MPSC Rajyaseva 2018 — CSAT

Enlarge

पहिल्या हरितक्रांतीत खालीलपैकी कोणत्या गोष्टीची काळजी घेतली नाही ? / The first Green Revolution did not take care of which of the following areas ?

The first Green Revolution primarily targeted well-irrigated and fertile soil regions, thereby neglecting rainfed (koradwahu), coastal, and arid regions.

खालीलपैकी हरितक्रांती संबंधी कोणती टीका बरोबर आहे ? / Which of the following criticisms of the first Green Revolution is/are correct ?

The Green Revolution led to heavy pesticide and fertilizer use, causing waterway pollution, poisoning of workers, and destruction of beneficial wildlife, while direct air pollution was minimal compared to industrial sources.

खालीलपैकी कोणते/कोणती विधाने हरितक्रांती संबंधी बरोबर आहे ? Which of the following statements is/are correct about the Green Revolution ?

The first Green Revolution focused heavily on cereals like rice and wheat, leading to a decline in pulses and vegetables, and caused long-term soil fertility reduction.

हरितक्रांतीच्या काळात खालीलपैकी कोणता/कोणते पर्यावरणवर झालेले परिणाम बरोबर आहेत ? Which of the following impacts on environment during the Green Revolution is/are correct ?

Faulty irrigation practices during the Green Revolution led to soil salinization, depletion of groundwater levels, and abandonment of degraded agricultural lands.

खालीलपैकी कोणते परिणाम हरितक्रांती संबंधी बरोबर आहेत ?

Continuous cultivation of single cereal crops reduced soil fertility, made pulse/vegetable cultivation difficult, and lowered pest resistance due to monoculture.

भौगोलिक, राष्ट्रीय सीमा व कालमर्यादा निरर्थक ठरत आहेत कारण Geographical, national borders and time zones are becoming irrelevant because of

Globalization and ICT have erased geographical borders and time zones, enabling seamless cross-border trade, remote working, and 24/7 global markets.

विकास्याची क्षमता खालीलपैकी कोणत्या घटकावर अवलंबून असते ? The potential of development depends on the

The potential of development depends on various socio-economic and infrastructural factors of an economy. It requires evaluating the options provided in the original exam paper context.

व्यापार ही मानवी संस्कृती इतकीच जुनी बाब आहे. कारण Trade is as old as human society because

Trade stems from the natural division of labor and differences in resource endowments across regions, making it a fundamental human activity since ancient times.

संगणक तंत्रज्ञानामुळे लोक याही बाबतीत व्यापार करू लागले Due to computer technology, people have also entered into the trade of

Computer technology and internet have enabled global e-commerce and digital trade across borders, connecting buyers and sellers worldwide.

परिच्छेदास सुयोग्य नावं निवडा. Choose the appropriate title for the passage.

The passage moves from communication technology to its real subject: the role of international trade, and especially exports, in a country's economic development, with India as the example. 'Foreign Trade and Economic Development' covers that whole argument.

Enlarge

एका वस्तूची उंची 3 सेमी असून 24 सेमी वक्रता त्रिज्या असणाऱ्या अंतर्वक्र आरशापासून 20 सेमी अंतरावर ठेवली आहे. सुस्पष्ट प्रतिमा मिळवण्यासाठी आरशापासून पडदा किती अंतरावर असावा ? तसेच प्रतिमेचा आकार किती ? / An object 3 cm in size is placed 20 cm in front of a concave mirror of radius of curvature 24 cm. At what distance from the mirror should a screen be placed in order to obtain a sharp image ? Also, what is the size of the image ?

Using mirror formula 1/f = 1/v + 1/u with R=24 cm (f=-12 cm) and u=-20 cm, we find v=-30 cm. Magnification gives the image size as -4.5 cm.

सुस्पष्ट दृष्टीचे लघुत्तम अंतर 50 सेमी असणाऱ्या व्यक्तीच्या चष्म्याची नाभीय शक्ती किती असावी ? / What focal power should the reading spectacles have for a person for whom the least distance of distinct vision is 50 cm ?

Power of lens is given by P = 1/f (in meters). For distinct vision correction, focal length calculation gives the required power in dioptres.

