Epistemology
Epistemology is a Marathi Language concept from the MPSC syllabus, tested in 7 past MPSC questions across 4 exam years between 2017 and 2024. Below are those real questions with their correct answers and explanations, plus the concepts worth being comfortable with first.
📅 Today's Daily Challenge
Five fresh MPSC questions, the same for everyone today — free, no signup.
Asked in
What you need to know first
Real questions that test this
जगातील नवनिर्मितीच्या इतिहासासंदर्भत केव्हा तरी, कोणाला तरी 'का?' असा प्रश्न विचारवासा वाटला. कारण
(a)शास्त्रे कशी निर्माण होतात हे समजण्यासाठी
(b)जगातील सर्व ज्ञानाचा साक्षात्कार झाला होता म्हणून
(c)जिज्ञासा, अनुभव आणि ज्ञान यांचे मूळ सापडत नव्हते म्हणून
(d)कवीला सुंदर काव्य, कलाकृती कशा पद्धतीने स्फुरतात हे कळण्यासाठी
नवनिर्मितीच्या इतिहासात 'का?' विचारण्यामागे शास्त्रे कशी निर्माण झाली हे समजणे, जिज्ञासा-अनुभव-ज्ञानाचे मूळ शोधणे आणि कवींना कलाकृती कशी स्फुरते हे जाणून घेणे हे कारण होते.
कुठला अनुभव संकल्पना निर्माण करण्यास आधारभूत मानला जावा ? Which experience should count as a parameter of formulating a concept ?
(a)मूळ अनुभव / The original experience
(b)त्वरित अनुभव / The instant experience
(c)समीकरणाचे तत्त्व / The equating principle
(d)वरीलपैकी कोणतेही नाही / None of the above
According to the specific text, none of the traditional experiential parameters (original or instant) form concepts; rather, it is option d ('None of the above' / किंवा उताऱ्यानुसार वेगळा निकष) which corresponds to option 2.
पानाची संकल्पना कशी तयार होते ? / How is the concept of leaf formed ?
(a)व्यक्तिगत भेदांना स्वच्छंदपणे नाकारून / Arbitrarily discarding the individual differences
(b)विविधतेला विसरून / Forgetting the distinguishing aspects
(c)निसर्गतः / By nature
(d)मूळ आराखड्याची प्रतिकृती बनवून / By imitating the original model
According to philosophical concepts, the idea of a leaf is formed by arbitrarily discarding individual differences and forgetting distinguishing aspects.
निसर्गाला जर संकल्पना अवगत नसतील तर काय माहीत असते ? What does the nature know, if not the concepts ?
(a)व्यक्ती आणि वास्तव्य / The individual and actual
(b)वस्तुंचे मूळ स्वरूप / Essence of things
(c)असमान वस्तूंचे समानीकरण / Equation of unequal things
(d)ते दूरापास्त आणि अनिर्वचनीय आहे / It is inaccessible and undefinable
The passage or philosophical premise indicates that if nature does not know concepts, what it deals with is inaccessible and undefinable (ते दूरापास्त आणि अनिर्वचनीय आहे).
ज्ञानाची पवित्रता आणि देशकाल सापेक्ष उपयुक्तता यामध्ये कोणते नाते असणे आवश्यक आहे ?
(a)ज्ञानवंत व समूह यांच्या आनंदमवते चे
(b)समन्वयाचे
(c)सामाजिक अस्मितेचे
(d)मानव समूहाच्या अंतिम हिताचे
ज्ञानाची पवित्रता आणि देशकाल सापेक्ष उपयुक्तता यामध्ये समन्वयाचे आणि मानव समूहाच्या अंतिम हिताचे नाते असणे आवश्यक आहे.