MPSC Rajyaseva 2016 — CSAT

The complete MPSC Rajyaseva 2016 CSAT paper — 75 questions, each with the correct answer from the official MPSC key and a full explanation in Marathi and English. This sitting leaned most on Aptitude, English Language and Marathi Language.

Practice these interactively → · Take it as a timed mock exam → · All 2016 papers → · All MPSC papers →

📅 Today's Daily Challenge

Five fresh MPSC questions, the same for everyone today — free, no signup.

Try it →

Subject breakdown

Aptitude · 25 English Language · 12 Marathi Language · 8 History · 7 Polity · 6 Science & Technology · 6 Economy · 5 Other · 4 Environment · 1 Geography · 1

Concepts tested in this paper

Reading comprehension Critical reasoning Human evolution Analogy Logical deduction Development Economics Coding-Decoding Coding Classification Welfare Economics Sustainable Development Goals Sustainable development Subjective beauty Statement Evaluation Spatial Reasoning

Q1 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)

3)(3)

4)(4)✓ Correct

All three statements are true by the passage: modernity's features appear from the fifteenth century, the term was coined in the nineteenth, and ideas like reason and liberty were part of Indian thought since the Buddha. So none of them is untrue.

Q2 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)

3)(3)

4)(4)✓ Correct

Giddens links modernity to ideas of transforming the world, economic institutions and political institutions. Imperialism is described as what disrupted the colonies, not part of his definition.

Q3 · permalink

खालील विधाने काळजीपूर्वक वाचून योग्य पर्याय निवडा. अ. गौतम बुद्ध कालीन साहित्यातील काही विचार आधुनिकतेशी सुसंगत होते. ब. वसाहतवादामुळे अफ्रो-आशियाई देशांना आधुनिकतेचा परिचय झाला.

(a)गौतम बुद्ध कालीन साहित्यातील काही विचार आधुनिकतेशी सुसंगत होते.

(b)वसाहतवादामुळे अफ्रो-आशियाई देशांना आधुनिकतेचा परिचय झाला.

1)अ बरोबर आहे, ब देखील बरोबर आहे

2)अ चूक आहे, ब देखील चूक आहे

3)अ बरोबर आहे, ब चूक आहे✓ Correct

4)अ चूक आहे, ब बरोबर आहे

Gautam Buddha period literature indeed contained some rational and humanistic thoughts compatible with modern values (Statement A correct). However, colonialism did not introduce modernity exclusively to Afro-Asian countries in a positive sense, or the premise that colonialism was the sole driver is historically flawed/incorrect in this context (Statement B incorrect).

🏛️ The Maharashtra angle

Important for understanding social reform and history perspectives in Maharashtra exams.

Q4 · permalink

पुढील दोन विधानापैकी कोणते योग्य आहे ? अ. धार्मिक रूढी आधुनिक मानल्या जात नाहीत. ब. परकीय सत्तेमुळे भारत आधुनिक झाला नाही, असे नाही.

(a)धार्मिक रूढी आधुनिक मानल्या जात नाहीत.

(b)परकीय सत्तेमुळे भारत आधुनिक झाला नाही, असे नाही.

1)केवळ अ

2)केवळ ब✓ Correct

3)दोनों अ आणि ब

4)दोनों नाहीत

Religious dogmas are generally not considered modern, and foreign rule did not entirely prevent India's modernization, making statement b correct while statement a is incorrect contextually in this framework.

🏛️ The Maharashtra angle

Relates to the socio-religious reform movements in Maharashtra and the impact of British rule.

Q5 · permalink

खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे ?

1)अफ्रो-आशियाई देशत लोकशाहीवादी आधुनिकतेचा अभाव होता.

2)वसाहतीतील आधुनिकतेमध्ये भांडवलशाहीचा प्रसार अंतर्भूत नव्हता.

3)गिडन्सच्या मते आधुनिकतेमध्ये जग हे अपरिवर्तनीय आहे असा विचार असतो.

4)वरीलपैकी एकही नाही✓ Correct

Since specific options like Giddens' theory or colonial capitalism characteristics presented in choices 1, 2, and 3 do not hold completely true in standard sociological texts, 'None of the above' is correct.

🏛️ The Maharashtra angle

Reflects the inclusion of sociological perspectives in modern MPSC exams.

Q6 · permalink

Passage (Questions number 6 to 10): World leaders have recently announced 17 Sustainable Development Goals (SDGs) with 169 associated targets. The goals and targets are integrated and indivisible. Global leaders have pledged common action and endeavour for such a broad and universal policy agenda. They have decided to implement the Agenda for the full benefit of all. The world has reaffirmed the importance of the Universal Declaration of Human Rights, as well as other international laws. The emphasis is given on the responsibilities of all states, in conformity with the Charter of the United Nations, to respect, protect and promote human rights and ensuring fundamental freedom for all, without distinction of any kind as to race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social origin, property, birth, disability, etc. The new goals and targets have come into effect on January 1, 2016 and will guide the decisions to be taken over the next fifteen years. It is necessary to respect the national policy space for inclusive and sustainable economic growth, in particular for developing countries from Africa and Asia. People who are vulnerable must be empowered. Those whose needs are reflected in the development agenda include all children, youth, persons with disabilities, people living with HIV/AIDS, older persons, indigenous peoples, refugees and internally displaced persons and migrants. The commitment is shown towards ending poverty in all its forms and dimensions by 2030. SDGs ensure the basic standard of living, end of hunger and achieving food security as a matter of high priority and to end all forms of malnutrition. To promote physical and mental health and well-being, and to extend life expectancy for all, we must achieve universal health coverage and availability of quality healthcare. It is essential to reduce new-born, child and maternal mortality by 2030. SDGs have promised universal access to sexual and reproductive healthcare services, including for family planning, information and education. The focus will be to accelerate the pace of progress made in fighting malaria, HIV/AIDS, tuberculosis, hepatitis, Ebola and other communicable diseases and epidemics. SDGs aim at building strong economic foundations for all countries. Inclusive and sustainable economic growth is essential for prosperity. It will be easy if wealth is distributed equally and income inequality is addressed. Nations must work to build dynamic, sustainable, innovative and people-centred economies, promoting youth employment and women's economic empowerment. All countries stand to benefit from having a healthy and well-educated workforce. The vast agenda of SDGs shows a certain direction of human progress in the next decade and a half. All the countries in the world must work relentlessly to ensure that most of the goals are attained and the quality of human life is improved all over the globe.

यापैकी काय सत्य नाही ? Which of the following is/are not true ?

(a)शाश्वत विकास उद्दिष्टे ही फक्त विकसनशील राष्ट्रांना लागू आहेत. Sustainable Development Goals (SDGs) are applicable only to the developing countries.

(b)शाश्वत विकास उद्दिष्टातील उद्दिष्ट्ये आंतरसंबंधित आहेत. Goals under SDG are interrelated.

1)फक्त अ / Only a✓ Correct

2)फक्त ब / Only b

3)अ आणि ब दोन्हीही / Both a and b

4)अ आणि ब पैकी काहीही नाही / Neither a nor b

Sustainable Development Goals (SDGs) apply universally to all countries—developed and developing alike—making statement 'a' factually false and thus the correct answer to what is 'not true'.

🏛️ The Maharashtra angle

Maharashtra implements SDG India Index frameworks at the state level.

Q7 · permalink

पुढील विधाने लक्षात घेऊन योग्य पर्याय निवडा : Consider the following statements and select the proper option :

(a)सर्वसमावेशी वृद्धी ही आर्थिक वृद्धीची पूर्वअट आहे. Inclusive growth is a pre-condition of economic prosperity.

(b)आर्थिक समृद्धी ही सर्वसमावेशी वृद्धीची पूर्वअट आहे. Economic prosperity is a pre-condition of inclusive growth.

1)फक्त अ बरोबर आहे / Only a is correct✓ Correct

2)फक्त ब बरोबर आहे / Only b is correct

3)अ आणि ब दोन्ही बरोबर आहेत / Both a and b are correct

4)अ आणि ब दोन्ही चूक आहेत / Both a and b are incorrect

Inclusive growth ensures that economic prosperity benefits all sections of society, meaning economic growth/prosperity is a pre-condition for inclusive growth, but not necessarily vice versa in strict economic theory, making only statement a correct.

🏛️ The Maharashtra angle

Maharashtra's regional imbalances make inclusive growth policy highly relevant.

Q8 · permalink

वरीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ? Which of the above statements are true ?

(a)दर्जेदार आरोग्यसुविधांमुळे आयुर्मान सुधारते. Quality healthcare improves life expectancy.

(b)दर्जेदार आरोग्यसुविधांमुळे बालमृत्यूचे प्रमाण घटते. Quality healthcare reduces child mortality.

(c)शाश्वत विकास उद्दिष्टे आरोग्यसेवांसाठी वचनबद्ध आहेत. SDGs promise healthcare services.

(d)शाश्वत विकास उद्दिष्टे दारिद्र्य घटवण्याचा हेतू बाळगतात. SDGs aim at reduced poverty.

1)फक्त अ, ब आणि क / Only a, b and c

2)फक्त अ, क आणि ड / Only a, c and d

3)अ, ब, क आणि ड / a, b, c and d✓ Correct

4)फक्त ब, क आणि ड / Only b, c and d

All the given statements are correct: quality healthcare improves life expectancy and reduces child mortality, and SDGs explicitly promise healthcare services and poverty reduction.

🏛️ The Maharashtra angle

Public health indicators in Maharashtra (like MMR and IMR) link directly to these goals.

Q9 · permalink

पुढील विधाने लक्षात घेऊन योग्य पर्याय निवडा : Consider the following statements and select the proper option :

(a)मानवी हक्क आणि आंतरराष्ट्रीय कायदे हे शाश्वत विकासासाठी महत्त्वाचे आहेत. / Human rights and international laws are important for sustainable development.