यादीतील खालील उपकरणांमध्ये आरे व भिंग वापरले जातात. त्यानुसार त्यांचे वर्गीकरण करा. (i) हेडलाइट्स (ii) दूरदर्शी (iii) संयुक्त सूक्ष्मदर्शी (iv) प्रोजेक्शन लॅम्प (v) फ्लडलाइट्स (vi) साधा सूक्ष्मदर्शी In the list of the following instruments, mirrors and lenses are used. Classify them accordingly. (i) Headlights (ii) Telescopes (iii) Compound microscopes (iv) Projection lamps (v) Floodlights (vi) Simple microscopes

Headlights, projection lamps, and floodlights use mirrors (concave/parabolic) to reflect and direct light, whereas telescopes, compound microscopes, and simple microscopes use lenses for refraction and magnification.

1 मिमी × 1 मिमी च्या चौरसाची नक्षी असलेले कार्ड शीट, डोळ्यांच्या अगदी जवळ असलेल्या 9 सेमी नाभीय अंतराच्या बहिर्वर्क भिंगातून 9 सेमी अंतरावरून बघितल्यास, त्या कार्ड शीट वरील चौरस ________ आकाराचे दिसतील. A card sheet divided into squares, each of size 1 mm × 1 mm is being viewed at a distance of 9 cm through a convex lens of focal length 9 cm held close to the eye. The squares on the card sheet will be observed to be of size

When object distance equals focal length of a convex lens, the image is formed at infinity, making the calculation straightforward based on magnification formulas.

Enlarge

लैंगिक पुनर्रूत्पादनामध्ये सहभागी होणाऱ्या फुलाच्या विविध अवयवांमध्ये खालीलपैकी काय दुर्लक्षित करता येणार नाही? As per the involvement of various parts of a flower in the process of sexual reproduction, which one of the following cannot be neglected?

Stamens (पुंकेसर) are the male reproductive organs of a flower, which are absolutely essential and cannot be neglected in sexual reproduction.

परागीकरणानंतर फुलाचा कोणता अवयव परागकण अंकुरित करण्याचे कार्य करतो? After the transfer of pollen grains, which floral organ acts as a site for pollen tube germination?

The stigma (कुक्षी) receives the pollen grains and acts as the vital site where pollen germination and pollen tube growth begin.

जेव्हा मधमाशी एका फुलांनतर दुसऱ्या फुलास भेट देते, तेव्हा कोणती प्रक्रिया होते? When honey-bees visit from one flower to another, they carry out the process of

When honeybees move from one flower to another, they transfer pollen grains, successfully carrying out the process of pollination.

लैंगिक पुनर्रूत्पादन तेव्हाच यशस्वी झाले असे म्हणता येईल, जेव्हा The process of sexual reproduction is said to be successful only when

Sexual reproduction in plants culminates in fertilization and seed formation within fruits, which ensures the continuation of the species.

उक्रांती दरम्यान वनस्पतीची व परागीकरण करणाऱ्या घटकांची उक्रांती During the course of evolution, plants and their pollinators evolved

Co-evolution occurs when two or more species reciprocally affect each other's evolution, meaning plants and their pollinators evolve simultaneously.

Enlarge

पर्जन्यस अम्ल पर्जन्य म्हणतात जेव्हा, pH चे मुल्य __________ असते. Rain is called acid rain, when its pH value is

Normal rain is slightly acidic due to dissolved CO2 with a pH of around 5.6. Rain with a pH value less than 5.6 is specifically termed acid rain.

कार्बन डायऑक्साइडची पाण्याबरोबर अभिक्रिया होऊन __________ हे बनते. When H2O (l) reacts with CO2 (g) it gives

When carbon dioxide dissolves in water, it forms carbonic acid (H2CO3), a weak acid responsible for the acidic nature of carbonated water.

जीवाश्म इंधन आणि पेट्रोलियमच्या ज्वलनातून __________ हे वायु मिळतात. Burning of fossil fuels and petroleum gives

The burning of fossil fuels releases Sulfur dioxide (SO2) and Nitrogen dioxide (NO2), which are the primary precursors of acid rain.

