Human psychology

Human psychology is a Marathi Language concept from the MPSC syllabus, tested in 3 past MPSC questions (2014, 2015, 2023). Below are those real questions with their correct answers and explanations, plus the concepts worth being comfortable with first.

Real questions

Years tested

3 · 2014–2023

In context

Concept Graph →

📅 Today's Daily Challenge

Five fresh MPSC questions, the same for everyone today — free, no signup.

Try it →

Asked in

2023 2015 2014

What you need to know first

Reading comprehension

Real questions that test this

inducement for the individual to ripen, to become something in himself, to become world, to become world in himself for the sake of another person; it is a great, demanding claim on him, something that chooses him and calls him to vast distances. Only in this sense, as the task of working on themselves (“to hearken and to hammer day and night”), may young people use the love that is given to them. Merging and surrendering and every kind of communion is not for them (who must still, for a long, long time, save and gather themselves); it is the ultimate, is perhaps that for which human lives are as yet barely large enough.

लेखकाच्या विचारानुसार दुसऱ्या व्यक्तीवर प्रेम करणे कठीण काम आहे कारण, / According to writers' thinking to love another person is a difficult task because वरीलपैकी कोणती कारण/णे योग्य आहे/त ? / Which of the above statements is/are correct reason/s ?

(a)कोणत्याही हेतूशिवाय वा ध्येयाशिवाय कोणीही दुसऱ्या व्यक्तीवर प्रेम करू शकत नाही. / one cannot love another person without any purpose or aim.

(b)ते प्रेमाची अंतिम परीक्षा आहे ज्याच्यासाठी प्रत्येक व्यक्तीला इतर सर्व कामे करून स्वतःला तयार करावे लागते. / it is the final examination for which human being prepares oneself after doing all other tasks.

(c)ते शिकायला खूप वेळ लागतो आणि धीर धरून चिकाटीने काम करत राहणे कठीण असते. / it takes a long time to learn it and it is difficult to work with courage and perseverance.

(d)त्यासाठी व्यक्तीला स्वतःच्या सर्व शक्ती एकवटाव्या लागतात व इतर कामे करण्याचे कष्ट करावे लागतात. / it requires a person to gather all his/her energies and strive for completing all other tasks.

1)फक्त ब / b only

2)ब आणि क / b and c

3)अ वगळता सर्व / All but a✓ Correct

4)क आणि ड / c and d

Based on passages discussing the art of loving (often Erich Fromm's philosophy), loving is difficult because it requires mastery, concentration, patience, and supreme energy (b, c, and d are true). Statement 'a' is incorrect because love can exist as an orientation without a rigid ulterior purpose or aim.

‘छे!’ हाही असाच एकाक्षरी; परंतु अर्थाचे डोंगर पोतात सामावणारा शब्द. आंत्यंतिक आश्चर्यापासून आंत्यंतिक कृतज्ञतेपर्यंत, आंत्यंतिक आनंदापासून तो पराकाष्ठेच्या तुच्छतेपर्यंत कितीतरी परस्परविरोधी प्रतिक्रिया या एकाच एकाक्षरी उद्गारातून आपण प्रकट करत असतो. ‘परवा भीमसेनजींची मैफल ऐकली. छे ! कमाल केली पंडितजींनी त्या दिवशी.’ या वाक्यातला ‘छे !’ कौतुकादिर दाखवतो ‘छे! कसलं घाणेरडं पिक्चर दाखवंस तू मला. वैताग आला ते बघताना !’ या वाक्यातला ‘छे !’ तुच्छता, तिरस्कार यांचा सूचक असतो. ‘छे! आम्ही का ती मुलगी पसंद करणार आमच्या मुलासाठी ? काहीतरीच काय ?’ या वाक्यातला ‘छे!’ बोलणाऱ्याच्या किंवा बोलणाऱ्याच्या अहंकारी आढ्यतेमधून उमटलेला असतो. ‘छे! छे!! कहर झाला अगदी! हसून हसून माझं पोट दुखायला लागलं,’ ही एखाद्या सुंदर, विनोद नाटकाबद्दलची उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया असते. असे कितीतरी एकाक्षरी शब्द. ‘हं’, ‘रे’, ‘हो’, ‘छी’ हेही त्याच्याच मालिकेतले. मात्र, या शब्दांच्या उच्चाराबरोबर स्वरांचा चढउतार, त्यातला सूक्ष्म फरक, चेहऱ्यावारचे भाव हे ध्यानी घेतले नाहीत, तर त्यांचा खरा अर्थ समजणार नाही.

आपण दैनंदिन जीवनात वावरताना इतरांचे कौतुक करण्यासाठी 'वा!' असा शब्द वापरतो; पण तो इतका सोइजवळ नाही. कारण

(a)त्यामध्ये आपल्या मनातून व्यक्त होणारे खरे भाव लपवलेले असतात.

(b)त्यातून मनातील व्यक्त होणाऱ्या भावना ह्या अनेकवेळा नाराजी, उपेक्षा ह्या पद्धतीने सूचित होत नाहीत.

(c)जीवनगांच्या प्रेमापोटी सभ्यता, सुसंस्कृतता इत्यादी भिड घालण्याच्या अडचणीमुळे 'वा!' म्हणणे भाग पडते.

(d)सुकृतदर्शनी 'वा!' कौतुकाचा उद्गार वाटत नाही.

1)अ आणि क फक्त

2)ब आणि ड फक्त

3)ड फक्त

4)क फक्त✓ Correct

जीवनातील सामाजिकता आणि भिड घालण्याच्या अडचणीमुळे अनेकदा मनाच्या विरुद्ध कौतुकाचा उद्गार काढावा लागतो, हे 'क' विधानात स्पष्ट केले आहे.

खालील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?

(a)इतरांत माणूस स्वतःला कुठल्यातरी घटकाचा समजतो.

(b)विकारांवर नियंत्रण ठेवणे सहज शक्य आहे.

1)फक्त (a)✓ Correct

2)फक्त (b)

3)(a) व (b) दोन्ही

4)(a) व (b) दोन्हीही नाहीत

Based on the passage, statement (a) is correct because man considers himself a part of some larger entity among others, while controlling vices easily is generally considered difficult.

More Marathi Language concepts

Epistemology Passage analysis Philosophical comprehension Sociology Aesthetics Critical evaluation Marathi vocabulary Passage Titling Textual Interpretation Comprehension inference Cultural history Cultural Values

Practice Marathi Language interactively →