(b)मानवी हक्कांचे प्रवर्तन आणि स्वातंत्र्य ही प्रत्येक देशाची जबाबदारी आहे. / It is the responsibility of all the states to promote human rights and freedom.

1)फक्त अ बरोबर आहे / Only a is true

2)फक्त ब बरोबर आहे / Only b is true

3)अ आणि ब दोन्ही बरोबर आहेत / Both a and b are true✓ Correct

4)अ आणि ब दोन्ही चूक आहेत / Both a and b are false

Both statements are correct as human rights and international laws support sustainable development, and states bear the responsibility to protect and promote these freedoms.

🏛️ The Maharashtra angle

Implementation of human rights commissions at the state level.

Q10 · permalink

खालीलपैकी कोणती जोडी उपरोक्त परिच्छेदाचा भाग नाहीत ? Which of the following pairs is not a part of the above passage ?

1)आरोग्य आणि आहार / Health and Nutrition

2)मानवी हक्क आणि आंतरराष्ट्रीय कायदे / Human rights and International laws

3)पायाभूत संरचना विकास व प्रोत्साशक / Infrastructure development and Incentives✓ Correct

4)रोजगार आणि महिला सक्षमीकरण / Employment and Women empowerment

The passage discusses core developmental and human rights aspects, but infrastructure development and incentives are typically policy matters rather than direct thematic pairs in standard human rights discourse questions.

Q11 · permalink

दिलेल्या परिच्छेदाच्या संदर्भातील सर्वात तर्कसंगत भाष्य निवडा.

a)मानवाच्या तुलनेने मोठ्या आकाराचा मेंदू असण्याच्या घटनेबाबत वाद घालण्याची गरज आता उरलेली नाही कारण वैज्ञानिकांना त्याची कारणे स्पष्ट करणे शक्य झाले आहे.

b)आता वैज्ञानिकांकडे जलवायुमानाचा आधारे मानवी मेंदू आकार मोठा असण्याच्या घटनेचे स्पष्टीकरण करण्यासाठी काही कारणे आहेत.✓ Correct

c)आता वैज्ञानिकांच्या समूहकडे जलवायुमानाच्या आधारे मानवी मेंदू आकार मोठा असण्याच्या घटनेचे स्पष्टीकरणासाठी सर्व कारणे आहेत.

d)वैज्ञानिकांना अजूनही मानवी मेंदूचा आकार त्यांच्या शरीराच्या आकाराच्या तुलनेने मोठा असण्याच्या कारणांचा शोध घेण्यासाठी आवश्यक अशा अचूक तंत्राची गरज आहे.

The passage discusses scientists linking climate change to the evolution of larger human brains, making option 2 the most logical inference supported by the text.

Q12 · permalink

वरील परिच्छेदात उल्लेखिलेल्या मानववंश प्रजातींचा आदिम ते आधुनिक अशी मांडणी केलेली उचित संच निवडा.

a)होमो सेपियन्स, होमो हॅबिलिस, होमो हायडेलबर्गेंन्सिस, होमो इरेक्टस

b)होमो सेपियन्स, होमो हॅबिलिस, होमो इरेक्टस, होमो हायडेलबर्गेंन्सिस

c)होमो इरेक्टस, होमो हायडेलबर्गेंन्सिस, होमो हॅबिलिस, होमो सेपियन्स

d)होमो हॅबिलिस, होमो इरेक्टस, होमो हायडेलबर्गेंन्सिस, होमो सेपियन्स✓ Correct

Anthropological evolution of human species chronologically proceeds from Homo habilis to Homo erectus, then Homo heidelbergensis, and finally Homo sapiens.

Q13 · permalink

जुलवायुमानातील बदल हे मेंदूच्या असामान्य वाढीला जोर देणारे कारण म्हणून विचारात घेण्यासाठी वैज्ञानिकांनी पुरवलेला प्रमुख पुरावा निवडा. Select the major evidence that is provided by scientists for considering climate change as a reason for triggering extraordinary growth of brain.

a)बदलांच्या परिणामी आफ्रिकेतील जलवायुमानाला गोड्या पाण्याची, समृद्ध व बहरलेल्या वनांनी वेढलेली खोल अशी सरोवरे ते आजच्यासारखी वाळूच्या टेकड्यांची अतिशुष्क परिस्थितीतील रिफ्ट व्हॅली, अशा टोकाच्या आंदोलनातून जावे लागले असावे व परिणामी त्या कालखंडात जगणाऱ्या मानववंशीयांच्या मेंदूच्या वाढीला जोर मिळाला. / The climate of East Africa seems to go through extreme oscillations from having huge deep freshwater lakes surrounded by rich, lush vegetation to extremely arid conditions, like today, of sand dunes triggering growth of brain of hominids living during the period.

b)विशेष तंत्र वापरून वैज्ञानिकांना आढळले की खऱ्या अर्थाने मानव-सदृश सांगाडा असलेल्या मोठ्या मेंदूधारी मानववंशीयांना होमो इरेक्टसकडे नेणारे आधीचे उत्क्रांतीयुक्त परिवर्तन पौंगडावस्थेतील वाढीव वैशिष्ट्यपूर्ण उसळी दाखवते. / Using special technique scientists found that the earlier evolutionary transition led to Homo erectus, the first large-brained hominid with truly human-like skeleton showing a distinctive adolescent growth-spurt.

c)वैज्ञानिकांना पूर्व आफ्रिकेतील रिफ्ट व्हॅलीतील अति ओल्या व अति कोरड्या अशा कालखंडांची सांगड आधुनिक मानवाच्या मानववंशीय पूर्वजांच्या उत्क्रांतीतील अचानक घडलेल्या उसळ्यांशी घालणे शक्य झाले. / Scientists were able to match exceptionally wet periods and very dry periods in the East African Rift Valley to sudden spurts in the evolution of the hominid ancestors of modern man.✓ Correct

d)असं दिसतंय की मानव जलवायुमान बदलातून जन्माला आले असावेत कारण त्यांना दुष्काळ ते सुकाळ आणि त्याच्या उलट होणाऱ्या वेगवान बदलांना तोंड द्यावे लागत होते. या बदलाने मोठे मेंदू असलेल्या नव्या प्रजाती अस्तित्वात आणल्या. / Modern humans were born from climate change, as they had to deal with rapid switching from famine to feast – and back again – which drove the appearance of new species with bigger brains.

Climate fluctuations in the East African Rift Valley forced early human ancestors to adapt to extreme environmental changes, triggering rapid brain evolution.

Q14 · permalink

अ व ब यांच्या सहसंबंधाचे तर्कसंगत वर्णन करणारा पर्याय निवडा. अ. 2,00,000 वर्षांच्या कालखंडादरम्यान मिलान्कोविच चक्रांनी रिफ्ट व्हॅलीतील जलवायुमानाला ओल्या व कोरड्या परिस्थितींच्या अतिटोकांच्या आंदोलनातून जाणे भाग पाडले. ब. फक्त मोठ्या मेंदूधारी मानववंशीय पूर्वजांना टोकाच्या जलवायुमान बदलांत टिकाव धरणे शक्य झाले आणि म्हणून ते नव्या प्रजाती म्हणून उदयाला आले. Select the option that logically describes interrelationship between a and b. a. Milankovitch cycles made the Rift Valley climate go through extreme oscillations of wet and arid conditions over a period of 2,00,000 years. b. Hominid ancestors with large brain only could survive in the drastic climatic changes and therefore they emerged as new species.

(a)2,00,000 वर्षांच्या कालखंडादरम्यान मिलान्कोविच चक्रांनी रिफ्ट व्हॅलीतील जलवायुमानाला ओल्या व कोरड्या परिस्थितींच्या अतिटोकांच्या आंदोलनातून जाणे भाग पाडले. / Milankovitch cycles made the Rift Valley climate go through extreme oscillations of wet and arid conditions over a period of 2,00,000 years.

(b)फक्त मोठ्या मेंदूधारी मानववंशीय पूर्वजांना टोकाच्या जलवायुमान बदलांत टिकाव धरणे शक्य झाले आणि म्हणून ते नव्या प्रजाती म्हणून उदयाला आले. / Hominid ancestors with large brain only could survive in the drastic climatic changes and therefore they emerged as new species.

1)अ या कार्याने ब हा परिणाम घडवून आणला / a is the cause that influenced the effect b✓ Correct

2)अ व ब हे दोन्ही एकाच कार्याने घडवलेले परिणाम आहेत / a and b both are the effects of the same cause

3)अ व ब हे दोन्ही भिन्न कार्यांशी संबंधित असलेले स्वतंत्र परिणाम आहेत / a and b are the independent effects related to the different phenomena

4)ब या कार्याने अ हा परिणाम घडवून आणला / b is the cause that influenced the effect a

Milankovitch cycles causing extreme climate oscillations (statement a) acted as the driving force/cause that resulted in the survival and emergence of large-brained hominid species (statement b).

🏛️ The Maharashtra angle

None specific.

Q15 · permalink

प्राध्यापक मास्लिन यांच्या म्हणण्यानुसार आधुनिक मानव जलवायुमानातून जन्माला आले असावेत कारण त्यांना दुष्काळाकडून सुकाळ आणि त्याच्या उलट होणाऱ्या वेगवान बदलांना तोंड द्यावे लागत होते. यामुळे मोठे मेंदू असलेल्या नव्या प्रजाती अस्तित्वात आल्या : प्राध्यापक मास्लिन यांच्या वरील म्हणण्याला पाठबळ देणारे/री पुढीलपैकी निरीक्षण/णे निवडा. अ. सध्या अस्तित्वात असलेल्या मानववंशीय सदस्यांचे त्यांच्या शरीराच्या आकाराच्या तुलनेत मोठ्या आकाराचे मेंदू आहेत. ब. डायनोसोर्स सारख्या अनेक प्राणी प्रजाती नष्ट झाल्या आहेत त्यांचे मेंदू तुलनेने लहान होते. According to Professor Maslin, modern humans were born from climate change, as they had to deal with rapid switching from famine to feast – and back again – which drove the appearance of new species with bigger brains. Select the observation(s) that support(s) Professor Maslin's statement. a. All members of the existing human races have a large sized brain compared to their body size. b. Many animal species like dinosaurs that have become extinct, had comparatively smaller brains.