आम्लपर्जन्य, वनस्पतीसाठी हानीकारक आहे कारण Acid rain is harmful to plants because

Acid rain lowers the pH of the soil and leaches essential nutrients like calcium and magnesium away from the plants, making them weak.

भारतातील ताजमहल ह्यावर कशाने परिणाम झाला The Taj Mahal in India has been affected by

The white marble of the Taj Mahal has been severely affected and discolored due to acid rain caused by industrial sulfur dioxide emissions nearby.

वरील उताऱ्याचे लेखक ____________ आहेत. / The author of the above passage is

The passage regarding APJ Abdul Kalam and his biographical details highlights A.P.J. Abdul Kalam as the central figure/author contextually associated with the work.

उताऱ्यावरून असे सूचित होते की अशोक तिवारी यांनी एक ____________ लिहली/लिहिले/लिहिला/लिहिण्यास मदत केली. / The passage suggests that Ashok Tiwari helped to write a/an

Arun (Ashok) Tiwari co-authored and helped Dr. A.P.J. Abdul Kalam write his famous autobiography, 'Wings of Fire' (अग्निपंख).

कलाम हे ____________ होते. (खालील पर्यायांमधून अधिक परिपूर्ण वर्णन निवडा) / Kalam was a/an (Choose a more complete description from the options)

Dr. A.P.J. Abdul Kalam was a deeply spiritual believer in God (theist), an accomplished scientist, and an avid reader with vast knowledge.

आकाश क्षेपणास्त्राची एअरफ्रेम ____________ कालावधीत तयार करण्यात आली. / The Akash missile airframe was created in a period of

According to the passage text details regarding indigenous missile development, the Akash missile airframe was created within a period of 3 years.

अरुण तिवारी ____________ ग्रासलेले होते. / Arun Tiwari suffered from a/an

The passage mentions that Arun Tiwari suffered from a heart-related disease (हृदयाशी संबंधित विकार), which is why certain events or collaborations unfolded in a specific context.

Enlarge

सामाजिक सुरक्षा कायद्याचा हेतू काय होता ? / What was the aim of the Social Security Act?

The Social Security Act (part of US New Deal) was enacted to provide financial safety nets like pensions and unemployment insurance for vulnerable populations.

किमती कोसळण्यामागे कोणत्या गोष्टीला जबाबदार मानले गेले ? / What was assumed to be responsible for the decline of prices?

During the Great Depression, overproduction in agriculture and industry without matching purchasing power was blamed for the drastic collapse in prices.

ॲग्रिकल्चरल अडजस्टमेंट अॅक्ट वर टीका का केली गेली ? / Why was the Agricultural Adjustment Act criticised?

The Agricultural Adjustment Act (AAA) was criticised because it paid farmers to destroy crops and slaughter livestock to artificially raise prices while millions were starving during the Depression.

खालीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे ? / Which of the following is an incorrect statement ?

The Tennessee Valley Authority (TVA) was established during the New Deal in the 1930s, NOT during World War I to build ammunition factories in Alabama.

टेनेसी खोऱ्याचे महामंडळ (टीव्हीई) / The Tennessee Valley Authority (TVA)

The Tennessee Valley Authority (TVA) was established in 1933 as an independent federal government agency in the US to address economic development in the Tennessee River valley.

Enlarge

मंगोलियन लोकांच्या त्वचेचा रंग कोणता आहे ? / Which of the following is the skin colour of the Mongolian people ?

Mongolian (Mongoloid) people are a major human race characterized distinctively by features including a yellowish-brown skin color.

विविध वंशाची ओळख खालीलपैकी कोणत्या वैशिष्ट्याच्या आधारे करता येते ? / To identify the different races, which features among the following are considered ?

Anthropological classification of human races takes into account multiple physical traits including nose dimensions, facial shape, hair color, and skin color.

मानवी वंशाच्या कोणत्या वैशिष्ट्याचे सहजपणे मोजमाप करता येते ? Which features of the human race are easily measurable ?

Quantitative physical traits like height and head shape (cephalic index) can be precisely measured using instruments, unlike qualitative traits like skin or hair color.

उत्तर अमेरिकन लोकांचे वैशिष्ट्ये दर्शविणारा पर्याय निवडा. Which option indicates the features of the North American people ?

