MPSC Rajyaseva 2017 — CSAT

Enlarge

माणसाने जोखड स्वतःहून का स्वीकारलेले असते ? Why is man's tutelage self-incurred ?

According to Enlightenment philosophy (like Immanuel Kant's essay 'What is Enlightenment?'), man's tutelage is self-incurred because it stems from a lack of courage to think independently without relying on the guidance of others.

बहुसंख्य मानवजात आयुष्यभर जोकडाखाली का जखडलेली असते ? Why does the majority of mankind remain under lifelong tutelage ?

Immanuel Kant states that laziness and cowardice are the true reasons why a vast portion of mankind gladly remains lifelong in tutelage, as it is easy to let others make decisions for them.

पुढीलपैकी कोणती बाब नव्या फ्रेंच व्यवस्थेचा पायाभूत घटक नव्हती ? Which of the following did not form the ideological basis of the new French Order ?

The French Revolution and the subsequent new order were built on secularism, human reason, liberty, and equality, explicitly rejecting the old dominance of the Catholic Church.

प्रबोधनामुळे ____________ च्या पायावर आधारलेल्या राजसत्तेचा आराखडा उदयाला आला. / Enlightenment resulted in the model of government that was founded on

The Enlightenment and Renaissance led to political frameworks based on reason, liberty, and the social contract rather than divine rights of kings.

प्रबोधनामुळे समाज कोणत्या अपेक्षा करायला शिकला ? / What did the society learn to expect as a result of the Enlightenment ?

Enlightenment taught society to question authority, expect fundamental rights, and demand rational governance based on welfare and justice.

Enlarge

पानाची संकल्पना कशी तयार होते ? / How is the concept of leaf formed ?

According to philosophical concepts, the idea of a leaf is formed by arbitrarily discarding individual differences and forgetting distinguishing aspects.

निसर्गाला जर संकल्पना अवगत नसतील तर काय माहीत असते ? What does the nature know, if not the concepts ?

The passage or philosophical premise indicates that if nature does not know concepts, what it deals with is inaccessible and undefinable (ते दूरापास्त आणि अनिर्वचनीय आहे).

पानांच्या संकल्पनेशी साध्यर्म साधण्यासाठी एका-पानानाला काय करावे लागते ? What actions does a leaf perform if it wants to get equated with the concept of leaf ?

To get equated with the concept of a leaf, a single leaf must forget distinguishing aspects and apply the equation of unequal things.

कुठला अनुभव संकल्पना निर्माण करण्यास आधारभूत मानला जावा ? Which experience should count as a parameter of formulating a concept ?

According to the specific text, none of the traditional experiential parameters (original or instant) form concepts; rather, it is option d ('None of the above' / किंवा उताऱ्यानुसार वेगळा निकष) which corresponds to option 2.

बाटलीबंद पाण्याची पर्यावरणीय किंमत काय आहे ? What is the environmental cost of bottled water ?

The passage lists the hidden costs: making the plastic for US bottles used the equivalent of 20 million barrels of oil a year, and bottles piling up in landfills add to global warming and contaminate groundwater. Deforestation is never mentioned, so the answer is a, b and c.

बाटीलबंद पाण्यामुळे होणारे नुकसान कमी करण्यासाठी संयुक्त संस्थानांनी खालीलपैकी कोणते निर्णय घेतले ?

To reduce environmental damage caused by bottled water, authorities have taken multiple steps including providing purified water in restaurants, banning city funds for bottled water in institutions, and restricting plastic bottles where tap water is available.

खालीलपैकी कोणते विधान प्लॅस्टिकच्या बाटल्यांचा वापर करण्यासंबंधी बरोबर नाही ?

Statement 'c' is incorrect regarding bottled water statistics in this specific context, making it the right choice for the question asking what is NOT correct.

1 लीटर बाटलीबंद पाणी उत्पादन करण्यासाठी किती पाण्याची आवश्यकता असते ? How much water is required to produce every 1 litre of bottled water ?

Producing 1 litre of bottled water actually requires about 5 litres of water in total due to the manufacturing process of the plastic bottle and purification losses.

संयुक्त संस्थानांत दरवर्षी बाटलीबंद पाण्याचे उत्पादन करण्यासाठी आणि त्याची वाहतूक करण्यासाठी किती पिंपे तेलची गरज असते ? In U.S., how many barrels of oil is required every year to manufacture and transport the bottled water ?

Studies show that producing and transporting bottled water in the U.S. consumes massive amounts of energy, specifically around 17-20 million barrels of oil annually.

Enlarge

गरीबी व श्रीमंती हे दोन्ही _______ आहेत. Poverty and privilege both are

Poverty and privilege are socio-economic conditions created by human social structures and economic systems rather than being natural or divine phenomena.

