Assumptions

Assumptions is a Aptitude concept from the MPSC syllabus, tested in 5 past MPSC questions across 5 exam years between 2018 and 2022. Below are those real questions with their correct answers and explanations, plus the concepts worth being comfortable with first.

Real questions

Years tested

5 · 2018–2022

In context

Concept Graph →

📅 Today's Daily Challenge

Five fresh MPSC questions, the same for everyone today — free, no signup.

Try it →

Asked in

2022 2021 2020 2019 2018

What you need to know first

Argument structure analysisLogical deductionUnderstanding arguments

Real questions that test this

जिवंत व्यक्तीचे मूत्रपिंड सुरक्षितपणे काढून घेता येते आणि ते मृत्यूपूर्च्या दारातील रुग्णाचा जीव वाचवू शकते. मूत्रपिंड प्रत्यारोपणाची मागणी ही मूत्रपिंडाच्या पुरवठ्यापेक्षा जास्त असते हे लक्षात घेऊन लोकांना स्वतःचे एक मूत्रपिंड विकण्याला प्रतिबंध करणारा भारतातील कायदा रद्द केला पाहिजे कारण याच्या परिनामी अधिक प्रमाणात यशस्वी मूत्रपिंड प्रत्यारोपण होऊ शकतील. यामुळे श्रीमंत रुग्नांकडून संभाव्य गरीब दात्यांची पिळवणूक होईल याची लोकांना चिंता वाटते. परंतु स्वतःच्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी धोकादायक व्यवस्यायात काम करणे हे स्वतःच्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी स्वतःचे मूत्रपिंड विकण्याहून फारसे वेगळे नाही. काही रुग्णांनी मूत्रपिंडे विकत घेऊन दुसऱ्या देशांत प्रत्यारोपण करून घेतली आहेत. अशा शस्त्रक्रियांच्या त्यांच्या जीवाला असणारा धोका मोठा असू शकतो.

वरील युक्तिवादाचा आधार ठरेल असे गृहीतक पुढील पर्यायांून निवडा.

1)गरीब लोकांना मूत्रपिंड प्रत्यारोपण करून घेणे शक्य होत नाही / Poor people are not able to receive kidney transplants

2)भारतातील काही गरीब लोक मूत्रपिंड विक्रीसाठी इच्छुक असतात / Some people in India are willing to sell a kidney✓ Correct

3)अनेक देशांत तुरळक मूत्रपिंड प्रत्यारोपणे यशस्वी होतात / Kidney transplants carried out in many countries are rarely successful

4)कायद्यातील बदल प्रत्यारोपणासाठी मूत्रपिंडांच्या पुरेशा पुरवठ्याची हमी देईल / Changing the law would ensure an adequate supply of kidneys for transplant

An unstated assumption bridges the gap between the evidence and the conclusion in an argument, often presupposing a causal link or the absence of confounding factors.

चर्चेदरम्यान एक वक्ता म्हणाला, "सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या शिकारीचा शोध घेणे, स्वतःच्या अंड्यांची काळजी घेणे आणि अन्य जीवनप्रक्रियांत गुंफणे यासारख्या काही वर्तनाच्या साध्या चेतक-प्रतिसाद स्पष्टीकरणाच्या आधारे हा प्राण्यांकडे जटिल अनुमान क्षमता आहे हा काही संशोधकांचा दावा बुद्धिप्रमाण नाही. अर्थातच त्यांच्या भोवताल केलेल्या महत्त्वाच्या बदलांना तोंड देण्यासाठी स्वतःच्या वर्तनात बदल करण्याची क्षमता सरपटणाऱ्या प्राण्यांत नाही असे संबंधित प्रयोगादरम्यान निरीक्षण आहे आणि यामुळे सरपटणाऱ्या प्राण्यांकडे जटिल अनुमाने काढण्याची क्षमता नाही असे अनुमान कोणालाही काढता येते."

