MPSC PYQ

Rural Development

Tested in 2 real MPSC questions across 1 year (20172017). See it in context on the interactive Concept Graph →

Years it was asked

What you need to know first

Social SensitivityGrassroots RealityLand records management in India

Real questions that test this

ग्रामीण भागातील लोकांना नवोपक्रम उपयुक्त ठरावेत आणि त्यांना चांगली शासकीय सेवा द्यावी हे ध्येय असलेल्या शासकीय मोहिमेचे तुम्ही प्रमुख आहात. तुम्हाला मदत करण्यासाठी व्यवस्थापन शाळांत शिकणाऱ्या अनेक तरुणांची भर्ती केलेली आहे. या व्यक्ती उत्साही आहेत, त्या चमकदार कल्पना मांडतात, त्या तंत्रज्ञानाचे उत्तम आकलन असलेल्या, वाक्पटुत्व व संप्रेषण कौशल्यांचा वापर करून आश्चर्यचकित करणारी सादरीकरणे करणाऱ्या आणि दांडच्या आत्मविश्वासाने स्वतःचे म्हणणे मांडणाऱ्या आहेत. पण याचवेळी यांच्यापैकी बहुसंख्यांनी त्यांचे सर्व जीवन शहरात घालवल्यामुळे, ते उत्तम सांप्रतिक स्थितीतील मध्यमवर्गीय कुटुंबातील असल्याने, त्यांना विविध चणचणीसह व सामाजिक गंडांमुळे कसेबसे जीवन जगण्याच्या दैन्यावस्थाची फारच अल्प जाणीव आहे. ग्रामीण भागातील बहुसंख्य लोकांच्या जीवनांचे त्यांच्या संदर्भातील वास्तव अनुभवून त्याचे आकलन करून घेण्यासाठी आणि त्यांना स्वतःचे जीवन चांगले बनवण्यासाठी पुढाकार घ्यायला मदत देण्यासाठी आवश्यक असणारा धीर व चिकाटी यांचा या नवोदितांकडे अभाव आहे. तुम्ही,

ग्रामीण भागातील लोकांना नवोपक्रम उपयुक्त ठरावेत आणि त्यांना चांगली शासकीय सेवा द्यावी हे ध्येय असलेल्या शासकीय मोहिमेचे तुम्ही प्रमुख आहात. तुम्हाला मदत करण्यासाठी व्यवस्थापन शाळांत शिकणाऱ्या अनेक तरुणांची भर्ती केलेली आहे. या व्यक्ती उत्साही आहेत, त्या चमकदार कल्पना मांडतात, त्या तंत्रज्ञानाचे उत्तम आकलन असलेल्या, वाक्पटुत्व व संप्रेषण कौशल्यांचा वापर करून आश्चर्यचकित करणारी सादरीकरणे करणाऱ्या आणि दांडच्या आत्मविश्वासाने स्वतःचे म्हणणे मांडणाऱ्या आहेत. पण याचवेळी यांच्यापैकी बहुसंख्यांनी त्यांचे सर्व जीवन शहरात घालवल्यामुळे, ते उत्तम सांप्रतिक स्थितीतील मध्यमवर्गीय कुटुंबातील असल्याने, त्यांना विविध चणचणीसह व सामाजिक गंडांमुळे कसेबसे जीवन जगण्याच्या दैन्यावस्थाची फारच अल्प जाणीव आहे. ग्रामीण भागातील बहुसंख्य लोकांच्या जीवनांचे त्यांच्या संदर्भातील वास्तव अनुभवून त्याचे आकलन करून घेण्यासाठी आणि त्यांना स्वतःचे जीवन चांगले बनवण्यासाठी पुढाकार घ्यायला मदत देण्यासाठी आवश्यक असणारा धीर व चिकाटी यांचा या नवोदितांकडे अभाव आहे. तुम्ही,

a)ही मोहीम काही तरी विकण्यासाठी आणि लोकांना अनावश्यक सामान खरेदी करण्याचे व्यसनी बनवण्यासाठी नसून व त्यांनी ग्रामीण क्षेत्राच्या विविध भागांत लोकांच्या बरोबर काम करून त्यांचे जीवन व आकांक्षा समजून घ्यायला ह्यात या वास्तवचे भान यायला त्यांना मदत द्याल.✓ Correct
b)उपलब्ध निधीतील फार थोडा भाग वापरून, त्यांना त्यांच्या कल्पनांवर काही आठवडे काम करू द्याल आणि त्यांना त्यांच्या कल्पनांत शीघ्रनवता निर्माण करण्याची किंवा वास्तव आणि व्यवहार्य कल्पना अस्तित्वात आणण्याच्या संधी चाल.
c)ग्रामीण भागातील लोकांना ते ज्या समाजाचे आहेत त्याच्या विकासासाठी एकत्र मिळून काम करण्यासाठी सक्षम करण्याचे रचनात्मक कार्य करण्याचा अनुभव असणाऱ्या संघटनांबरोबर या व्यक्तींसाठी क्षेत्रकार्‍यावर आधारित प्रशिक्षण आयोजित कराल.
d)तरुण साहाय्यकांच्या चांगल्या जगण्याच्या उच्चभू करण्यात वेळ घालवण्यापेक्षा त्यांच्यावर संबंधित अशी आसपासची कामे सोपवून, तुम्ही तुमच्या अनुभवी सहकाऱ्यांच्या मदतीने मोहीम यशस्वी करण्यासाठी वाटचाल कराल.

Urban-bred young professionals working in rural development must first understand ground realities, local struggles, and aspirations by working closely with rural people rather than approaching it as a corporate sales pitch.