Enlarge

गरीबी चा व्याख्या, पुढीलपैकी कोणती बरोबर आहे ? Poverty is defined as

Poverty is comprehensively defined as the deprivation of basic human needs, which primarily includes food, clothing, and shelter (अन्न, वस्त्र व निवारा).

Enlarge

अनिसर्गिक व अंमलात आणता न येणाऱ्या नियोजनत काय गृहित धरले आहे ? What is assumed in an unnatural and unworkable plan ?

An unnatural and unworkable economic plan often assumes that all men are equal in capabilities and resources, which ignores practical inequalities.

Enlarge

समाजवाद्यांच्या मते

Socialist ideology fundamentally critiques capitalism, arguing that private ownership of industries leads to the exploitation of workers by capitalists who extract surplus value.

Enlarge

परिच्छेदावर आधारित पुढीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Based on the political theory text, statement 'b' (Government can provide positive help) is considered incorrect or untrue according to the specific framework discussed in the passage.

Enlarge

Enlarge

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

The passage says sound waves, including ultrasonic waves, travel as longitudinal waves: the particles of the medium vibrate along the direction the wave moves.

Enlarge

श्रव्यातीत तरंग असे तरंग आहेत की ते Ultrasonic waves are those waves which

Ultrasonic waves have frequencies above the human hearing range (greater than 20 kHz), hence they cannot be heard by human beings.

Enlarge

हृदयांच्या ठोकळ्यांचे तंत्रज्ञान यावर आधारित आहे The echocardiography technique is based on

Echocardiography uses high-frequency sound waves (ultrasonic waves) to produce live images of the heart's structure and functions.

Enlarge

समुद्राची खोली काढण्यासाठी या तंत्राचा वापर करतात : To determine the depth of sea this technique is used :

SONAR (Sound Navigation and Ranging) uses ultrasonic waves to measure distances and determine the depth of the sea by timing the echo return.

Enlarge

Enlarge

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

The passage defines heterosis (hybrid vigour) as the superiority of a hybrid over either of its parents in yield, growth or vigour.

Enlarge

Enlarge

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

In bagging, the emasculated flowers' stigmas are covered with bags so that no unwanted pollen reaches them; they are later dusted with pollen from the chosen parent.

Enlarge

शुद्ध जातीच्या वाण म्हणजे Pure line breed refers to

A pure line refers to a population of individuals that are genetically identical and homozygous, produced through continuous self-pollination.

Enlarge

नवीन वनस्पतीचे वाण तयार करताना कोणती प्रक्रिया वापरतात ? The new varieties of plants are produced by

New plant varieties are typically produced through hybridization, followed by selection and evaluation.

वरील उताऱ्यावरून खालील निष्कर्ष काढता येतो : The following conclusion can be drawn from the above passage :

Ammonium chloride dissolves in water and is also a well-known substance that undergoes sublimation upon heating, changing directly from solid to gas.

अमोनियम मूलकाच्या अस्तित्वामुळे खालील निरीक्षणे आढळतात The correct observations due to the presence of ammonium ions are

Ammonium ions (NH₄⁺) turn moist red litmus blue (due to basic ammonia gas released), turn turmeric paper brownish/reddish-brown, and give dense white fumes of ammonium chloride with a glass rod dipped in dilute hydrochloric acid.

कु. रियाला अपेक्षित निरीक्षण मिळाले नाही, कारण तिने / Ms. Riya did not get the desired observation, because she brought

Gas tests using litmus paper require the litmus paper to be moist so that the basic gas (NH₃) can dissolve and form ions to show the color change. Riya failed because she applied it directly to the solution instead of the evolved gas or used dry paper incorrectly.

श्री रवीला अपेक्षित निरीक्षण मिळाले नाही, कारण त्याने / Mr. Ravi did not get the desired observation, because he brought

Turmeric paper is used as an indicator for bases. Ravi brought it in contact with the gas from the left-hand test tube where acidic or different gases might be evolving, leading to no desired basic gas observation.

दाट सफेद वाफा तयार झाल्या, कारण / Observations about white dense fumes are seen

Dense white fumes are produced due to chemical reactions and specific property changes like the sublimation of ammonium chloride when heated/reacted.

Enlarge

उताऱ्यावरून तुम्ही असा निश्चित निष्कर्ष काढू शकता की रॉबर्ट फ्रॉस्ट हे एक ______ आहे. / From the paragraphs you can definitely conclude that Robert Frost is a/an

Based on the text describing Robert Frost's background or profession as discussed in the passage, he is identified as an author/writer.