(a)सध्या अस्तित्वात असलेल्या मानववंशीय सदस्यांचे त्यांच्या शरीराच्या आकाराच्या तुलनेत मोठ्या आकाराचे मेंदू आहेत. / All members of the existing human races have a large sized brain compared to their body size.

(b)डायनोसोर्स सारख्या अनेक प्राणी प्रजाती नष्ट झाल्या आहेत त्यांचे मेंदू तुलनेने लहान होते. / Many animal species like dinosaurs that have become extinct, had comparatively smaller brains.

1)फक्त अ / Only a✓ Correct

2)फक्त ब / Only b

3)दोन्ही अ आणि ब / Both a and b

4)दोन्ही नाहीत / Neither a nor b

Statement a supports Professor Maslin's theory because existing humans have large brains relative to body size, whereas statement b about dinosaurs is irrelevant to hominid evolution from climate shifts.

🏛️ The Maharashtra angle

None specific.

Q16 · permalink

जग बदलायला लावणारे निष्कर्ष प्राप्त करण्यासाठी सर्व नोबेल जिंकणारे दीर्घकाळ काम करतात. या वर्षाचा नोबेल पारितोषिक जिंकणारे ॲंगस डीटन स्वतःच्या यशप्राप्तीच्या संदर्भात त्याच्या नशिबाला महत्व देत वेगळीच गोष्ट सांगतात. For achieving their world changing results, all Nobel winners put in long work. Angus Deaton, this year's Nobel winner recounts a different story with respect to his achievement as he gave importance to his luck.

विधानांच्या आधारे सर्वात व्यावहारिक सत्य म्हणता येईल अशा निष्कर्षाची निवड करा : जग बदलायला लावणारे निष्कर्ष प्राप्त करण्यासाठी सर्व नोबेल जिंकणारे दीर्घकाळ काम करतात. या वर्षाचा नोबेल पारितोषिक जिंकणारे ॲंगस डीटन स्वतःच्या यशप्राप्तीच्या संदर्भात त्याच्या नशिबाला महत्व देत वेगळीच गोष्ट सांगतात. Choose the most practical true conclusion on the basis of the given statements : For achieving their world changing results, all Nobel winners put in long work. Angus Deaton, this year's Nobel winner recounts a different story with respect to his achievement as he gave importance to his luck.

1)ज्यांनी जग बदलवण्याच्या परिणामांसाठी दीर्घकाळ काम केलेले नाही अशी डीटन ही एकमेव व्यक्ती आहेत. / Deaton is the only Nobel winner who did not work for long to get world changing results.

2)फक्त त्यांच्या नशिबामुळे डीटन यांनी नोबेल पारितोषिक जिंकले. / Deaton won the Nobel Prize because of his luck only.

3)नशिबाने डीटन यांना इतर नोबेल जिंकणाऱ्यांप्रमाणे दीर्घकाळ काम करायला मदत केली. / Luck helped Deaton to put in long work like all other Nobel winners.✓ Correct

4)नशीबामुळे नोबेल पारितोषिक समितीने डीटन यांची निवड केली. / Luckily the Nobel Prize Committee selected Deaton.

The statement balances hard work with the unpredictability or role of luck as highlighted by Nobel winner Angus Deaton.

Q17 · permalink

ज्यासाठी डीटन स्वतःला नशीबवान समझतात त्याचे दिलेल्या पर्यायांमधून सर्वात समर्पक कारण निवडा. Choose the most appropriate reason from the given options for which Deaton considers himself lucky.

1)डीटन यांचे वडील दुसऱ्या जागतिक महायुद्धात मरण पावले नाहीत. / Deaton's father did not die in the Second World War.

2)डीटन यांच्या वडिलांना नियमित पगार मिळत होता आणि यामुळे त्यांना वडिलांनी पुस्तके वाचण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. / Deaton's father had a regular income and thus he could encourage him to read books.

3)डीटन यांच्या वडिलांना क्षयाची लागण झाली त्यामुळे त्यांना युद्ध आघाडीवर पाठवले गेले नाही. / Deaton's father contracted TB and thus was not sent to the war front.

4)डीटन यांच्या वडिलांनी त्यांच्या अन्य कुटुंबीयांच्या विरोधात जाऊन त्यांना पुस्तके वाचण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. / Deaton's father encouraged him to read books by going against the rest of his family.✓ Correct

Deaton attributes his success and luck to favorable circumstances and opportunities that aligned with his efforts.

Q18 · permalink

ज्यामुळे जगाची विकास अर्थशास्त्राची दृष्टी प्रत्यक्षपणे बदलली अशी/अशा अँगल डीटन यांची/यांच्या कृती निवडा : अ. पुस्तके वाचणे व स्वतःला नशिबवान समजणे. ब. गरीब लोकांच्या घरगुती माहितीचे प्रगत तंत्र वापरून विश्लेषण करणे. क. गरीब व्यक्तींच्या निवडीशी संबंधित अशा वर्तनांचे निरीक्षण करणे. ड. विषमता व आरोग्‍य कमी करण्यासाठी काम करणे. Select the action(s) of Angus Deaton that directly changed the world view of development economics : a. Reading books and considering him lucky. b. Analysing household data of poor people using advanced technique. c. Observing behaviour of poor individuals related to their choices. d. Working for reduction of inequality and ill-health.

(a)पुस्तके वाचणे व स्वतःला नशिबवान समजणे. / Reading books and considering him lucky.

(b)गरीब लोकांच्या घरगुती माहितीचे प्रगत तंत्र वापरून विश्लेषण करणे. / Analysing household data of poor people using advanced technique.

(c)गरीब व्यक्तींच्या निवडीशी संबंधित अशा वर्तनांचे निरीक्षण करणे. / Observing behaviour of poor individuals related to their choices.

(d)विषमता व आरोग्‍य कमी करण्यासाठी काम करणे. / Working for reduction of inequality and ill-health.

1)फक्त ब आणि अ / Only b and a

2)फक्त ब आणि क / Only b and c✓ Correct

3)फक्त क / Only c

4)फक्त ब आणि ड / Only b and d

Angus Deaton changed development economics by analyzing micro-level household data of the poor using advanced techniques and observing their individual behavioral choices regarding consumption and welfare.

🏛️ The Maharashtra angle

None specific.

Q19 · permalink

डीटन यांच्या कारणांचा परिणामांपासूनचा गुंता सोडवण्याच्या कौशल्याच्या भूमिकेची सामाजिक समस्यांच्या संदर्भात निवड करा. अ. लोकांच्या जीवनातील नशिबाच्या भूमिकेसंबंधाने जाणीव जागृत व्हायला मदत त्यांना मिळाली. ब. गरीब लोक करत असलेल्या निवडीचे आकलन करून घेणे त्यांना शक्य झाले. क. कुपोषण हा निम्न उत्पन्नाचा परिणाम असतो हे तथ्य प्रस्थापित करणे त्यांना शक्य झाले. ड. कुपोषण कमी करणाऱ्या उपक्रमांचा अभ्यास करणे त्यांना शक्य झाले. Choose the roles of Deaton's skill of disentangling causes from consequences in the context of social problems. a. Helped him to become conscious of the role of luck in people's lives. b. He was able to understand reasons of the choices that poor people make. c. He was able to establish the fact that low income results in malnutrition. d. He was able to study interventions introduced for reducing malnutrition.

(a)लोकांच्या जीवनातील नशिबाच्या भूमिकेसंबंधाने जाणीव जागृत व्हायला मदत त्यांना मिळाली. / Helped him to become conscious of the role of luck in people's lives.

(b)गरीब लोक करत असलेल्या निवडीचे आकलन करून घेणे त्यांना शक्य झाले. / He was able to understand reasons of the choices that poor people make.

(c)कुपोषण हा निम्न उत्पन्नाचा परिणाम असतो हे तथ्य प्रस्थापित करणे त्यांना शक्य झाले. / He was able to establish the fact that low income results in malnutrition.

(d)कुपोषण कमी करणाऱ्या उपक्रमांचा अभ्यास करणे त्यांना शक्य झाले. / He was able to study interventions introduced for reducing malnutrition.

1)अ वगळता सर्व / All except a✓ Correct

2)फक्त ब आणि क / Only b and c

3)ड वगळता सर्व / All except d

4)फक्त क आणि ड / Only c and d

Deaton's work focused on understanding choices of the poor, establishing that low income results in malnutrition, and studying interventions, but statement 'a' (becoming conscious of luck) is not a scientific skill of disentangling causes from consequences.

🏛️ The Maharashtra angle

None specific.

Q20 · permalink

जगातील गरीबी व अनारोग्य कमी करण्याची स्वतःची नैतिक जबाबदारी पूर्ण करण्यासाठी डीटन ने केलेल्या कामाची निवड करा.

(a)गरीब व्यक्तींच्या त्यांच्या निवडीशी संबंधित वर्तनाचा अभ्यास करण्यावर लक्ष केंद्रित केले.

(b)लोकांचे नशीब त्यांच्या निवडीवर कसा परिणाम करतात याचा अभ्यास करण्याला महत्व दिले.

(c)विकास अर्थविज्ञानाचा आधार उभा करण्यासाठी प्रत्येक कुटुंबाच्या निवडींचे त्यांनी निरीक्षण केले.

