MPSC Rajyaseva 2020 — GS Paper 1

12 real questions with the correct answer and a full explanation on each. Practice these interactively instead → · Or take it as a timed mock exam →

चुकीची जोडी ओळखड़ा. (1) दास्ता - बक्रोका टापू (2) सियाराम दल - बिहार (3) परशुराम दल - ओरिसा (4) हिंदुस्तान सोशलिस्ट रिपब्लिकन आर्मी - उत्तर प्रदेश

a)दास्ता - बक्रोका टापू

b)सियाराम दल - बिहार

c)परशुराम दल - ओरिसा&check; Correct

d)हिंदुस्तान सोशलिस्ट रिपब्लिकन आर्मी - उत्तर प्रदेश

Parashuram Dal was active in regions other than Orissa or the pairing provided in option 3 is factually incorrect.

Q46

'अंतरराष्ट्रीय सौर युती (ISA)' बाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ? Which of the following statement is not correct about International Solar Alliance (ISA) ?

1)युती 121 सौर संसाधन समृद्ध देशांची आहे. / The Alliance is of 121 solar-resource rich countries.

2)हे सर्व देश कर्कवृत्त आणि विषुववृत्त मध्ये अंशता व पूर्ण समाविष्ट आहेत. / All of these countries, lying fully or partially between Tropic of Cancer and Equator.&check; Correct

3)भारताचे पंतप्रधान आणि फ्रान्सचे राष्ट्रअध्यक्ष यांनी संयुक्तपणे युती सुरू केली होती. / The alliance was jointly launched by PM of India and President of France.

4)युती 30 नोव्हेंबर 2015 साली पॅरिस येथे सुरू केली गेली. / The alliance was launched on 30th November 2015 at Paris.

Statement 2 is incorrect because ISA member countries lie fully or partially between the Tropic of Cancer and the Tropic of Capricorn, not just the Equator.

Q49

'भारत-अमेरिका डॉलर मॅचिंग अनुदान' उपक्रम कोणत्या वर्षी सुरू (Launch) करण्यात आला? In which year, the 'Indo-US Dollar Matching Grant' project was launched ?

1)2004&check; Correct

2)2000

3)2009

4)2005

The Indo-US Dollar Matching Grant project was launched in the year 2004 to promote bilateral cooperation and developmental initiatives.

Q60

खालीलपैकी ______ कृत्रीम प्रक्रियेमध्ये अलैंगिक जननांदारे योग्य खोड आणि आवश्यक मुळांद्वारे प्रजनन केल्या जाते. ______ is an Artificial method of Asexual Reproduction, used to produce plants, combining desired stem with favourable Root Characteristic.

1)बर्डींग / Budding

2)लेअरींग / Layering

3)कटींग / Cutting

4)ग्रार्टीग / Grafting&check; Correct

Grafting is an artificial propagation method where a desired stem (scion) is joined with a rooted plant (stock) to combine their favorable characteristics.

Q67

रासायनिक घटाचे विद्युतगामक बल धन असते, जेव्हा अभिक्रियेचा मुक्त ऊर्जा बदल हा असतो. The EMF of a chemical cell is positive, when the free energy change of the reaction is .

1)> 0

2)< 0&check; Correct

3)= 0

4)मुक्त ऊर्जा बदल आणि विद्युतगामक बलाचा संबंध नाही / No relationship between the free energy change and EMF

The relationship between cell emf (E) and Gibbs free energy change (delta G) is given by delta G = -nFE. For the EMF to be positive (>0), the free energy change must be negative (<0) for a spontaneous process.

Q69

खालीलपैकी कोणास टरपिनॉइड समजले जातात ? / Which of the following is/are terpenoid/s ?

1)फक्त मेंथॉल / Only menthol

2)फक्त अ जीवनसत्व / Only Vitamin A

3)दोनों, मेंथॉल आणि अ जीवनसत्व / Both menthol as well as Vitamin A&check; Correct

4)दोनोंही नाही / Neither menthol nor Vitamin A

Terpenoids are a large class of naturally occurring organic compounds derived from five-carbon isoprene units. Both menthol (a monoterpene) and Vitamin A (a diterpenoid) belong to this class.

Q70

टेट्राहेड्रल [Ni(CO)4] व्यामिश्र/जटिल (complex) मध्ये विजोड इलेक्ट्रॉन्सची संख्या ______ आहे. The number of unpaired electrons in tetrahedral [Ni(CO)4] complex is ________

1)0&check; Correct

2)1

3)2

4)3

In [Ni(CO)4], nickel is in the 0 oxidation state with a 3d8 4s2 configuration. CO is a strong field ligand that causes pairing of electrons, resulting in sp3 hybridization and zero unpaired electrons.

