Parliamentary procedure
Parliamentary procedure is a Polity concept from the MPSC syllabus, tested in 7 past MPSC questions across 7 exam years between 2014 and 2025. Below are those real questions with their correct answers and explanations, plus the concepts worth being comfortable with first.
📅 Today's Daily Challenge
Five fresh MPSC questions, the same for everyone today — free, no signup.
Asked in
What you need to know first
What mastering this unlocks
Real questions that test this
जर लोकसभेचे सभापती आणि उपसभापती दोघेही उपस्थित नसतील, तर संसदेच्या संयुक्त बैठकीच्या अध्यक्षस्थानी कोण असतात ? Who presides over a joint sitting of the Parliament if neither the Speaker nor the Deputy Speaker of Lok Sabha is available ?
Under Article 118 of the Constitution, if both the Speaker and Deputy Speaker of the Lok Sabha are absent, the Deputy Chairman of the Rajya Sabha presides over the joint sitting (or if they are also absent, such other person as may be determined by the members present).
खालील विधने विचारात घ्या : वरीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे/त ? Consider the following statements : Which of the above statements is/are correct ?
(a)भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 2 हे भारतीय संघराज्याचा भाग नसलेल्या भू प्रदेशाचा समावेश अथवा त्याची नवीन राज्यांमध्ये स्थापना यासंबंधी आहे. / Article 2 of the Indian Constitution relates to admission or establishment of new States which are not part of the Union of India.
(b)भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 3 हे अस्तित्वात असलेल्या केन्द्रशासित प्रदेशासह घटक राज्यांच्या स्थापने संबंधी अथवा त्यातील बदलासंबंधी तरतुदी प्रदान करते. / Article 3 of the Indian Constitution provides for the formation of or changes in the existing States including Union territories.
(c)भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 3 खाली असलेले विधेयक हे केवळ लोकसभेतच मांडले जाऊ शकते. / A Bill under Article 3 of the Indian Constitution shall be introduced only in the Lok Sabha.
Article 2 deals with the admission or establishment of new states that are not part of the Union of India. Article 3 deals with the formation of new states and alteration of areas, boundaries of existing states within India. Both statements a and b are correct.
खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही? / Which one of the following statements is not correct ?
A bill for the formation of new states can be passed by the Parliament by a simple majority, not a special majority as stated in option 3.
खालील विधाने पहा : (a) लोकसभेमध्ये पारित न झालेले, परंतु राज्यसभेत प्रलंबित असलेले विधेयक, लोकसभा विसर्जित झाल्यास व्यपगत होते. (b) सदने स्थगित झाल्यास संसदेतील प्रलंबित विधेयके व्यपगत होतात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
(a)लोकसभेमध्ये पारित न झालेले, परंतु राज्यसभेत प्रलंबित असलेले विधेयक, लोकसभा विसर्जित झाल्यास व्यपगत होते.
(b)सदने स्थगित झाल्यास संसदेतील प्रलंबित विधेयके व्यपगत होतात.
A bill pending in the Rajya Sabha which has not been passed by the Lok Sabha does NOT lapse on the dissolution of the Lok Sabha. Also, mere adjournment of a house does not cause bills to lapse.
108 व्या घटनादुरुस्ती विधेयकाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ. ते लोकसभा आणि राज्यांच्या विधानसभे मध्ये महिलांसाठी एकृतीयांश राखीव जागेसंबंधी होते. ब. राज्यसभेने ते विधेयक 9 मार्च, 2010 रोजी मंजूर केले होते. क. लोकसभेने विधेयकावर कधीच मतदान केले नाही. ड. 15 व्या लोकसभेच्या विसर्जननांतर ते रद्द झाले. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? Consider the following statements about the 108th Constitutional Amendment Bill : a. It related to reservation of one-third seats in Lok Sabha and State Legislative Assemblies for women. b. Rajya Sabha passed the Bill on 9th March, 2010. c. Lok Sabha never voted on the Bill. d. It was lapsed after the dissolution of the 15th Lok Sabha. Which of the statements given above are correct ?
(a)ते लोकसभा आणि राज्यांच्या विधानसभे मध्ये महिलांसाठी एकृतीयांश राखीव जागेसंबंधी होते. / It related to reservation of one-third seats in Lok Sabha and State Legislative Assemblies for women.
(b)राज्यसभेने ते विधेयक 9 मार्च, 2010 रोजी मंजूर केले होते. / Rajya Sabha passed the Bill on 9th March, 2010.
(c)लोकसभेने विधेयकावर कधीच मतदान केले नाही. / Lok Sabha never voted on the Bill.
(d)15 व्या लोकसभेच्या विसर्जननांतर ते रद्द झाले. / It was lapsed after the dissolution of the 15th Lok Sabha.
All statements regarding the 108th Constitutional Amendment Bill (Women's Reservation Bill) are correct: it proposed 1/3rd reservation, passed Rajya Sabha in 2010, was never voted on in Lok Sabha, and lapsed with the dissolution of the 15th Lok Sabha.