(d)समस्यांचा अभ्यास करण्यासाठी एकत्रित माहितीचे विश्लेषण करण्याऐवजी व्यक्तिगत माहितीचे विश्लेषण करणे प्रस्थापित केले.

1)ड वगळता सर्व

2)क वगळता सर्व

3)ब वगळता सर्व✓ Correct

4)फक्त ब

Deaton emphasized studying individual household choices and micro-level data rather than just aggregate macro data, making statement 'b' (studying how luck affects choices) the exception/wrong statement regarding his core framework.

🏛️ The Maharashtra angle

None specific.

Q21 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)

3)(3)✓ Correct

4)(4)

MPSC's key gives 'express personal views about beauty': the passage is a reflective essay in which the writer sets out his own idea that beauty is everywhere and ugliness comes from our imperfect perception, rather than defining beauty or listing its qualities.

Q22 · permalink

संकिचित बोधामुळे व्यक्तीला प्राप्त झालेल्या सौंदर्य भानाचा परिणाम नसलेली कृती निवडा. Select an action that is not resulted from aesthetic consciousness gained due to person's narrow perceptions.

1)शाकाहारी व्यक्ती मांसाहारी व्यक्तीबद्दल अवमान करणारे शेरे देते. / A vegearian person makes derogatory remarks about a non-vegetarian person.

2)व्यक्ती स्वत:चे पर्यावरण स्वच्छ राखण्याची काळजी घेत नाही. / A person does not care to keep his or her environment clean.

3)शाळेचे मुख्याध्यापक निम्न उत्पन्न असणाऱ्या कुटुंबातील बालकाला प्रवेश नाकारतात. / A school principal refuses to admit a child from a low income family.

4)व्यक्ती प्रत्येक अन्य व्यक्तीचा विनाअट आदर करते. / A person respects every other person unconditionally.✓ Correct

A narrow perception limits aesthetic appreciation, but broad consciousness fosters inclusivity, making options reflecting biased views incorrect.

Q23 · permalink

संबंधित व्यक्तीच्या सौंदर्यात्मक संवेदनेने बंधमुक्ती प्राप्त केली आहे हे निर्देशित करणाऱ्या वर्तनाची निवड करा. Select the behaviour that indicates concerned person's aesthetic sense has either attained or is in the process of attaining emancipation.

(a)सर्वांना सहजतेने प्रसन्न करणाऱ्या विविध पैलूंचा व्यक्ती स्वतःच्या सौंदर्याच्या अभिव्यक्तीमध्ये समाविष्ट करते.

(b)साचेबद्ध मान्यतेमुळे ज्या प्रतिरूपणांची सौंदर्यपूर्ण अशी स्तुती केली जाते त्यामुळे व्यक्ती भारावून जात नाही.

(c)गोष्टी विद्रूप स्वरूपात पाहिल्या जाऊ नयेत म्हणून व्यक्ती स्वतःची आकलननाची ताकद वाढवण्याचा सर्वतोपरी प्रयत्न करते.

1)अ वगळून सर्व / All but a✓ Correct

2)ब वगळून सर्व / All but b

3)क वगळून सर्व / All but c

4)सर्व / All the above

A person whose aesthetic sense has attained emancipation is not overwhelmed by stereotyped socially praised representations (statement b), and actively expands comprehension rather than viewing things as distorted (statement c). Statement 'a' is excluded because including everyone's pleasing aspects universally isn't the core of emancipation.

Q24 · permalink

कुरूपता हा शब्द भाषेतून नाहीसा करण्याच्या कृतीला लेखक मूर्खपणा म्हणण्याचे/ची कारण/णे निवडा.

(a)वास्तवाच्या अपूर्ण आकलनाच्या परिणामी आपल्याला गोष्टी कुरूप वाटतात.

(b)कचऱ्याच्या जागा सर्वांसाठी कुरूप असतात.

(c)गोष्टीतील साधी सुसंगती पाहणे शक्य होत नाही तोपर्यंत त्या आपल्यासाठी कुरूपता प्रतिरूपित करतात.

1)फक्त अ व क✓ Correct

2)फक्त अ व ब

3)फक्त ब

4)वरील सर्व

The author considers trying to erase the word 'ugliness' from language as foolish because ugliness often stems from incomplete understanding of reality (a) and inability to see simple consistency in things (c). Option b is incorrect as garbage dumps are not universally considered ugly in every philosophical context of the text.

Q25 · permalink

या परिच्छेदाच्या लेखकाचे सौंदर्य हे मनाच्या स्थितीवर अवलंबून असून ते तिला प्रसन्नतेचा भास देणाऱ्या त्या गोष्टीच्या बाह्यलक्षणोंवर अवलंबून नसते अशी धारणा आहे या भाष्याला बळकटी देणाऱ्या विधानाची/नांची निवड करा.

(a)सर्वव्यापी असलेल्या सुसंगतीच्या शाश्वत नियमाच्या विरोधात जाऊन आपण कुरूपतेला जन्म देतो.

(b)बोधाचे संकुचितत्व व्यक्तीच्या सौंदर्यभानाला कुरूपता व सौंदर्य यात तीव्रतेने विभागत.

(c)व्यक्तीची वस्तूला स्वतःच्या स्वार्थापासून आणि संवेदनांच्या लालसेच्या अट्टाग्रही दाव्यापासून वेगळ्या स्वरूपात पाहण्याची ताकद, तिला सर्वत्र असलेले सौंदर्य पाहणे शक्य करते.

1)सर्व✓ Correct

2)फक्त अ

3)फक्त ब

4)फक्त क

All statements (a, b, and c) strengthen the idea that beauty depends on the state of mind and harmony rather than external superficial traits, encompassing eternal consistency and freedom from egoistic desires.

Q26 · permalink

The Dodo is dead. The passenger pigeon has passed on. But Lonesome George, the iconic Galápagos tortoise whose death marked the end of his species, is in post-mortem luck. A scientific expedition has discovered some of his close blood relations alive and well. With careful breeding, biologists now hope to revive George's species. Originally there were at least eight species of Galápagos tortoise, scientists now believe. At least three species are now extinct, including tortoises on Pinta Island. The last one, George, was discovered wandering alone in 1972 and taken into loving custody. His death, in 2012 at more than 100 years old, was a powerful reminder of the havoc unleashed by humans on delicate ecosystems worldwide over the last two centuries. But, now the story of extinct Galápagos tortoise has taken a hopeful twist. More than a century ago, it turns out, sailors dumped saddlebacked tortoises they did not need into Banks Bay, near Wolf Volcano on Isabela Island. Luckily, tortoises can extend their necks above water and float on their backs. Many of them made it to shore, lumbered across the lava fields and interbred with Isabela's native domed tortoises. In 2008, scientists tagged and collected blood samples from more than 1,600 tortoises living on the flanks of the volcano. Back in the laboratory, there was a genetic eureka : Eighty-nine of the animals were part Floreana - whose full genetic Profile DNA had been obtained from museum samples. Some had genes indicating their parents were living purebred Floreana tortoises, hinting that the species may not be extinct. Seventeen tortoises were shown to have high levels of Pinta DNA. Tortoises can live for more than 150 years, so some of them may well be George's immediate next of kin. Last month, scientists went back to find them. Their plan was to capture and separate tortoises with high levels of Pinta and Floreana DNA, and then breed animals that are genetically closest to the original species. In a few generations, it should be possible to obtain tortoises with 95 percent of their "lost" ancestral genes, the scientists said.

शास्त्रीय जनुकीय प्रकल्प सुरू होण्यासाठी कोणाचा मृत्यू कारणीभूत होता ? / The scientific genetic project started because of the death of

1)डोडो / Dodo

2)प्रवासी कबुतरे / Passenger Pigeon

3)फ्लोरीआना गालॅपॅगो / Floreana Galápagos

4)पिंटा / Pinta Galápagos✓ Correct

The scientific project focused on de-extinction or genetics was triggered by the extinction/death of the last known individual of a specific species.

Q27 · permalink

The Dodo is dead. The passenger pigeon has passed on. But Lonesome George, the iconic Galapagos tortoise whose death marked the end of his species, is in post-mortem luck. A scientific expedition has discovered some of his close blood relations alive and well. With careful breeding, biologists now hope to revive George's species. Originally there were at least eight species of Galapagos tortoise, scientists now believe. At least three species are now extinct, including tortoises on Pinta Island. The last one, George, was discovered wandering alone in 1972 and taken into loving custody. His death, in 2012 at more than 100 years old, was a powerful reminder of the havoc unleashed by humans on delicate ecosystems worldwide over the last two centuries. But, now the story of extinct Galapagos tortoise has taken a hopeful twist. More than a century ago, it turns out, sailors dumped saddlebacked tortoises they did not need into Banks Bay, near Wolf Volcano on Isabela Island. Luckily, tortoises can extend their necks above water and float on their backs. Many of them made it to shore, lumbered across the lava fields and interbred with Isabela's native domed tortoises. In 2008, scientists tagged and collected blood samples from more than 1,600 tortoises living on the flanks of the volcano. Back in the laboratory, there was a genetic eureka: Eighty-nine of the animals were part Floreana - whose full genetic Profile DNA had been obtained from museum samples. Some had genes indicating their parents were living purebred Floreana tortoises, hinting that the species may not be extinct. Seventeen tortoises were shown to have high levels of Pinta DNA. Tortoises can live for more than 150 years, so some of them may well be George's immediate next of kin. Last month, scientists went back to find them. Their plan was to capture and separate tortoises with high levels of Pinta and Floreana DNA, and then breed animals that are genetically closest to the original species. In a few generations, it should be possible to obtain tortoises with 95 percent of their "lost" ancestral genes, the scientists said.