Enlarge

उताऱ्यामध्ये / The paragraph

The passage expresses a critical view of liberals, making option 2 (criticises liberals) the correct choice.

Enlarge

अमरीकेतील विद्यापीठांमध्ये शिक्षकांच्या भर्तीसाठीच्या प्रथा ______ विरोधी आहेत. / American universities have hiring practices opposed to

The text indicates that university hiring practices in America are structured against conservatives, favoring certain ideological alignments.

Enlarge

निकोलस क्रिस्टॉफ हे ________ आहे. Nicolas Kristof is a

Nicolas Kristof is a well-known American journalist, author, and long-time columnist for The New York Times, recognized for his reporting on human rights.

Enlarge

उताऱ्याचा लेखक ________ आहे. The author of the paragraph is

Option 3 identifies the appropriate description of the author's standpoint or identity based on the passage's perspective.

Enlarge

महात्मा फुले यांनी प्रथम कोणते काम हाती घेतले ?

Mahatma Jyotirao Phule first focused on spreading new awareness derived from English education among common people across various strata, and starting schools for women and untouchables.

महात्मा फुले यांच्या बंडखोर भूमिकेचा परिणाम काय झाला ?

Mahatma Phule's rebellious approach challenged upper-caste monopoly in education and religion (statement a), and led to conservative critics branding him as pro-British, anti-Brahmin, or influenced by Christianity (statement c). Thus, statements 'a' and 'c' are correct impacts.

महात्मा फुले यांचे विचार बहुजनसमाजाच्या पचनी पडले नाहीत, कारण

Mahatma Phule's thoughts could not be readily absorbed by the broader masses primarily because mass education and literacy were practically nonexistent among the lower strata of society (statement d).

शाहूमहाराजांना महाराष्ट्रात ब्राह्मण्येतर चळवळीची मुहूर्तमेढ रोवाविशी का वाटली ?

Shahu Maharaj differed with some radical thoughts and administrative setups, making statements 'k' and 'd' correct regarding his view on non-brahmin movements.

शाहूमहाराजांच्या सामाजिक सुधारणेच्या व दलिथोद्धाराच्या कार्याला लोकांचा विरोध का झाला नाही ?

Shahu Maharaj's social reform and dalit upliftment work faced less local resistance because he connected personally with people across all strata to understand and solve their grievances (statement b), and he successfully bridged Phule's radical struggle with Ranade's reconciliatory, realistic approach (statement c).

Enlarge

Why is the 'native town' a hungry town ?

Based on post-colonial literature (such as Frantz Fanon's 'The Wretched of the Earth'), the native town is 'hungry' because the colonized blacks are subjected to extreme exploitation, resulting in severe poverty (c) and systemic deprivation of basic human and fundamental rights by the white settlers (d).

Why does the native look at the settler's town with envy ?

In colonial texts, the native looks at the settler's prosperous town with envy because it stems from desperation and the subconscious desire to replace the colonizer, effectively wanting to occupy a position of supreme power and become the colonizer themselves (c and d).

What is the settler's attitude towards the blacks ?

The settler's attitude towards the blacks is marked by deep underlying insecurity, leading to resentment because the settler is acutely aware that their privileged and dominant position in the colony is never permanently safe (statement d).

The statement 'you are rich because you are white' means

The statement 'you are rich because you are white' directly highlights that racial identity (being white) dictates socio-economic privilege and status within the colonial framework (statement b).

In spite of seizing the land the settler always remains

Even after forcibly seizing the land and dominating the region, the foreign settler forever remains a foreigner (c) to the native soil and culture, never truly belonging to the indigenous land.

Enlarge

प्रश्नचिन्हाच्या जागी ठेवण्यासाठी तर्कसंगत पर्याय निवडा.

Logical matrix completion requires identifying the row and column intersection rule, pointing to option 4.

Enlarge

X या पारदर्शक कागदाची घडी दिलेल्या पर्यायातून निवडा.

Following the folds and cuts/drawings on sheet X leads to option 2 as the accurate resultant layout.

दिलेली माहिती व नातेसंबंध अभ्यासून व तो दर्शविणारा पर्याय निवडा. x ÷ y निर्देशित करते की x ही y ची आई आहे. x - y निर्देशित करते की x हा y चा भाऊ आहे. x + y निर्देशित करते की x ही y ची बहीण आहे. x × y निर्देशित करते की x ही y ची मुलगी आहे. m + n - o × p ÷ q

Decoding the expression m + n - o × p ÷ q: m is sister of n, n is brother of o, o is daughter of p, and p is mother of q. Thus, m, n, o, and q are all children of p.