North American native and general populations historically belong to specific anthropometric groups characterized by white skin, tall stature, long heads, and blue eyes.

कोणत्या लोकांच्या चेहऱ्याचा आकार मोठा आढळतो ? Which people have broader faces ?

Chinese and Mongoloid populations typically exhibit broader facial structures, prominent cheekbones, and epicanthic folds compared to other groups.

Enlarge

ज्ञानोपासकंची सुखदु:खाची व तहानभुकेची जाणीव का हरपून जात असते ?

ज्ञानोपासकांची सुखदुःखाची जाणीव हरपण्याचे कारण म्हणजे सत्यज्ञानामुळे मिळालेला जिज्ञासापूर्तीचा आनंद आणि अंतःशक्तीचा विकास होय.

सत्यज्ञानावर आधारित असलेल्या सिद्धांताच्या उपयोनासाठी कोणती परिस्थिती आवश्यक असते ?

सत्यज्ञानावर आधारित सिद्धांताच्या उपयोगासाठी वैचारिक व व्यावहारिक क्षेत्रातील अनुकूल वातावरण आणि काळाची समुचितता आवश्यक असते.

विज्ञानाचे प्रमुख उद्दिष्ट कोणते ?

विज्ञानाचे प्रमुख उद्दिष्ट मानवाचे जीवन समृद्ध व सुखावह करणे आणि सृष्टीतील सत्यांचा शोध घेणे हे आहे.

ज्ञानोपासकांना कोणते लौकिक मान ठेवावे लागते ?

ज्ञानोपासकांना ज्ञानवृद्धीचा सामाजिक संदर्भ आणि ज्ञानवृद्धीसाठी उपयुक्त ठरलेले समूहाचे श्रम व संपत्ती यांचे मूल्य यांचे भान ठेवावे लागते.

ज्ञानाची पवित्रता आणि देशकाल सापेक्ष उपयुक्तता यामध्ये कोणते नाते असणे आवश्यक आहे ?

ज्ञानाची पवित्रता आणि देशकाल सापेक्ष उपयुक्तता यामध्ये समन्वयाचे आणि मानव समूहाच्या अंतिम हिताचे नाते असणे आवश्यक आहे.

Enlarge

The writer feels that criticism of judiciary is inevitable because

The judiciary faces inevitable criticism because people live in free societies, do not remain silent, and courts share public scrutiny like other branches of government.

Enlarge

Umbrage means

Umbrage means offence, annoyance, or resentment. The synonyms provided in options a (shady in a metaphorical sense of doubt/suspicion or resentment), c (resent), and d (offended) align with this definition, while appreciate is an antonym.

Enlarge

'Upside-down' means

'Upside-down' means completely disordered, inverted, or in a state of confusion, which is synonymous with 'Topsy-turvy'.

Enlarge

Which analogy was used for the judges in the Spycatcher's case ?

In the Spycatcher's case literary or specific derogatory terms like 'Old Fools' were metaphorically used for the judges in the context of the legal text.

Enlarge

The Supreme Court invited Justice Katju to defend his statements; but then, what did the court do ?

Based on standard reading comprehension passages often cited in exams regarding Justice Katju, the Supreme Court's reaction included taking offense, asking him to leave, exhibiting public confrontation, and displaying discourtesy through security.

वरील माहितीसंबंधातील उचित अर्थनिर्भचन/ने निवडा.

Statement 'a' correctly identifies labor laws and worker quality as bottlenecks for 'Make in India'. Statement 'b' correctly points to low worker productivity resulting from lack of proper education and factory discipline.

पुढील विधाने अभ्यास : जर विक्षिप्त हुकूमशहाने अस्त्राइचे बटण दाबले, तर परिणामी सुरू झालेले तिसरे जागतिक युद्ध शक्यतो पटकन संपतानाच संस्कृतींचा शेवट होईल. फक्त त्याच्यासारख्या लोकांची दादागिरी आणि अण्विक शक्तीचा गैरवापर या युद्धाला तोंड फोडेल. पुढील पर्यायांमधून वरील विधानांच्या संदर्भात सर्वात योग्य ठरेल, असे अनुमान निवडा : Study the following statements : If a whimsical dictator presses the missile button, the Third World War thus ensuing will end quickly with the possible end of civilization. It is only the hegemony of people like him and the misuse of nuclear power which will trigger this war. Select the statement from the following options that is the most appropriate inference related to the above statements :

Based on the conditional statement, the hegemony and nuclear misuse by dictators directly trigger the catastrophic war, making it the most sound inference.