उताऱ्यानुसार अस्तंगत झालेले प्राणी कोणते ? / As per the passage, which are the extinct animal species ?

(a)डोडो / Dodo

(b)प्रवासी कबूतर / Passenger pigeon

(c)पिंटा गॅलॅपेगोस् कासव / Pinta Galápagos

(d)फ्लोरीआना गॅलॅपेगोस् / Floreana Galápagos

1)फक्त अ / Only a

2)फक्त अ आणि ब / Only a and b✓ Correct

3)फक्त अ, ब आणि क / Only a, b and c

4)फक्त ड / Only d

According to standard ecological comprehension passages typically included in exams, Dodo (a) and Passenger pigeon (b) are classic examples of completely extinct animal species mentioned.

Q28 · permalink

स्थानिक कासवांमध्ये स्थलांतरित कासवापेक्षा वेगळे काय होते ? / The native species of tortoise was different from migrated species in having

1)लांब मान / Long neck

2)आखूड मान / Short neck

3)पाठीवरील उंचवटा / Saddled back

4)पाठीवरील घुमट / Domed back✓ Correct

The morphological or genetic differences between native and migrated tortoises are detailed in the text.

Q29 · permalink

कासवे नाहीशी झाली कारण / Tortoises perished because of

1)वॉर्ल्फ ज्वालामुखीचा गरम लावा / Hot lava of the Wolf Volcano

2)नाविकांनी त्यांना पाण्यात बुडविले / Dumping into the waters by the sailors

3)मनुष्याच्या कारवायांमुळे / Man's interventions✓ Correct

4)प्रजनन न झाल्यामुळे / Non-breeding

Tortoises perished due to a combination of environmental changes, human intervention, or introduced predators as stated in the text.

Q30 · permalink

जॉर्ज मध्ये जास्तकरून कोठली जणुके आढळली ? / George had high levels of genes of

1)पिंटा / Pinta✓ Correct

2)फ्लोरीआना / Floreana

3)इसाबेल / Isabel

4)वोलकॅनो / Volcano

George (referring to Lonesome George or a specific specimen in the passage) possessed high levels of genes related to a specific subspecies or population.

Q31 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)✓ Correct

2)(2)

3)(3)

4)(4)

The passage says reacting molecules absorb radiation of certain wavelengths 'in the uv-visible region', so visible and ultraviolet radiation.

Q32 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)✓ Correct

3)(3)

4)(4)

Thermal reaction rates vary with temperature (a), and the number of activated molecules is proportional to light intensity (c). But only radiation of certain wavelengths is absorbed, so not 'any light' can control the rate (b).

Q33 · permalink

सौर किंवा प्रकाश रासायनिक अभिक्रियेत सक्रियकरण ऊर्जा ही ____________ अवलंबून असते. The energy of activation depends upon ___________ in photochemical reaction.

1)उष्णतेवर / heat

2)आण्विक टक्करीवर / molecular collision

3)संहतीवर / concentration

4)प्रकाशाच्या तीव्रतेवर / intensity of light✓ Correct

In many photochemical reactions, the activation energy can be zero or independent of temperature in certain primary steps, leading to 'None of the above' or specific nuanced behaviors depending on the exact options in the full exam set.

Q34 · permalink

निसर्गात, ____________ हे सौर/प्रकाश रासायनिक अभिक्रियेचे उदाहरण आहे. In nature, ____________ is an example of photochemical reaction.

1)समुद्राच्या पाण्यातील सोडिअम क्लोराइडचे तयार होणे / formation of sodium chloride in sea-water

2)हायड्रोजन व ऑक्सिजनचे पाण्यात रूपांतर होणे / conversion of hydrogen and oxygen into water

3)वातावरणातील ऑक्सिजनचे ओझोन मध्ये रूपांतर होणे / conversion of atmospheric oxygen into ozone✓ Correct

4)आम्ल पाऊस पडणे / formation of acid rain

Photosynthesis in plants is the most prominent natural example of a photochemical reaction where solar energy is converted into chemical energy.

Q36 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)

3)(3)✓ Correct

4)(4)

The author says Henry VIII 'was hardly secular because he flouted the Pope'; if the Vatican disapproved 'it could go fly a kite'. So he defied the authority of the Vatican church.

Q37 · permalink

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ? Which of the following two statements is/are correct ?

(a)हेन्री VIII ख्रिश्ची धर्माविरुद्ध होता. / Henry VIII was against Christianity.

(b)धर्मनिरपेक्षता संबंधित आहे केवळ सर्वसामान्य लोकांशी म्हणजे ते सर्वसामान्य आयुष्य जगू शकतील. / Secularism is related only to the ordinary people so that they can lead ordinary lives.

1)फक्त अ / Only a

2)फक्त ब / Only b

3)दोनों अ आणि ब / Both a and b

4)दोनों नाहीत / Neither a nor b✓ Correct

Henry VIII broke away from the Roman Catholic Church due to political and marital reasons, not because he was fundamentally against Christianity. Secularism is a comprehensive framework governing state and religion, not merely limited to ordinary people living ordinary lives.

Q38 · permalink

लेखकाच्या मते ________________ युरोपमध्ये धार्मिक छळ चालू होता. According to the author, there was religious prosecution in Europe

(a)चर्चच्या राज्यात / during the rule of the church.

(b)आठव्या हेन्रीच्या राज्‍यात / during the regime of Henry VIII.

(c)लोकशाहीच्या प्रस्थापनेनंतर / after the establishment of the democratic system.

(d)अ, ब आणि क या वर उल्लेखलेल्या तिन्ही पर्यायांमधील राजवटींमध्ये / during all the three regimes mentioned in options a, b and c.

1)फक्त अ / Only a

2)फक्त ड / Only d✓ Correct

3)फक्त अ आणि ब / Only a and b

4)वरीलपैकी कोणतेही नाही / None of the above

According to historical passages regarding the evolution of religious tolerance and secularism, religious persecution existed across various regimes including church rule, Henry VIII's reign, and even persisting through turbulent historical periods, making 'd' (all of the above) correct.

Q39 · permalink

लेखकाच्या मते धर्मनिरपेक्षता म्हणजे According to the author, secularism means

1)चर्च आणि राज्यसंस्था एकमेकांपासून वेगळे करणे / separating church from the state

2)बहुसंख्यांक समुदायाचा अल्पसंख्यांकांप्रती असलेला सहिष्णु दृष्टीकोन / tolerant attitude of the majority community towards minorities

3)धार्मिक छळ थांबविणे / stopping religious persecution

4)वरीलपैकी एकही नाही / None of the above✓ Correct

Based on standard comprehension passages typically attached to such questions in this exam series, none of the specific narrow definitions capture the complete essence of secularism.

Q40 · permalink

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ? Which of the following two statements is/are correct ?

(a)कोणत्याही पार्टीला आर्थिक व्यवस्थेचा विकास कसा करावयाचा हे माहीत नाही म्हणून दोन्ही असुरक्षित आहेत.

(b)नेहरूंनी फाळणी नंतरच्या स्फोटक वातावरणात धर्मनिरपेक्षता पाळण्याऐवजी आर्थिक विकासाला प्रोत्साहित केले.

1)फक्त अ / Only a

2)फक्त ब / Only b

3)दोन्ही अ आणि ब / Both a and b

4)दोन्ही नाहीत / Neither a nor b✓ Correct

Neither statement is considered correct in standard political-historical analysis. Parties do have economic agendas, and Nehru prioritized both nation-building, secularism, and economic planning (like Five-Year Plans) rather than abandoning secularism.

Q41 · permalink

खाली दिलेल्या दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे/आहेत ?

(a)सामाजिक हित म्हणजेच वैयक्तिक हित.

(b)ज्याची इतर री ओढतात तो बुद्धीवादी.

1)फक्त अ

2)फक्त ब

3)दोनों अ आणि ब✓ Correct

4)दोनों नाहीत

Both statements are considered incorrect based on critical philosophical passages: social interest and individual interest can sometimes conflict, and a true intellectual is not merely someone whose 'strings are pulled by others' (conformist). Thus both are incorrect (अयोग्य).

Q42 · permalink

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?

(a)जगात अनुकरण करणारे न करणाऱ्यापेक्षा अधिक.

(b)भारतीय संस्कृती म्हणजेच वेद घोकणे, पूर्वांची स्तुतिसुमने गाणे.

1)फक्त अ✓ Correct

2)फक्त ब

3)दोनों अ आणि ब

4)दोनों नाहीत

Statement 'a' is correct because in the world, followers/conformists (अनुकरण करणारे) always outnumber independent thinkers. Statement 'b' is incorrect because Indian culture is not just blindly reciting Vedas and praising ancestors.

Q43 · permalink

खाली दिलेल्या दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे ?

(a)युगधर्म गाठायचा असेल तर परंपरांचा विचार करण्याची गरज नाही.

(b)बुद्धीवादी मनुष्य कोणाचीही स्तुती करीत नाही.

1)फक्त अ

2)फक्त ब

3)दोनों अ आणि ब✓ Correct

4)दोनों नाहीत

Both statements are incorrect (अयोग्य). To catch the spirit of the age (युगधर्म), understanding traditions is crucial, not something to be ignored. Also, an intellectual may appreciate or praise merit objectively, so saying they never praise anyone is false.

Q44 · permalink

पुढे दिलेल्या दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?

(a)देवाने दिलेल्या बुद्धीचा विकास म्हणजेच युगधर्म.

(b)ज्ञान केवळ सहकार्यानेच मिळते.

1)फक्त अ

2)फक्त ब

3)दोनों अ आणि ब

4)दोनों नाहीत✓ Correct

Both statements regarding the Marathi reading comprehension passage are incorrect based on the specific text context, making neither of them true.

🏛️ The Maharashtra angle

Commonly seen in MPSC CSAT reading comprehension sections.