Enlarge

रिकाम्या जागेसाठी तर्कसंगत पर्याय निवडा. / Select the logical option for the empty place.

The elements in the grid follow a specific rotation and addition/subtraction rule. Option 4 correctly satisfies all conditions required for the missing space.

Enlarge

सोबतच्या आकृतीत दाखवलेलां A, B, C, D व E या वसाहतींना जोडणाऱ्या रस्त्यांचा नकाशा अभ्यास।. तुमच्या निवडीच्या कोणत्याही वसाहतीपासून सुरुवात करून प्रत्येकी सात मार्गावरून फक्त एकदा आणि एकदाच चालता येईल अशा मार्गाची रचना करा. ती करताना तुम्ही ज्या वसाहतीपासून सुरुवात केली त्या वसाहतीत परतलेच पाहिजे असे नाही. या बंधनाची पूर्ती करणारे विधान दिलेल्या यादीतून निवडा. Study the map of roads that connect cities A, B, C, D and E as shown in the accompanying figure. Design the route such that you start from any city of your choice and walk on each of the seven routes once and only once, not necessarily returning to the city from which you had started. For a route that satisfy the given restriction, select the true statement from the given list.

The map has 7 roads: A-B, A-C, B-C, B-D, B-E, C-D, D-E. A and E touch 2 roads, B touches 4, while C and D touch 3 each. A route using every road exactly once is only possible when it starts at one odd-road town and ends at the other, so it must run between C and D: it starts at C or ends at C, never both, which is option 4.

एका खेळात खेळाडूला एका पाळीत गुण मिळवण्याच्या तीन संधी आहेत. प्रत्येक सलग जय खेळाडूला आधीच्या जयापेक्षा अधिक गुण मिळवून देतो. दुसरा जय पहिल्यापेक्षा 100 जादा गुण बहाल करतो. आणि तिसरा जय हा दुसऱ्या जयामुळे मिळवणाऱ्या जयाच्या दुप्पट गुण बहाल करतो. लच्छीने तिच्या पाळीदरम्यान सर्वाधिक गुण जिंकले आणि तिला एकूण 700 गुण मिळाले. पहिल्या जयासाठी किती गुण बहाल केले गेले ?

Let the first score be x. Second score is x + 100, and third score is 2(x + 100). Total score = x + (x + 100) + 2(x + 100) = 700. Solving this gives 4x + 300 = 700, which means 4x = 400, so x = 100.

'X' व 'Y' हे दोन विद्यार्थी त्यांच्या शाळेपासून घरी जाण्यासाठी चालू लागले. ते एकमेकांच्या परस्पर विरुद्ध दिशांना 1.5 किमी गेले आणि नंतर प्रत्येक जण त्याच्या उजवीकडे वळला व 2 किमी चालून घरी पोहोचला. तर त्यांच्या घरातील अंतर किती ?

Using Pythagoras theorem: X and Y walk opposite directions (1.5 km each = 3 km base), turn right and walk 2 km (perpendicular height). Total distance forms a right-angled triangle or straight line logic depending on paths. Calculating yields 5 km.

गाळलेली जागा असलेले प्रसंग आणि शब्द यादी अभ्यास्रा. वर्णनातील रिकाम्या जागी प्रत्येक शब्द ठेवला जाईल तेव्हा तो पूर्ण वर्णनाच्या अर्थसंदर्भात नेमका असेल व तयार होणारी दोन्ही वर्णने समानार्थी होतील अशी शब्द जोडी निवडा. ज्वालामुखीमुळे ओसाड पडलेल्या जमिनीवर नैसर्गिकरीत्या उत्क्रांत झालेले विविध _______ जीव हा दूरच्या भविष्यात तेथे मानवही वस्ती करू शकेल याचा पुरावा आहे. अ. मलूल ब. नवजात क. क्षीण ड. उमलते इ. साचलेले Study the situation given with a blank and the list of words. Select the pair of words such that each of these when used for blank, fit the meaning of the description as a whole and produce completed descriptions having similar meaning. The _______ life forms evolved naturally on the land made barren by volcano is strong evidence that humans, too might be able to inhabit the area in the distant future. a. wilting b. nascent c. waning d. incipient e. stagnant

In the context of life forms evolving naturally on barren volcanic land, the words 'नवजात' (nascent - b) and 'उमलते' (incipient - d) both denote early, emerging, or newly beginning life forms that signify future potential, making them precise synonyms in this sentence structure.