पुढीलपैकी कोणते विधान या वक्त्याच्या अनुमानासाठी आवश्यक गृहीततक आहे?

a)प्रयोगशाळेतील वर्तनाच्या तुलनेत सरपटणाऱ्या प्राण्यांचे नैसर्गिक पर्यावरणातील वर्तन अधिक गुंतागुंतीचे वाटते.

b)जर सरपटणाऱ्या प्राण्यांत गुंतागुंतीच्या अनुमान प्रक्रिया करण्याची क्षमता असेल, तर काही वेळा ते स्वतःच्या नैसर्गिक अधिवासातील बदलांनुसार स्वतःच्या वर्तनात बदल करण्यासाठी सक्षम असतील.✓ Correct

c)गुंतागुंतीची अनुमान प्रक्रिया आणि चेटकाना दिलेले प्रतिसाद या दोन्ही बाबी एकाच वर्तनासाठी योगदान देत नाहीत.

d)सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या सर्व वर्तनाचे स्पष्टीकरण साध्या चेतक-प्रतिसाद वर्तनाच्या आधारे करता येईल.

An assumption is an unstated premise that must be true for the argument's conclusion to hold. Option 2 links complex estimation capability in reptiles to behavioral changes in their natural habitat, which is necessary for the argument.

पुढे दिलेला विधान व निष्कर्ष अभ्यासा व विधानांच्या आधाराने तर्कदृष्ट्या यथार्थ निष्कर्ष चा पर्याय निवडा. विधान : एका शासकीय कंपनीने तिच्या कर्मचाऱ्यांना त्यांचे उत्पन्न आणि मालमत्ता घोषित करण्यास सांगितले. परंतु कर्मचारी संघटनेने त्याला जोरदार विरोध केला आणि एकाही कर्मचाऱ्याने त्याचे/तिचे उत्पन्न घोषित केले नाही. निष्कर्ष : I. या कंपनीतील कर्मचाऱ्यांचे त्यांच्या पगाराव्यतिरिक्त कोणतेही अधिकचे उत्पन्न असलेले दिसून येत नाही. II. सर्व वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी आपले उत्पन्न आधी घोषित करावे, अशी कर्मचारी संघटनेची इच्छा आहे. Study the statements and the conclusions given below. Select logically the valid option of conclusions with respect to the statements. Statements : The Government run company had asked its employees to declare their income and assets, but it has been strongly resisted by the employees union and none of the employee has declared his/her income. Conclusions : I. The employees of this company do not seem to have any additional income besides their salary. II. The employees union wants all senior officers to declare their income first.

1)फक्त निष्कर्ष I लागू / Only conclusion I follows

2)फक्त निष्कर्ष II लागू / Only conclusion II follows

3)निष्कर्ष I आणि II दोन्ही लागू / Both conclusions I and II follow

4)कोणाताही I किंवा II निष्कर्ष लागू नाही / Neither conclusion I nor II follows✓ Correct

Neither conclusion follows because the statement only indicates that employees resisted declaring income and none did so, but it does not provide evidence about whether they have additional income or what the union's motives are.

सर्व पर्याय अभ्यासून सर्वात जवळपास सारखी विचारप्रक्रिया वापरणारी जोडी निवडा.

(a)विविध प्राण्यांमधील संपर्काची संशोधकांनी पाहणी केली आहे आणि मिरकंट उपयोगात आणत असलेल्या इशारे आणि साद यांच्या मालिका या स्वागतासाठी आणि सावध करण्यासाठी अशा दोन गटांत मोडतात असे त्यांना आढळले. हा मिरकंट घालीत असलेला साद स्वागतासाठी नाही याची याची आपल्याला खात्री असल्यामुळे तो सावधगिरीचा इशारा देण्याचा प्रयत्न करत आहे हे आपण मान्य करायलाच हवे.