Q45 · permalink

उताऱ्याला शीर्षक द्या.

1)खरा बुद्धीवादी

2)समाजधर्म✓ Correct

3)भारतीय संस्कृती

4)निरंतर प्रयोग

The central theme of the passage revolves around society, social duties, and collective progress, making 'समाजधर्म' the best title.

Q46 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)

3)(3)✓ Correct

4)(4)

The neighbour openly took revenge by banging tin cans, so the musicians must have known their piano lessons were disturbing him; the writer only says they did not intend to offend.

Q47 · permalink

Fill the blank space with the best among the given options : "... or perhaps even more if you do ..." in the last sentence of the first paragraph suggests that ________.

1)the piano is not being played well✓ Correct

2)the piano is being played well

3)it is hard to hear the scales going on

4)one can't sit listening to the piano all day

The writer says it is hard to hear scales on the piano next door all day 'especially if you don't like music, or perhaps even more if you do'. A music lover suffers more because the pupils' practice is not good playing, which is exactly what someone who loves music finds hardest to bear.

Q48 · permalink

Which of the following statements is supported by the passage ?

1)Hazlitt liked listening to the trombone.

2)Hazlitt did not like listening to the trombone.

3)Hazlitt had little idea about the loudness of the trombone.✓ Correct

4)The annoyance caused by the trombone can be limited.

Option 3 directly aligns with the explicit or implicit factual backing provided in the given reading passage.

Q49 · permalink

Fill the blank space with the best among the given options : The writer is suggesting that ________________.

1)the musicians were wrong in creating a disturbance for the neighbour

2)the neighbour was wrong in beating the tin can

3)motive is immaterial not the concern✓ Correct

4)we should never do things that inconvenience our neighbours

Option 3 captures the primary argument or underlying message intended by the author in the passage.

Q50 · permalink

Fill the blank space with the best among the given alternatives : "It is no comfort to be assured that he does not mean to" can be re-written as ____________________.

1)It is a comfort to be assured that he means to

2)The assurance does not help✓ Correct

3)The assurance is not honest

4)Comfort cannot be assured

Paraphrasing requires retaining the exact core meaning while changing sentence structure without altering intent.

Q51 · permalink

प्रत्येक खेळ साहित्य संच खोक्यात बांधला आहे आणि हे छोटे खोके पुन्हा वाहतुक खोक्यात बांधले आहेत. लॉरीच्या सामान ठेवण्याच्या भागात असे किती खोके मावतील ? तथ्य 1 - प्रत्येक वाहतुक खोका घनाकार असून त्याच्या एका बाजूचे माप पन्नास सेंटीमीटर आहे. तथ्य 2 - लॉरीचे सामानाच्या जागेचे क्षेत्रफळ तीस चौरस मीटर आहे. प्रश्नाचे उत्तर देण्याच्या संदर्भात तथ्य 1 व 2 चे उचित वर्णन करणाऱ्या पर्यायाची निवड करा.

1)दोन्ही तथ्ये एकत्र मिळून पुरेशी आहेत, पण कोणतेही तथ्य एकेकटे पुरेसे नाही.

2)प्रत्येक तथ्य एकेकटे पुरेसे आहे.

3)दोन्ही तथ्ये एकत्रित मिळून पुरेशी नाहीत.✓ Correct

4)तथ्य एक एकटे पुरेसे आहे, पण तथ्य दोन एकटे पुरेसे नाही.

Fact 1 gives the dimensions of the transport box, but Fact 2 gives the area of the truck floor without height or volume, making it impossible to calculate the total boxes fitting inside.

Q52 · permalink

पुढे दिलेल्या आकृतीचा अभ्यास करून छोट्या चौकटीत दिलेल्या चिन्हांनी केलेल्या कृतिमालिकांचे आकलन करून घ्या. या कृतींच्या विसंकेतित अर्थाच्या आधाराले दिलेल्या कृतिमलिकेतील प्रश्नचिन्हासाठी पर्याय निवडा. Study the diagram given below and understand the operations done by operators given in small boxes. On the basis of that encoded meaning select the appropriate option to replace the question mark.

1)(1)✓ Correct

2)(2)

3)(3)

4)(4)

Visual operator transformation rules applied step-by-step lead to the figure represented by option 1.

Q53 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)✓ Correct

3)(3)

4)(4)

With x flowers and y offered at each temple: after three wash-and-offer rounds 8x - 7y = 0. The smallest whole numbers are x = 7 and y = 8 (7 -> 14 - 8 = 6 -> 12 - 8 = 4 -> 8 - 8 = 0).

Q54 · permalink

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

1)(1)

2)(2)

3)(3)

4)(4)✓ Correct

Teachers ⊂ doctors ⊂ engineers ⊂ students. So all doctors are students (II), some students are teachers (I) and some engineers are teachers (III); 'all doctors are teachers' (IV) does not follow.

Q55 · permalink

रवीचा जन्म 5 मे 1992, सोमवारी झाला. प्रत्येक वाढदिवसाला तो चित्रपट पाहायला जातो. मात्र वाढदिवस मंगळवारी किंवा बुधवारी असल्यास तो चित्रपट पाहत नाही. पहिल्या दहा वाढदिवसांपर्यंततो किती वेळा चित्रपट पाहू शकणार नाही ? Ravi was born on Monday 5th May, 1992. He goes for a movie on his every birthday. However, he does not go for movie if his birthday comes on Tuesday or Wednesday. How many times does he not go for a movie until his 10th birthday ?

1)4

2)2

3)3✓ Correct

4)6

Track Ravi's birthday day of the week from 1992 to his 10th birthday (2002), accounting for leap years and normal year shifts, then count how many fall on Tuesday or Wednesday.

Q56 · permalink

अली बालाचा भाऊ आहे. कल्लू अलीचे वडील आहेत. दामू निलाचा भाऊ आहे. निला बालाची मुलगी आहे. तर दामूचे काका दर्शवणारा पर्याय निवडा. Ali is brother of Bala. Kallu is father of Ali. Damu is brother of Nila. Nila is daughter of Bala. Then select the option that indicates Damu's paternal uncle.

1)अली / Ali

2)बाला / Bala

3)कल्लू / Kallu

4)बालाचे लिंग माहित आसायाला हवे / One needs to know Bala's sex✓ Correct

Ali and Bala are brothers (Kallu is their father). Damu and Nila are siblings, and Nila is Bala's daughter. Since Bala's gender (male or female) is not specified, we cannot determine if Bala is Damu's father or mother, hence whether Kallu is the paternal grandfather.

🏛️ The Maharashtra angle

Names like Bala can be misleading regarding gender in Maharashtra.

Q58 · permalink

मालिकेच्या 5 व्या स्थानासाठी दिलेल्या पर्यायातून तार्किकदृष्ट्या सर्वात उचित प्रतिमा निवडा.

1)(1)✓ Correct

2)(2)

3)(3)

4)(4)

The series progresses through systematic rotation and modification of elements. Option 1 represents the correct 5th figure adhering to this logical sequence.

Q59 · permalink

एली, जानू, मिला, देऊ आणि एकू हे मित्र आहेत आणि ते केर, तर, नेर, सेर आणि मेर या पाड्यांत राहतात, मात्र या क्रमाने तेथे राहतात असे नाही. प्रत्येकजण वेगवेगळ्या पाड्यात राहतात. जानू व मिला तेरचे नाहीत. जानू व एकू केर व नेरचे नाहीत. एली व मिला नेर, सेर, व मेरचे नाहीत. देऊ व एकू हे तर व मेरचे नाहीत.

पुढील पर्यायातून चुकीचा पर्याय निवडा

1)जानू सेरचा आहे✓ Correct

2)एली तेरची आहे

3)मिला केरची आहे

4)देऊ नेरची आहे

Option 1 contains an incorrect mapping or factual mismatch compared to the established linguistic or regional classification pattern.

Q60 · permalink

K या ग्रहावर दिवस हे एकक 36 तासांचे आहे आणि प्रत्येक तास हा 120 मिनिटांचा आहे. या ग्रहावरील व्यक्तींसाठी एका बिंदूभोवतींचे अंश पृथ्वीवर विभाजीत केलेल्या 360 ऐवजी 720 आहेत. त्यांच्या घड्याळाची तबकडी 36 तास दाखवते. K-ग्रहाचे घड्याळ 9:48 ही वेळ दाखवत असेल तर तास व मिनिट काट्यादरम्यानचे अंश दाखवणारी संख्या निवडा. On planet K, a day as a unit consists of 36 hours and each hour is divided into 120 minutes. For persons on this planet the degrees around a point are 720 instead of 360 that are noted on the earth. The dial of their clock shows 36 hours. Select the number that indicates the number of degrees between the hour and minute hands of K-planet clock when time is 9 : 48.

1)100✓ Correct

2)120

3)110

4)90

Adapt standard clock angle formulas to Planet K's custom units: 36 hours/day, 120 minutes/hour, and 720 degrees total dial circle.

Q63 · permalink

अ, ब आणि क नळांनी स्वतंत्रपणे एक टाकी अनुक्रमे 12, 15 आणि 20 तासात भरली जाते किंवा रिकामी होते. एकाच वेळी ब आणि क नळाच्या सहाय्याने टाकी भरण्यास प्रारंभ केला आणि अ नळाच्या सहाय्याने टाकी रिकामी करण्यास सुरुवात केली तर किती तासानी टाकी पूर्ण भरलेल्या स्थितीला असेल ?

1)10

2)20

3)30✓ Correct

4)40

Calculate the net work done per hour where pipes B and C fill while pipe A empties. Using the combined rate equation (1/B + 1/C - 1/A), find the total time to fill the tank.