तीन विधाने आणि त्यावर आधारित निष्कर्ष पुढे दिले आहेत. यथार्थ निष्कर्ष असलेला पर्याय निवडा. सर्व B हे J आहेत. काही C हे J आहेत. सर्व P हे C आहेत. निष्कर्ष : अ. काही C हे B आहेत. ब. एकही P हा J नाही. क. काही B हे C आहेत. Three statements and conclusions based on these are given below. Select the appropriate option with valid conclusion/s. All Bs are Js. Some Cs are Js. All Ps are Cs. Conclusions : a. Some Cs are Bs. b. No P is J. c. Some Bs are Cs.

None of the conclusions logically follow from the given syllogism statements based on standard Venn diagram rules.

एका वर्गामध्ये 15 मुले आणि 10 मुली आहेत. तीन मुलांची यादृच्छिकपणे (random) निवड करावयाची आहे. एक मुलगी आणि दोन मुले यांची निवड होण्याची शक्यता ___ आहे.

Total persons = 25. Choosing 3 boys out of 15 is C(15,3). Choosing 1 girl and 2 boys is C(10,1) * C(15,2) / C(25,3).

तुम्हाला तुमच्या दुसऱ्या घरासाठी कष्टाळू माळी नेमायचा आहे. तुमच्या मित्राने तुम्हाला तीन व्यक्तींची जेडा, मुटा आणि हाका ही नावे देऊन यातील एकजण नेहमीच खरे बोलतो, एकजण एकदा खरे व एकदा खोटे बोलतो आणि एकजण नेहमीच खोटे बोलतो, अशी माहिती दिली. त्यांना भेटल्यानंतर तुम्ही विचारले, “तुमच्यापैकी माळी कोण आहे ?” प्रत्येकाने पुढीलप्रमाणे उत्तरे दिली. जेडा : मी माळी आहे. मुटा खोटे बोलतो. मुटा : मी माळी आहे. हाका खोटे बोलतो. हाका : मुटा माळी आहे. जेडा खोटे बोलतो. माळी कोण आहे/आहेत ?

By testing conditions where one tells truth, one lies, and one alternates, we deduce Muta and/or Jeda's exact identities, leading to option 2.

पुढील परिच्छेदातील शेवटच्या विधानाच्या भूमिकेच्या संदर्भात विसंगत पर्याय निवडा : (1) अपरिचिताला परिचित करणे. (2) केलेल्या दाव्यांना पाठबळ देणे. (3) प्लूटो व शॉरॉ यांच्या सहसंबंधाला परिप्रेक्ष्यात घेणे. (4) प्लूटो व शॉरॉ यांच्या सहसंबंध चित्रित करायला मदत देणे. Select the odd option with respect to the role of the last sentence in the following paragraph : (1) Make unfamiliar familiar. (2) Supports the claim made. (3) Put into perspective Pluto's relationship with Charon. (4) Help to picturize Pluto's relationship with Charon.

Based on the standard comprehension question pattern, the sentence's role is to support the claims made previously in the paragraph rather than being inconsistent.

पुढे X व Y ही दोन प्रतिपादने दिली आहेत व नंतर त्यासंबंधीचे काही युक्तिवाद दिले आहेत. प्रत्येक युक्तिवाद वेगवेगळा विचारत घेऊन लागू पडणारे सर्व युक्तिवाद निवडा. X. लिओनार्दो दा विन्चीने 1508 साली केलेले मानवी शरीराच्या आतल्या भागाचे रेखाटन आंत्रयोजी हा अवयव दाखवते. Y. जानेवारी 2017 साली संशोधकांनी आंत्रयोजी हा मानवी शरीराचा नवा 79वा अवयव असल्याचे जाहीर केले आहे. युक्तिवाद : अ. ती तार्किक दृष्ट्या विसंगत म्हणून विचारत घेता येतील, कारण लोकांना 16 व्या शतकात आंत्रयोजीचे अस्तित्व माहीत होते आणि विन्चीचे रेखाटन त्याचा पुरावा देते. ब. ती परस्परविरोधी म्हणून विचारत घेता येतील, कारण किमान 5 शतकांपासून लोकांना मानवी शरीरातील आंत्रयोजीच्या अस्तित्वाची माहिती नसूनही संशोधकांनी तो नवा अवयव असल्याचे जाहीर केले आहे. क. संशोधकांनी तपशीलात अभ्यास केल्यानंतर तो मानवी शरीरातील नवा 79वा अवयव असण्याची ओळख पूर्वी माहीत असलेल्या आंत्रयोजीला दिल्यामुळे ती परस्परपूरक ठरतात.

Leonardo da Vinci's historical drawing and the 2017 scientific discovery of the mesentery can be seen as consistent, complementary, and also reflecting paradoxes in historical scientific recognition.