Q76

केंद्रीय माहिती आयोगाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे? / Which of the following statements regarding Central Information Commission is correct ?

a)ती घटनात्मक संस्था असून तिक्यात एक मुख्य माहिती आयुक्त आणि पाच पेक्षा जास्त नाहीत इतके माहिती आयुक्त असतात.

b)मुख्य माहिती आयुक्त आणि माहिती आयुक्त यांची नेमणूक गृहन्मंत्र्याच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या शिफारिशीवरून राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते.

c)ते आपले पद पाच वर्षे किंवा वयाची 70 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत धारण करतात.

d)ते पुनर्नियुक्तीस पात्र नसतात पण माहिती आयुक्त हे मुख्य माहिती आयुक्त म्हणून नेमणुकीस पात्र असतात परंतू ते माहिती आयुक्त पदाच्या कालावधीसह एकूण पाच वर्षांपेक्षा जास्त काळ पद धारण करू शकत नाहीत.&check; Correct

The Central Information Commission is a statutory body (under RTI Act, 2005), not a constitutional body. Its members are appointed by the President on the recommendation of a committee headed by the Prime Minister, not the Home Minister, making option d correct regarding reappointment rules.

Q79

खालीलपैकी कोणती बाब ही भारतातील अंतर-राज्य परिषदेच्या कार्यक्षेत्रातून वगळलेली आहे ? / Which one of the following matters stands excluded from the jurisdiction of Inter-state council in India ?

1)राज्य-राज्यांमध्ये जे तंटे उद्भवले असतील त्या बाबत चौकशी करणे आणि त्यावर सल्ला देणे. / Enquiring into and advice upon disputes which may have arisen between the states.

2)कोणत्याही आंतरराज्यीय नदीच्या पाण्याच्या वापर, वाटप किंवा नियंत्रण याबाबतच्या कोणत्याही तंट्याच्या अभिनिर्णया करता तरतूद करणे. / Adjudication of any dispute with respect to the use, distribution or control of water of any inter-state river.&check; Correct

3)राज्यांपैकी सर्वांचा किंवा काहींचा अथवा संघ-राज्य व एक किंवा अधिक राज्या यांचा ज्यात समाईक हितसंबंध आहे अशा विषयाबाबत अन्वेषण करणे आणि चर्चा करणे. / Investigation and discussion of subjects in which some or all of the states or the Union and one or more states, have common interest.

4)अशा कोणत्याह ी विषयावर शिफारस आणि, विशेषतःः त्या विषयाबाबतचे धोरण आणि कारवाई यांचा अधिक चांगल्या प्रकारे समन्वय साधण्याकरिता शिफारस करणे. / Making recommendation on any such subject and in particular, recommendations for the better coordination of policy and action with respect to that subject.

Under Article 263 of the Constitution, the Inter-State Council deals with coordination, investigating common interests, and discussing subjects of dispute, but disputes relating to inter-state river waters are specifically excluded and handled under Article 262 via separate tribunals.

Q85

'राजyाकडून चालविल्या जाणाऱ्या किंवा राज्य निधीतून सहाय्य मिळत असलेल्या कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेत कोणत्याही नागरिकास केवळ धर्म, वंश, जात, भाषा या किंवा यापैकी कोणत्याही कारणास्तव प्रवेश नकारला जाणार नाही'. ही तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदात आहे ? 'No citizen shall be denied admission into any educational institution maintained by the state or receiving aid out of state funds on grounds only of religion, race, caste, language or any of them.' This provision is contained in which of the following articles of the Indian Constitution ?

1)30

2)16

3)28

4)29&check; Correct

Article 29(2) prohibits denial of admission to any educational institution maintained by the state or receiving state aid on grounds only of religion, race, caste, or language.

Q87

जगातील सर्वात मोठा अपृष्ठवंशीय कणाहीन प्राणी _________ आहे. The largest invertebrate, in a spineless creature, in the world is _________.

1)आक्टोपस / Octopus

2)कटल फिश / Cuttle Fish

3)कोलोस्सल स्क्वीड / Colossal squid&check; Correct

4)जायंट स्क्वीड / Giant squid

The colossal squid (Mesonychoteuthis hamiltoni) is widely recognized as the largest invertebrate in the world by mass, surpassing the giant squid.

Q88

टाईम या आंतरराष्ट्रीय ख्यातीच्या मासिकाने 'टाईम पर्सन ऑफ द इयर, 2019' साठी खालीलपैकी कोणाची निवड केली ? Who amongst the following was chosen as the Time Person of the Year, 2019' by the Internationally acclaimed magazine-Time ?

1)ग्रेटा थनबर्ग (Greta Thunberg)&check; Correct

2)मलाला युसूफजाई (Malala Yousafzai)

3)ऋषी जोशी (Rishi Joshi)

4)केट विन्सलेट (Kate Winslet)

Young environmental activist Greta Thunberg was chosen as the Time Person of the Year for 2019 for her climate change campaign.

Practice these questions interactively →