Q64 · permalink

पुढे दिलेल्या आज्ञावलीत झ हे चिन्ह "धावा" या आज्ञेचा संकेत आहे. त्याचप्रमाणे च हे चिन्ह "चाला" या आज्ञेचा, ☺ हे चिन्ह "बसा" या आज्ञेसाठी, & हे चिन्ह "थांबा" या आदेशासाठी व ↑ हे चिन्ह "उभे राहा" या आदेशासाठी वापरले आहे. जर मालिका सुरु ठेवली तर प्रश्नचिन्हाच्या जागी कोणती आज्ञा येईल ? झच☺च↑झच☺च↑झच☺च↑झच☺च↑झच&?

1)बसा / sit

2)चाला / walk

3)उभे रहा / stand up✓ Correct

4)थांबा / stop

The repeating sequence of symbols (run, walk, sit, stop, stand) follows a strict cyclic pattern, making option 3 the correct next command.

Q65 · permalink

P हा पारदर्शक कागदाचातुक्डा आहे आणि त्यावर काही घटक आपारदर्शक रंगानी रंगवले आहेत. या कागदाला बाणांनी दाखवल्याप्रमाणे तीन घड्या दिलेल्या क्रमाने घातल्या. अंतिम घडीनंतर दिसेल असा पर्याय निवडा. / Paper sheet P is transparent and some elements are drawn on it with opaque colours. It is then folded three times as shown by arrows in a given order, Select the option that it would look like after the final fold.

1)(1)

2)(2)

3)(3)

4)(4)✓ Correct

By mentally tracking the transparent sheet layers and opaque elements through each indicated fold, the final superimposed pattern matches option 4.

Q66 · permalink

6 पुरुष व 5 महिला यांच्या गटातून 5 सदस्यीय समिती स्थापन करावयाची आहे. यातून 3 पुरुष व 2 महिला असतील अशी समिती किती प्रकारे तयार करता येईल ? / A five-member committee is to be formed from the group comprising of 6 men and 5 women. In how many different ways can the committee be formed with 3 men and 2 women ?

a)300

b)275

c)250

d)200✓ Correct

To form a committee of 3 men and 2 women from 6 men and 5 women, we use combinations. Ways to select 3 men out of 6 is 6C3 = 20. Ways to select 2 women out of 5 is 5C2 = 10. Total ways = 6C3 * 5C2 = 20 * 10 = 200.

Q67 · permalink

वर्णाक्षरांच्या गटासाठी वापरलेली प्रक्रिया प्रणाली अभ्यासून रिकाम्या चौकटीत भरण्यासाठी अक्षरगट निवडा. वर्तुळांकित संख्या प्रक्रियिक आहेत. / Study the operation system that is used for group of letters and select the group of letters to fill in the empty box. Encircled numbers are operators.

a)GKL

b)KDG

c)GKD✓ Correct

d)MDK

Applying the mathematical or alphabetical shift operators represented by the encircled numbers yields option 3.

Q68 · permalink

पुढील संख्यात्मक राशी बरोबर ठरण्यासाठी ज्या गणिती चिन्हांची अदलाबदल करायला हवी त्यांची जोडी दर्शवणारा पर्याय निवडा. 4 + 2 - 4 x 9 ÷ 12 = - 22 Select the option that gives appropriate pair of mathematical signs that need to be interchanged to make the following numerical expression correct. 4 + 2 - 4 x 9 ÷ 12 = - 22

1)+ आणि - / + and -

2)× आणि ÷ / × and ÷

3)- आणि ÷ / - and ÷

4)÷ आणि + / ÷ and +✓ Correct

Substitute the mathematical signs from each option into the given equation following the BODMAS rule until the equation balances to -22.

Q70 · permalink

प्रश्नचिन्हाच्या जागी योग्य पर्याय निवडा. JEWQR : ? :: ? OYQFR Choose the correct option to replace the question mark. JEWQR : ? :: ? OYQFR

1)LCYOT, MAOHP✓ Correct

2)LYOQR, MHPSS

3)LCYOQ, PHOXM

4)LYOQR, OYQFR

Analyzing the alphabetical shifts and backward/forward patterns between the given analogous pairs reveals the correct letter sequences.

Q71 · permalink

3, 4, 5, 6, 7 यापैकी एकावेळी फक्त कोणतेही चार अंक एकदाच वापरून किती चार अंकी भिन्न संख्या तयार होतात ? Using any four digits at a time out of 3, 4, 5, 6, 7 only once, how many different numbers can be made ?

1)120✓ Correct

2)124

3)130

4)140

Using 5 distinct digits (3, 4, 5, 6, 7) to form 4-digit numbers where each digit is used only once: 5P4 = 5 * 4 * 3 * 2 = 120.

Q72 · permalink

सोबतच्या आकृतीत फरशांनी आच्छाडलेला भाग दाखवला आहे. प्रत्येक पाढऱ्या फरशीचे क्षेत्र प्रत्येक काळ्या फरशीच्या दुप्पट आहे. तर आकृतीतील एकूण काळ्या क्षेत्राचे सगळ्या पांढऱ्या फरशांनी आच्छाडलेल्या क्षेत्राशी असलेले गुणोत्तर दाखवणारा पर्याय निवडा. Accompanying figure shows area covered by tiles. Area of each white tile is twice the area of a black tile. Then select the option that indicates the ratio of total black area to the area covered by all the white tiles.

1)1:4✓ Correct

2)1:5

3)1:3

4)1:2

Calculate the total area by assigning relative weights to black and white tiles based on the given area condition and find their ratio.

Q73 · permalink

क्रमाणिकेतील विसंगत संख्या दर्शवणारा पर्याय निवडा 2, 4, 3.5, 6.5, 5.0, 9.0, 6.5, 12.5, 8.0, 14, ... Select the option that indicates the number that is odd in the series 2, 4, 3.5, 6.5, 5.0, 9.0, 6.5, 12.5, 8.0, 14, ...

1)3.5

2)4

3)5.0

4)12.5✓ Correct

The series is two series interleaved. Odd places: 2, 3.5, 5.0, 6.5, 8.0 (adding 1.5). Even places: 4, 6.5, 9.0, ?, 14 (adding 2.5), so the fourth even term should be 11.5. The number that breaks the pattern is 12.5.

Q74 · permalink

पुढील मालिकेच्या 5 व्या जागेसाठी तर्कदृष्ट्या उचित प्रतिमा निवडा : Select the logically appropriate image for the 5th place for the following series :

1)(1)

2)(2)

3)(3)

4)(4)✓ Correct

By observing the rotational and translational movement of elements across the series, the 5th figure follows the logical progression established in the first four steps.

Q75 · permalink

पुढील मांडणीतील रिकाम्या जागेसाठी तर्कसंगत प्रतिमसंच निवडा / Select the logical set of images for the empty places in the following arrangement

1)(1)

2)(2)✓ Correct

3)(3)

4)(4)

The arrangement follows a systemic shift in geometric patterns and shading across rows/columns. Option 2 fits the logical matrix or sequence.

Q76 · permalink

तुमच्या भागातील लोक संस्कृती व परंपरा यांच्या नावाखाली ध्वनी व हवा प्रदूषणासंबंधातील न्यायालयाच्या आदेशांचे पालन करत नाहीत. सामान्य व्यक्ती म्हणून तुम्ही, / In your area people are not caring for court orders related to noise pollution or air pollution under the pretext of culture and traditions. As a lay person you will

1)कायद्यांचे उल्लंघन करणाऱ्या कृतींची माहिती प्रदूषण कमी करण्याच्या कामासाठी असलेल्या अधिकाऱ्यांपर्यंत पोहोचवत रहाल. / keep on informing authorities that are in charge of minimizing pollution, about the violation of court orders.

2)न्यायालयांच्या आदेशांचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यक्तीविरोधात तक्रार दाखल करत रहाल. / keep on filing complaints against persons violating court orders.

3)जेव्हा लोकांच्या गटाशी बोलण्याची संधी मिळेल तेव्हा प्रदूषणामुळे होत असलेल्या आरोग्य समस्यांबाबतचे संदेश वितरीत करत रहाल. / keep on spreading messages related with health problems because of pollution whenever you get a chance to meet groups of people.

4)प्रतिभासी व वास्तव कार्यक्रमांमार्फत ध्वनी व हवा प्रदूषण यांच्याशी निगडित आरोग्य समस्यांबाबत जागरूक होण्यास लोकांना मदत करायला सुरवात कराल. / start assisting people in general to become aware of health problems related to noise and air pollution through virtual and real events.✓ Correct

Decision Making: MPSC gives marks for every option, with no negative marking.

(1) 0 marks(2) 1 marks(3) 1.5 marks(4) 2.5 marks

As a responsible citizen dealing with cultural violations of pollution laws, spreading health awareness through real and virtual events strikes the right balance between public education and avoiding direct conflict.

🏛️ The Maharashtra angle

Reflects common challenges faced during Maharashtrian festivals like Ganesh Utsav or Diwali regarding noise and air pollution.

Q77 · permalink

तुम्ही एका संस्थेत अध्यापक व संशोधक म्हणून काम करत आहात. तुम्ही सादर केलेल्या मागणीच्या आधारे मोठ्या औद्योगिक गटाने दिलेल्या निधीतून तुम्ही एका संशोधन प्रकल्पाचे प्रमुख म्हणून काम पाहत आहात. या प्रकल्पात तुमच्या देखरेखीखाली अनेक कनिष्ठ संशोधक त्यांच्या डॉक्टरेट पदवीसाठी काम करत आहेत. एक स्त्री संशोधिका तुम्ही तिला पदवी मिळवून द्यावी अशी मागणी करत आहे. तुम्ही तिची मागणी पूर्ण केली नाही तर तुम्हाला लैंगिक छळाच्या बहाण्याखाली तुरुंगात टाकण्याची धमकी तिने दिलेली आहे. / You are working as a teacher and researcher in one institute. You are heading a research project that is funded by a large industrial group on the basis of your proposal. Many junior researchers are working under you for their doctoral degrees in this project. One female researcher asks you to help her get the degree. She threatens to put you behind bars under the pretext of sexual harassment if you don't fulfil her demand. You will

1)या विद्यार्थिनीकडून होणारा छळ टाळण्यासाठी काही महिन्यांची रजा घ्याल. / go on leave for few months to avoid harassment from this student.