कोणा एका कंपनीला कार्यालयातील लैंगिक भेदभाव समितीने गुन्हेगार म्हणून घोषित केले आहे. कंपनीच्या पंचवीस वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपैकी फक्त दोन स्त्रिया आहेत आणि अठ्ठावन कनिष्ठ अधिकाऱ्यांपैकी फक्त स्त्रिया आहेत. आरोपांच्या विरोधात स्वतःचा बचाव करण्यासाठी कंपनीने _________ हे दाखवून देणे सर्वांत ठरेल. The committee on sexual discrimination in the workplace has highlighted a certain company as a chief offender. Of the twenty-five senior executives in the firm, only two are women. And of the fifty-eight junior executives, only ten are female. The company could best defend itself against the charges by showing that

To defend against sexual discrimination charges, the company needs to show that the proportion of women in senior/junior positions reflects the qualified applicant pool available in the relevant labor market.

पुढे माहिती घटकांचा संच दिला असून त्यापुढे कार्यवाही सुचवल्या आहेत. त्यासंबंधातील सर्वांत उचित पर्याय निवडा. • शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या ही नेहमीचीच बाब झाली आहे. • बदलत्या हवामानामुळे त्यासंबंधीच्या सर्व अटकळी विचित्र होत आहेत, त्यामुळे शेती करणे जिकिरीचे झाले आहे. • माध्यमे ग्राहकांची बाजू घेऊन वाढत्या किंमतींचा बागुलबोवा उभा करण्यात आघाडीवर असतात. • अचूक निदानावर बेतलेली दूर संवेदक शेती, पोषण शेती, सुरक्षित अन्न निर्माण करणारी शेती, वायरलेस शेती, जलवायु चलाख शेती, बदलता खत वापर शेती, वात आलेखन, उत्पादन आलेखन, जल गुणवत्ता आलेखन शेती, इत्यादी अनेक नवीन कृषि पद्धति व्यवहारात येत आहेत, परंतु यासंबंधी शेतकरी सजग नाहीत. कृतिक्रम : अ. नव्या कृषिद्धतींचा वापर करून सुरक्षित अन्नाचे उत्पादन घेण्यासाठी शेतकऱ्याला सक्षम करण्यासाठी बुद्धिमान, तंत्रकुशल, कामसू व प्रामाणिक कृषि साहाय्यकांची फळी शासन, स्वयंसेवी संस्था व कृषि विद्यापीठे यांनी सहभागाने सज्जा केली पाहिजे.

To combat agrarian distress and modern farming challenges, collaborative action involving government, NGOs, and agricultural universities is needed to empower farmers with new technologies and smart assistance.

वर्गातील 43 विद्यार्थ्यांपैकी 13 जणांनी स्पॅनिश आणि पोर्तुगीज या दोन्ही भाषा शिकण्यासाठी नावे नोंदवली आहेत. 21 विद्यार्थ्यांनी पोर्तुगीज भाषेसाठी नावे नोंदवली आहेत. जर वर्गात नावे नोंदवलेल्या विद्यार्थ्यांपैकी दोनपैकी किमान एक भाषा शिकण्यासाठी नाव नोंदवले असेल तर फक्त स्पॅनिश भाषा शिकण्यासाठी, पण पोर्तुगीजसाठी नाही अशा विद्यार्थ्यांची संख्या दर्शवणारा पर्याय निवडा. In a class of 43 students, 13 enrolled for both Spanish and Portuguese. 21 enrolled for Portuguese. If the students of the class enrolled for at least one of the two subjects, then select the option that indicates the number of students who enrolled only for Spanish and not Portuguese.

Total students = 43, Portuguese = 21, Both = 13. Only Portuguese = 21 - 13 = 8. Since everyone took at least one subject, Only Spanish = Total - Only Portuguese - Both = 43 - 8 - 13 = 22.

सुनील ने द.सा.द.शे. 12.5 दराने ₹ 16,000, 3 वर्षाच्या मुदतीने विहिरीवर पंप बसविण्यासाठी चक्रवाढ व्याजाने कर्ज घेतले. हेच कर्ज जर सरळ व्याजाने घेतले असते, तर दोन्ही प्रकारच्या व्याजात किती फरक पडला असता ? In order to buy a lift pump for his well, Sunil borrowed ₹ 16,000 for 3 years at the rate of compound intrest of 12.5 p.c.p.a. What would have been the difference in the interest on this principal had he borrowed it at simple interest ?

Principal P = 16000, Time n = 3 years, Rate R = 12.5% (or 1/8). CI = P * (1 + 1/8)³ - P. SI = (P * R * T) / 100. The difference between CI and SI for 3 years is calculated as ₹ 781.25.

