Analytical Reasoning

Analytical Reasoning is a Aptitude concept from the MPSC syllabus, tested in 3 past MPSC questions (2015, 2020, 2023). Below are those real questions with their correct answers and explanations, plus the concepts worth being comfortable with first.

Real questions

Years tested

3 · 2015–2023

In context

Concept Graph →

📅 Today's Daily Challenge

Five fresh MPSC questions, the same for everyone today — free, no signup.

Try it →

Asked in

2023 2020 2015

What you need to know first

Critical thinking Reading comprehension

What mastering this unlocks

Logical Reasoning Course of Action

Real questions that test this

माहिती : कृतिहीनतेमुळे गुंतागुंतीच्या चयापचय बदलांचा ओघ निर्माण होतो. न वापरलेल्या स्नायूंचा अपक्षय होतो, ते सहनशील राहत नाहीत त्यांची चरबीचे ज्वलन घडवण्याची क्षमता संपून ते आखडायला लागतात आणि मोठ्याप्रमाणात ग्लुकोजवर अवलंबून राहू लागतात. कृतिहीन स्नायूंच्या पेशींतील मायटोकाँड्रिया म्हणजे चरबीचे ज्वलन करणाऱ्या ऊर्जा थैल्या नाहीशा होऊ लागतात. हे स्नायू ते जे काही जरासे काम करतात त्यासाठी ते कार्बोहायड्रेट्सवर अवलंबून राहू लागतात, परिणामी न जळलेले लिपिड जमा होऊ लागतात व रक्त खूप चरबीयुक्त होते. Information : Inactivity produces a complex cascade of metabolic changes. Unused muscles atrophy, and shift from endurance type muscle fibers, which can burn fat to fast-twitch fibers that rely more strongly on glucose. Inactive muscles lose mitochondria, power packs of the cell, which burn fat. With muscles relying more on carbohydrates for what little work they are doing, unburned lipids accumulate and blood becomes very fatty.

पुढील माहिती आणि त्यावर आधारित कृतिक्रम दिले आहेत. उचित कृतिक्रम दर्शवणारा पर्याय निवडा. / Read the information and course of action based on it. Choose the option(s) that indicate(s) appropriate course(s) of action.

(a)अ. लोकांनी जास्त प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्स असणारे अन्न खाणे थांबवायला हवे. / a. People should stop eating food that contains large amount of carbohydrates.

(b)ब. लोकांनी रक्तातील चरबीचा साठा कमी व्हावा, यासाठी चरबीयुक्त अन्नघटक खाणे टाळायला हवे. / b. People should avoid food that contains fats for reducing accumulation of fats in blood.

(c)क. लोकांनी सुदृढ राहण्यासाठी शरीराच्या सर्व स्नायूंना समाविष्ट करणाऱ्या कृती केल्या पाहिजेत. / c. People should keep on doing activities that involve all muscles of the body for remaining healthy.

1)सर्व तीन कृतिक्रम योग्य आहेत / All three courses of action

2)फक्त अ व ब हे कृतिक्रम योग्य आहेत / Only a and b follow

3)फक्त अ हा कृतिक्रम योग्य आहे / Only a follows

4)फक्त क हा कृतिक्रम योग्य आहे / Only c follows✓ Correct

Only action 'c' logically follows as a practical and universally valid course of action for remaining healthy by involving all muscles. Actions a and b are overly restrictive or medically unsupported generalizations.

एका पुस्तकाच्या कपाटात सहा पुस्तके ठेवेलेली आहेत आणि त्या सहाही पुस्तकांना L, M, N, O, P व Q याप्रमाणे खुणा चिटकवल्या आहेत. M, P, N व Q या खुणा असलेली पुस्तकांची वेष्टणे निळी असून उर्वरित पुस्तकांची वेष्टणे लाल आहेत. L, M व Q या खुणा असलेली पुस्तके नवीन असून उर्वरित पुस्तके जुनी आहेत. L, M व N खुणा असलेली पुस्तके कायद्याची तर उर्वरित पुस्तके अभियांत्रिकीची आहेत. तर कायद्याच्या कोणत्या नवीन पुस्तकाचे वेष्टण निळे आहे?

1)P

2)N

3)L

4)M✓ Correct

Blue-covered books: M, P, N, Q (red: L, O). New books: L, M, Q (old: N, O, P). Law books: L, M, N (engineering: O, P, Q). The question asks for the NEW law book with a blue cover. Law and New overlap at {L, M} -- N is a law book but is old, so it's excluded. Of L and M, only M also has a blue cover (L is red). So M is the only book that is simultaneously a law book, new, and blue.

‘दहा विद्यार्थी परीक्षा अनुत्तीर्ण झाले' हा निष्कर्ष नेहमी सत्य ठरवणारी दोन तथ्ये ओळखा. तथ्ये : a. 40 विद्यार्थी परीक्षा उत्तीर्ण झाले. b. 10 विद्यार्थीने परीक्षा पूर्ण केली नाही म्हणून ते उत्तीर्ण वा अनुत्तीर्ण झाले नाहीत. c. अनुत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या परीक्षा पूर्ण न करणाऱ्यांपेक्षा 5 : 1 ने जास्त आहे. d. उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या अनुत्तीर्ण विद्यार्थ्यांपेक्षा 4 : 1 ने जास्त आहे. Identify two facts that prove conclusion : 'Ten students failed the exam' to be always true. Facts : a. 40 students passed the exam. b. 10 students did not complete the exam and so neither passed nor failed. c. Number of students who failed outnumbered those who did not complete exam by 5 : 1. d. Number of students who passed outnumbered those who failed by 4 : 1.

(a)40 विद्यार्थी परीक्षा उत्तीर्ण झाले. / 40 students passed the exam.

(b)10 विद्यार्थीने परीक्षा पूर्ण केली नाही म्हणून ते उत्तीर्ण वा अनुत्तीर्ण झाले नाहीत. / 10 students did not complete the exam and so neither passed nor failed.

(c)अनुत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या परीक्षा पूर्ण न करणाऱ्यांपेक्षा 5 : 1 ने जास्त आहे. / Number of students who failed outnumbered those who did not complete exam by 5 : 1.

(d)उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या अनुत्तीर्ण विद्यार्थ्यांपेक्षा 4 : 1 ने जास्त आहे. / Number of students who passed outnumbered those who failed by 4 : 1.

1)a, b

2)b, c

3)a, d✓ Correct

4)b, d

Fact (a) gives 40 students passed, and fact (d) says those who passed outnumber those who failed by 4 : 1. So failed = 40 / 4 = 10, always. Facts (b) and (c) only tell us 10 did not complete and a ratio involving them, which never fixes the number who failed on its own with (b) or (d).

More Aptitude concepts

Critical reasoning Logical deduction Sustainable development Inclusive Growth Inference Coding-Decoding Syllogism Critical Reading Percentage Comprehension Blood Relations Ratio and proportion

Practice Aptitude interactively →