2)या समस्येबाबत वरिष्ठांशी व सहकाऱ्यांशी चर्चा करून या विद्यार्थिनीबाबत उपयुक्त कार्यवाही कराल. / discuss the matter with seniors and colleagues and then take viable action against this student.✓ Correct

3)विद्यार्थिनीला दुसऱ्या मार्गदर्शकाबरोबर काम करण्याची व तिच्या इच्छेनुसार पदवी मिळवण्याची विनंती कराल. / request the student to work with another guide and get a degree as per her wish.

4)या विद्यार्थिनीला तिच्या संशोधन कार्याचे महत्त्व समजायला व ते पूर्ण करण्यासाठी धीर धरायला मदत देण्यासाठी तिच्या समुपदेशनाची व्यवस्था कराल. / arrange for counselling of this student for helping her to understand the importance of her research work and have the patience needed to get it done.

Decision Making: MPSC gives marks for every option, with no negative marking.

(1) 0 marks(2) 2.5 marks(3) 1 marks(4) 1.5 marks

Facing false allegations of sexual harassment, an administrator must immediately involve superiors and colleagues to maintain transparency, document facts, and take appropriate institutional action.

Q78 · permalink

तुम्ही जिल्हा अधिकारी आहात आणि तुमच्याकडे शिक्षण हक्काच्या कायद्यानुसार आपल्या मुलांना खाजगी शाळेत दाखल केलेल्या लोकांच्या गटाकडून तक्रार आली आहे. हे पालक अल्पसंख्य, दलित व गरीब कुटुंबातील आहेत. जरी शाळा व्यवस्थापनाने या मुलांना प्रवेश दिलेला असला तरी इतर मुले त्यांना छळतात. परिणामी ही लहान मुले शाळेत उपस्थित राहायला तयार नसतात. तुम्ही,

1)पालकांना त्यांच्या मुलांना सरकारी शाळेत दाखल करण्याची विनंती कराल. / request the parents to put their children in a government school.

2)छळवादींच्याविरोधात कडक कार्यवाही करावी अशी शाळा व्यवस्थापनाला विनंती कराल. / request a school management to take stern action against the bullies.

3)फुरसतीच्या वेळेत शाळेतील मुलांसाठी कार्यसत्रे आयोजित करून त्यांना एकमेकांचा विनाशर्त आदर करायला साहाय्य कराल. / during your spare time organise workshops for school children to assist them to respect each other unconditionally.

4)अ-शासकीय संघटनेच्या मदतीने अध्यापक पालकांसाठी कार्यसत्रे आयोजित करून त्यांना शिक्षण हक्काचे महत्त्व समजून घ्यायला व विनाअट एकमेकांचा आदर विकसित करायला मदत द्याल. / organise workshops for teachers and parents for helping them to understand the importance of RTE Act with the help of NGOs and develop unconditional respect towards each other.✓ Correct

Decision Making: MPSC gives marks for every option, with no negative marking.

(1) 0 marks(2) 1 marks(3) 1.5 marks(4) 2.5 marks

As a District Collector handling RTE violations involving harassment and discrimination against marginalized children, prompt administrative intervention, counseling, and strict action against school authorities under the law are essential.

🏛️ The Maharashtra angle

Applicable to district-level implementation of RTE Act in Maharashtra schools.

Q79 · permalink

पाच दिवसांच्या सुटीत तुम्ही दुर्गम ग्रामीण ठिकाणी राहणाऱ्या मित्राला भेटण्यासाठी आला आहात. भटकत असताना तुम्हाला वाटेत त्या भागातील विधानसभा सदस्याच्या व्यवस्थापनाखाली चालणारी निवासी आश्रम शाळा लागली. तुमचा मित्र हा विधानसभा सदस्य प्रमुख असलेल्या अन्य संस्थेचा कर्मचारी आहे. ही शाळा मुख्य रस्त्यापासून तसेच गावच्या वस्तीपासून दूर आहे. तुम्ही शाळेच्या आवारात गेलात आणि तुम्हाला शाळेच्या ओट्यावर सहा मुले बसलेली दिसली. इतर सर्व खोल्यांना ताळी लावली होती व आसपास कोणीही नव्हते. चौकशी केल्यावर तुम्हाला समजले की ती त्या शाळेची मुले असून ती त्यांच्या पालकांना त्यांना घरी घेऊन जाण्यासाठी वाट पाहत आहेत. ती मुले अन्नाशिवाय दोन दिवस आहेत. ही मुले लाजाळू असलेल्या कोरकू समाजातील असल्याने गावकऱ्यांना भेटून त्यांच्यात मदत करण्याची विनंती करण्याचे धाडस नाही. तुमचा मित्र स्वतःच्या नौकरीची काळजी असल्याने तुम्हाला या मुलांना त्यांच्या नशिबावर सोडण्याची आणि आवारातून त्वरित बाहेर पडण्याची विनंती करत आहे. तुम्ही,

तुम्ही काय करणार?

a)गावकर्‍यांना बोलावून या मुलांची काळजी घेण्याची त्यांना विनंती कराल आणि स्वतःला व मित्राला गुंतवून न घेता तरुणांच्या गटाला यामधील काही व्यक्तींना बोलावून या घटनेची कथा बनवण्यात पुढाकार घ्यायला मार्गदर्शन कराल.✓ Correct

b)मित्राच्या नौकरीवर कोणत्याही स्वरूपात गदा येऊ नये म्हणून गावकर्‍यांना बोलावून त्यांना या मुलांची दशा पाहण्यास सांगून मुलांचे पालक येईपर्यंत त्याची काळजी घेण्याची विनंती कराल.

c)तुम्हाला सुटीचा आनंद लुटायचा असल्याने तुम्ही गावकर्‍यांशी बोलून व त्यांना आवश्यक रक्कम सोपवून मुलांना अन्न देण्याची विनंती करून ही घटना विसरून जाल.

d)गावकर्‍यांना मार्गदर्शन करून त्यांच्यामार्फत सर्व शालेय कर्मचार्‍यांना मुलांचे पालक त्यांना घेऊन जाईपर्यंत त्यांची काळजी घेण्यासाठी कामावर ताबडतोब रुजू व्हायला लावाल.

Decision Making: MPSC gives marks for every option, with no negative marking.

(1) 2.5 marks(2) 1 marks(3) 1.5 marks(4) 0 marks

In an ethical dilemma involving children's welfare during a vacation or site visit, ensuring immediate safety and proper care through responsible local authorities is paramount.

Q80 · permalink

पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी असलेल्या स्पर्धापरीक्षेला तुम्ही बसला आहात. अभ्यासक्रमाच्या जागांचे अर्जदारांच्या संख्येशी गुणोत्तर 1 : 256 आहे. तुम्हाला प्रवेश मिळेल अशी मोठी आशा आहे. तुमच्या वर्गातील परीक्षा लिहिणाऱ्या काही विद्यार्थ्यांनी त्यांना इतरमार्गांचा अवलंब केल्यामुळे पकडले गेल्यामुळे पर्यवेक्षकाशी वाद घालायला सुरुवात केली. काही विद्यार्थ्यांनी या विद्यार्थ्याविरुद्ध विरुद्ध तक्रार केली आणि केंद्रप्रमुख समस्येची चौकशी करण्यासाठी आले आहेत. तुम्हाला उत्तरे लिहिण्यात एकाग्रता साधणे कठीण जात आहे. तुम्ही You are appearing for a competitive examination, for admitting students to post-graduate courses, The ratio of seats to that of applicants is 1 : 256. You have high hopes of getting selected. Suddenly some students writing the examination in your class started arguing with the supervisor when she spotted them using unfair means. Some other students complained against these students and the head of the center came to investigate the problem. You find it very difficult to concentrate on writing answers. You will

a)(1) परीक्षा गृहाबाहेर जाल आणि गोंधळ आणि लबाडीविरोधात निषेध कराल आणि व्यवस्थापनाला परीक्षा रद्द करण्याची विनंती कराल. (1) leave the examination hall and protest against noise and cheating and request the management to cancel the examination.

b)(2) शोध घेणाऱ्याला वर्गाबाहेर जाऊन चौकशी आणि विद्यार्थ्यांच्या लबाडीची तपासणी करण्याची विनंती कराल. (2) request the investigator to do inquiry outside the examination hall and interrogate students for cheating.✓ Correct

c)(3) गैरमार्गात गुंतलेल्या गटाच्या विद्यार्थ्यांचा निषेध करणाऱ्या विद्यार्थ्यांत सामील व्हाल, परीक्षा लिहिणे थांबवाल आणि शांतता हवी असण्याच्या तुमच्या हक्काची मागणी कराल. (3) join the students who started protesting against the group that was engaged in unfair means and stop writing examination and demand for your right to have silence.

d)(4) फक्त स्वस्थ रहाल पेपरवर एकाग्रता साधाल आणि चौकशी पूर्ण होण्यासाठी थांबाल. (4) just remain calm, concentrate on reading the paper and wait for the completion of interrogation.

Decision Making: MPSC gives marks for every option, with no negative marking.

(1) 0 marks(2) 2.5 marks(3) 1.5 marks(4) 1 marks

During an exam where you face severe competition and distractions, requesting the invigilator to take the inquiry outside maintains examination decorum while protecting your focus.

🏛️ The Maharashtra angle

Reflects high-competition public service examination environments in Maharashtra.

Practice these questions interactively →