(b)शेतकऱ्यांना त्यांच्या जमिनीसाठी सेंद्रिय किंवा असेंद्रिय खते यांतून निवड करणे आवश्यक आहे. सेंद्रिय खते कमी पिके उत्पादन देण्याची शक्यता असते आणि काही काळ असेंद्रिय पद्धतीचा वापर केल्यामुळे शेतकऱ्यांना सेंद्रिय पद्धतीचा वापर करण्यासाठी स्वतःत बदल करणे मुश्कील होते. यासाठी शेतकऱ्यांनी दूरगामी परिणामाचा विचार करून स्वतःसाठी निर्णय घेतला पाहिजे.

(क)एकतर तरुण दर वर्षी हुशार होत जात असतील किंवा विद्यार्थ्यांनी उत्तीर्ण व्हावे म्हणून परीक्षा सोप्या होत जात असतील. आधीच्या तुलनेत आताच्या तरुण व्यक्ती अधिक बुद्धिमान असल्याचा नगण्य पुरावा बुद्धि मापन चाचण्याून आणि अन्य गृहीत मानकांमार्फत मिळत असल्यामुळे पूर्वीपेक्षा आताची परीक्षा प्रणाली विद्यार्थ्यांसाठी सोपी ठरते असेच अनुमान आपण काढले पाहिजे.

(ड)मोकळा जाळ वापरण्यापेक्षा लाकूड जाळणाऱ्या बंदिस्त चुली हा तुमचं अन्न शिजवण्याचा उत्तम मार्ग आहे. लाकूड जाळणाऱ्या बंदिस्त चुली खूप कार्यक्षम असतात तर याउलट मोकळा जाळाच्या चुली हवा गरम करण्यात उष्णता गमावतात. यामुळे जास्त लोकांनी लाकूड जाळणाऱ्या बंदिस्तचुलीचा वापर करायला हवा.

1)अ आणि ब

2)ब आणि क

3)अ आणि क✓ Correct

4)ब आणि ड

Both arguments 'a' and 'c' use the same pattern of reasoning: eliminating alternative possibilities (disjunctive syllogism/process of elimination) to arrive at a definite conclusion.

दिलेली विधाने व त्यापुढची अनुमाने अभ्यासा. दिलेल्या विधानांवर आधारित उचित अनुमानाची निवड करा. Study the statements given below and conclusions that follow these. Select the appropriate conclusion that is based on given statements.

(a)मैदानावर खेळणाऱ्या सर्व हॉकी खेळाडूंनी निळे चिन्ह असलेले टी-शर्ट घातले आहेत. / All hockey players playing on the ground wear T-shirts with blue emblem.

(b)मैदानावर असलेले सर्व खेळाडू हॉकी खेळत नाहीत. / All players who are on the ground don't play hockey.

(c)काही हॉकी खेळाडू निळी टोपी देखील घालतात. / Some hockey players also wear blue caps.

(d)16 वर्षाखालील हॉकी खेळाडू नेहमी टोपी घालतात. / Hockey players who are below 16 years always wear a cap.

1)ज्यांच्या टी-शर्टवर निळे चिन्ह आहे अशा सर्व व्यक्ती हॉकी खेळाडू आहेत. / All persons having blue emblem on their T-shirts are hockey players.

2)निळी टोपी घातलेल्या सर्व व्यक्ती हॉकी खेळाडू आहेत. / All persons wearing blue caps are hockey players.

3)टोपी घातलेले सर्व हॉकी खेळाडू 16 वर्षाखालील आहेत. / All hockey players wearing a cap are below 16 years.

4)वरीलपैकी एकही नाही. / None of the above.✓ Correct

None of the given conclusions logically follow with absolute certainty from the statements provided about hockey players, caps, and ages.

More Aptitude concepts

Critical reasoning Sustainable development Inclusive Growth Inference Coding-Decoding Syllogism Critical Reading Percentage Comprehension Blood Relations Critical thinking Ratio and proportion

Practice Aptitude interactively →