था राखणे हे आपले कर्तव्य आहे.

b)व्यक्ती गरजू वाटते म्हणून तिला वाजवी रक्कम दंड म्हणून द्यायला सांगा आणि तो तिचा पहिला गुन्हा आहे म्हणून जाऊ द्या.

c)त्याला काही वेळ न्यायालयीन कोठडीत ठेवून नंतर समज देऊन सोडून देणे डीक होईल.

d)दुर्लक्ष होण्यासंबंधी चालकाकडे सबळ कारण असल्यामुळे त्याचं जगणं कठीण करण्याऐवजी त्याला कडक समज देऊन सोडून द्या.✓ Correct

When dealing with rule violations where there is a valid, extenuating personal reason and genuine remorse, an administrative officer should exercise empathy combined with a strict warning rather than punitive heavy fines.

प्रस्तुत उताऱ्यातील 'कायद्याचे राज्य' या संकल्पनेत पुढीलपैकी कोणत्या घटकाचा/घटकांचा समावेश आहे ? / The term 'Rule of Law' used in this paragraph means which of the following element/elements ?

(a)संधीची समानता / Equality of opportunity

(b)समान वागणूक / Equal Treatment

(c)न्यायालयांची स्थापना / Establishment of Courts

(d)सर्वांसाठी समान कायदा / Equal laws for all

1)फक्त (a) आणि (b) / Only (a) and (b)

2)फक्त (b) आणि (d) / Only (b) and (d)

3)फक्त (d) / Only (d)✓ Correct

4)फक्त (c) / Only (c)

According to A.V. Dicey's concept and constitutional principles, 'Rule of Law' primarily means supremacy of law and equality before the law - equal laws for all without arbitrary power (d).

पुढीलपैकी कोणत्या घटकांंचा लोकशाहीस असणाऱ्या आव्हानांमध्ये समावेश केला जाऊ शकतो ? Which of the following can be considered as challenges to democracy ?

(a)सांप्रदायिकता / Communalism

(b)सरंजामशाही / Feudalism

(c)अधिकारशाही / Authoritarianism

(d)लष्करी दडपशाही / Supression by Military

1)फक्त (a) / Only (a)

2)फक्त (b) आणि (c) / Only (b) and (c)

3)फक्त (a) आणि (c) / Only (a) and (c)

4)वरीलपैकी सर्व / All of the above✓ Correct

Communalism (a), feudalism (b), authoritarianism (c), and military suppression (d) are all major socio-political and structural hurdles that undermine democratic values, hence all of the above are correct.

Asked in

What you need to know first

Real questions that test this

More Aptitude concepts