दिलेल्या माहितीच्या संदर्भात उचित पर्याय निवडा. A, B व C या बागा एका सपाटीवर आहेत पण एका रेषेत नाहीत. A व B या बागांतील अंतर 40 किमी आहे आणि A व C या बागांतील अंतर 110 किमी आहे. राशी X = B व C या बागांतील अंतर राशी Y = 60 किमी (1) X ही राशी मोठी आहे. (2) Y ही राशी मोठी आहे. (3) दोन्ही राशी समान आहे. (4) दिलेल्या माहितीच्या आधारे राशीतील सहसंबंध निश्चित करता येणार नाही. Select the appropriate option with respect to the given information. Parks A, B and C lie in a plane but do not lie on a straight line. The distance between Parks A and B is 40 km, and the distance between Parks A and C is 110 km. Quantity X = Distance between Parks B and C Quantity Y = 60 km (1) Quantity X is greater. (2) Quantity Y is greater. (3) The two quantities are equal. (4) The relationship cannot be determined from the information given.

A, B and C form a triangle because they are not on one line. By the triangle inequality, BC must be greater than 110 − 40 = 70 km (and less than 150 km). So X = BC is more than 70 km, which is always greater than Y = 60 km. Quantity X is greater.

एका कॅनमध्ये A आणि B या दोन द्रवांचे मिश्रण 7 : 5 या प्रमाणात आहे. जेव्हा त्यातील 9 लिटर मिश्रण काढून घेतले आणि B द्रवामाने तो कॅन पूर्णपणे भरला तर A आणि B चे प्रमाण 7 : 9 झाले. तर त्या कॅनमध्ये सुरवातीला A चे द्रवण किती असेल ? A can contains a mixture of two liquids A and B in the ratio 7 : 5. When 9 litres of the mixture is drawn off and the can is filled with B, the ratio of A and B becomes 7 : 9. How many litres of liquid A was contained by the can initially ?

Using the replacement formula or ratio method, when 9 litres of mixture is replaced with liquid B multiple times, the initial quantity of liquid A can be found by working backwards from the final ratio 7:9.

सहा घंटा सुरवातीला एकत्र वाजतात. आणि अनुक्रमे 2, 4, 6, 8, 10 आणि 12 सेकंदांनी वाजतात. 30 मिनिटांमध्ये त्या किती वेळा एकत्र वाजतील ? Six bells commence tolling together and toll at intervals of 2, 4, 6, 8, 10 and 12 seconds respectively. In 30 minutes, how many times do they toll together ?

First find the LCM of intervals: LCM(2, 4, 6, 8, 10, 12) = 120 seconds = 2 minutes. In 30 minutes, the number of times they toll together = (30 / 2) + 1 = 16 times (including the initial simultaneous toll at 0 minutes).

प्रश्नचिन्हाच्या जागी अचूक पर्याय निवडा. √{555.5449} = ? Replace the question mark choosing the correct alternative. √{555.5449} = ?

To find the square root of 555.5449, we look at the last digit 9, which means the answer ends in 3 or 7. By estimating, 23.57 squared is approximately 555.5449.

प्रश्नचिन्हाच्या जागी अचूक पर्याय निवडा. जर p/q = 5/4, तर (3p + 2q)/(3p - 2q) = ? Replace the question mark choosing the correct alternative. If p/q = 5/4, then (3p + 2q)/(3p - 2q) = ?

Substitute p = 5x and q = 4x into the expression (3(5) + 2(4)) / (3(5) - 2(4)) which evaluates to (15+8)/(15-8) = 23/7.

जर एका संख्येच्या दुपटीपेक्षा 3 ने लहान असलेली संख्या ही त्या संख्येच्या तिपटीपेक्षा 2 ने अधिक असणाऱ्या संख्येइतकी असेल, तर त्या संख्येच्या पाचपटीपेक्षा 5 ने लहान असलेली संख्या निवडा. If 3 less than twice a certain number is equal to 2 more than 3 times the number, then select the option that is 5 less than 5 times the number.

Let the number be x. Equation: 2x - 3 = 3x + 2, solving gives x = -5. Then 5x - 5 = 5(-5) - 5 = -30.

Enlarge

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

As the officer in charge of noise pollution, a public awareness campaign with the health department, police and NGOs tackles the problem for the whole city, which MPSC gives full marks. Organising workshops for dhol groups (1.5) helps one group, permitting the dhol practice (1) ignores the evidence, and leaving it to the two groups (0) avoids your responsibility.

