MPSC Rajyaseva 2023 CSAT — Question 22

The correct answer with a full explanation. Practice Reading Comprehension questions as a quiz →

Reading comprehension Contextual meaning

‘छे!’ हाही असाच एकाक्षरी; परंतु अर्थाचे डोंगर पोतात सामावणारा शब्द. आंत्यंतिक आश्चर्यापासून आंत्यंतिक कृतज्ञतेपर्यंत, आंत्यंतिक आनंदापासून तो पराकाष्ठेच्या तुच्छतेपर्यंत कितीतरी परस्परविरोधी प्रतिक्रिया या एकाच एकाक्षरी उद्गारातून आपण प्रकट करत असतो. ‘परवा भीमसेनजींची मैफल ऐकली. छे ! कमाल केली पंडितजींनी त्या दिवशी.’ या वाक्यातला ‘छे !’ कौतुकादिर दाखवतो ‘छे! कसलं घाणेरडं पिक्चर दाखवंस तू मला. वैताग आला ते बघताना !’ या वाक्यातला ‘छे !’ तुच्छता, तिरस्कार यांचा सूचक असतो. ‘छे! आम्ही का ती मुलगी पसंद करणार आमच्या मुलासाठी ? काहीतरीच काय ?’ या वाक्यातला ‘छे!’ बोलणाऱ्याच्या किंवा बोलणाऱ्याच्या अहंकारी आढ्यतेमधून उमटलेला असतो. ‘छे! छे!! कहर झाला अगदी! हसून हसून माझं पोट दुखायला लागलं,’ ही एखाद्या सुंदर, विनोद नाटकाबद्दलची उत्स्फूर्त प्रतिक्रिया असते. असे कितीतरी एकाक्षरी शब्द. ‘हं’, ‘रे’, ‘हो’, ‘छी’ हेही त्याच्याच मालिकेतले. मात्र, या शब्दांच्या उच्चाराबरोबर स्वरांचा चढउतार, त्यातला सूक्ष्म फरक, चेहऱ्यावारचे भाव हे ध्यानी घेतले नाहीत, तर त्यांचा खरा अर्थ समजणार नाही.

आपण दैनंदिन जीवनात वावरताना इतरांचे कौतुक करण्यासाठी 'वा!' असा शब्द वापरतो; पण तो इतका सोइजवळ नाही. कारण

(a)त्यामध्ये आपल्या मनातून व्यक्त होणारे खरे भाव लपवलेले असतात.

(b)त्यातून मनातील व्यक्त होणाऱ्या भावना ह्या अनेकवेळा नाराजी, उपेक्षा ह्या पद्धतीने सूचित होत नाहीत.

(c)जीवनगांच्या प्रेमापोटी सभ्यता, सुसंस्कृतता इत्यादी भिड घालण्याच्या अडचणीमुळे 'वा!' म्हणणे भाग पडते.

(d)सुकृतदर्शनी 'वा!' कौतुकाचा उद्गार वाटत नाही.

1)अ आणि क फक्त

2)ब आणि ड फक्त

3)ड फक्त

4)क फक्त✓ Correct

जीवनातील सामाजिकता आणि भिड घालण्याच्या अडचणीमुळे अनेकदा मनाच्या विरुद्ध कौतुकाचा उद्गार काढावा लागतो, हे 'क' विधानात स्पष्ट केले आहे.

MPSC has asked 44 Reading Comprehension questions.

Try them as a quick quiz, instant answers and explanations, no signup.

Practice Reading Comprehension →Or see all 44 with answers

Want a high-yield PYQ explained daily?Free on our Telegram channel — one real MPSC question, fully explained, every morning.Join →