तुम्ही एका शासकीय संघटनेला सेवा देणाऱ्या रुग्णालयाचे प्रमुख आहात. एका कर्मचाऱ्याकडून तुमच्याकडे लेखी तक्रार आली असून त्याने त्याचा गसा खूप दुखत आहे आणि गेले तीन दिवस त्याने घट्ट आहार घेतला नसल्याचे लिहिले आहे. पुढे त्याने लिहिले आहे की दोन कारणांमुळे त्याला योग्य सेवा मिळू शकलेली नाही; एक म्हणजे तो आरक्षित वर्गातील आहे आणि दुसरं म्हणजे तो कोणत्याही उच्च पदावर काम करत नाही. प्रमुख म्हणून या तक्रारीत काही तथ्य आहे हे तुम्हाला माहीत आहे. गोष्टी सरळ करण्यासाठी तुम्ही, (1) रुग्णची चिकित्सा करून त्याला पुढील उपचारासाठी संबंधित विशेषज्ञकडे सोपवून त्याचे समाधान होईपर्यंत त्यांचे पर्यवेक्षण कराल. (2) रुग्णाच्या आजाराच्या व त्याने केलेल्या आरोपंच्या गांभीर्याची चर्चा करण्यासाठी सहकाऱ्यांची व हाताखालील कर्मचाऱ्यांची बैठक आयोजित कराल. (3) या प्रश्नाला गांभीर्याने न घेण्याची रुग्णाला विनंती कराल व वेळ मिळताच या समस्यात लक्ष घालण्याचे त्याला आश्वासन द्याल. (4) संबंधित डॉक्टरांना या तक्रारीत लक्ष घालण्यास व व्यक्तिगत पातळीवर समस्या मिटवण्यास सांगाल.

When facing a grievance regarding discrimination based on reservation or social status, a hospital head must first address the systemic issue through collective discussion and serious inquiry rather than brushing it aside.

Enlarge

या प्रश्नाचा पूर्ण मजकूर व पर्याय वरील प्रतिमेत आहेत. / The full question and options are in the image above.

The workers' addictions come from their working conditions, so a group that researches better disposal and recycling of dirt tackles the cause and earns full marks. Funds for tools (1.5) and counselling (1) help but treat symptoms, and giving up on them (0) is no answer.

ग्रामीण भागातील लोकांना नवोपक्रम उपयुक्त ठरावेत आणि त्यांना चांगली शासकीय सेवा द्यावी हे ध्येय असलेल्या शासकीय मोहिमेचे तुम्ही प्रमुख आहात. तुम्हाला मदत करण्यासाठी व्यवस्थापन शाळांत शिकणाऱ्या अनेक तरुणांची भर्ती केलेली आहे. या व्यक्ती उत्साही आहेत, त्या चमकदार कल्पना मांडतात, त्या तंत्रज्ञानाचे उत्तम आकलन असलेल्या, वाक्पटुत्व व संप्रेषण कौशल्यांचा वापर करून आश्चर्यचकित करणारी सादरीकरणे करणाऱ्या आणि दांडच्या आत्मविश्वासाने स्वतःचे म्हणणे मांडणाऱ्या आहेत. पण याचवेळी यांच्यापैकी बहुसंख्यांनी त्यांचे सर्व जीवन शहरात घालवल्यामुळे, ते उत्तम सांप्रतिक स्थितीतील मध्यमवर्गीय कुटुंबातील असल्याने, त्यांना विविध चणचणीसह व सामाजिक गंडांमुळे कसेबसे जीवन जगण्याच्या दैन्यावस्थाची फारच अल्प जाणीव आहे. ग्रामीण भागातील बहुसंख्य लोकांच्या जीवनांचे त्यांच्या संदर्भातील वास्तव अनुभवून त्याचे आकलन करून घेण्यासाठी आणि त्यांना स्वतःचे जीवन चांगले बनवण्यासाठी पुढाकार घ्यायला मदत देण्यासाठी आवश्यक असणारा धीर व चिकाटी यांचा या नवोदितांकडे अभाव आहे. तुम्ही,

To bridge the gap between urban-educated youth and rural realities, practical field training through experienced grassroots organizations is essential before implementing rural development schemes.

विविध राज्यांतील संस्थांच्या प्रमुखांसाठी कार्यशाळा आयोजित करण्याची जबाबदारी असलेल्या समितीचे तुम्ही एक सदस्य आहात. कार्यक्रमाची व कामाच्या वेळापत्रकाची रचना करत असताना, काही सदस्यांनी समितीने यजमान कचेरीला सर्व सदस्यांसाठी, त्या ठिकाणाहून 300 किमी अंतरावर असलेल्या प्रसिद्ध देवळाची भेट आयोजित करण्याची विनंती करावी, अशी सूचना केली आहे. तुम्ही,

As a member of the organizing committee, suggesting a 300 km trip during a busy schedule violates efficiency and official duty, requiring an objective and professional approach.