पुढील विधानांचे परीक्षण करा : वरील विधानांच्या आधारे पुढील पर्यायांमधून सर्वात यथार्थ निष्कर्ष निवडा : Examine the following statements : Select the most valid conclusion based on the above statements from the following options :

From the premises that all concrete houses are white and some concrete houses have spacious porches, it logically follows by intersection that there are some white concrete houses with spacious porches in the village.

पुढे दिलेला तीन विधाने व त्याखालील निष्कर्ष अभ्यास व विधानांच्या आधारे तर्कदृष्ट्या यथार्थ निष्कर्ष चा पर्याय निवडा. विधान : I. धनवंतांखेरीज कोणालाही वातानुकूलित वाहने परवडत नाहीत. II. वातानुकूलित वाहनाने प्रवास करणाऱ्यांपैकी काहींना प्रदूषित हवेपासून संरक्षण मिळते. III. वातानुकूलित वाहनाने प्रवास करणाऱ्यांपैकी काहींना आरोग्याच्या समस्या नसतात. निष्कर्ष : अ. वातानुकूलित रहित वाहनाने प्रवास करणाऱ्यांना हवा प्रदूषणाचा त्रास होतो. ब. सर्व धनवंत वातानुकूलित वाहनात प्रवास करत नाहीत. क. सर्व धनवंतांना आरोग्याच्या समस्या नसतात. ड. वातानुकूलित वाहनाने प्रवास करणारे सर्व धनवंत असतात.

Premise I states that only the rich can afford AC vehicles. Therefore, anyone traveling in an AC vehicle must be wealthy (D: 'वातानुकूलित वाहनाने प्रवास करणारे सर्व धनवंत असतात').

काही मालासह तीन गुन्हेगारांना ताब्यात घेतले. चौकशीच्या वेळी फक्त एकजण खरे बोलत होता आणि इतर दोघांपैकी प्रत्येकजण एकदा खरे आणि एकदा खोटे बोलत होते. ते म्हणाले अनी : जानूने दरवाजा तोडला. मनूने किमती सामान गोळा केले. मनू : अतीने दरवाजा तोडला. मी किमती सामान गोळा केले. जानू : मी पिशव्या दुकानाबाहेर आणल्या. मनूने दरवाजा तोडला. किमती सामान कोणी गोळा केले ?

Analyzing the statements given the conditions (one always truth, two alternate truth/lie) reveals that Manu collected the valuable items.

पुढे दिलेला विधान व निष्कर्ष अभ्यासा व विधानांच्या आधाराने तर्कदृष्ट्या यथार्थ निष्कर्ष चा पर्याय निवडा. विधान : एका शासकीय कंपनीने तिच्या कर्मचाऱ्यांना त्यांचे उत्पन्न आणि मालमत्ता घोषित करण्यास सांगितले. परंतु कर्मचारी संघटनेने त्याला जोरदार विरोध केला आणि एकाही कर्मचाऱ्याने त्याचे/तिचे उत्पन्न घोषित केले नाही. निष्कर्ष : I. या कंपनीतील कर्मचाऱ्यांचे त्यांच्या पगाराव्यतिरिक्त कोणतेही अधिकचे उत्पन्न असलेले दिसून येत नाही. II. सर्व वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी आपले उत्पन्न आधी घोषित करावे, अशी कर्मचारी संघटनेची इच्छा आहे. Study the statements and the conclusions given below. Select logically the valid option of conclusions with respect to the statements. Statements : The Government run company had asked its employees to declare their income and assets, but it has been strongly resisted by the employees union and none of the employee has declared his/her income. Conclusions : I. The employees of this company do not seem to have any additional income besides their salary. II. The employees union wants all senior officers to declare their income first.

Neither conclusion follows because the statement only indicates that employees resisted declaring income and none did so, but it does not provide evidence about whether they have additional income or what the union's motives are.

जेव्हा शर्यतीत जिंकण्यासंबंधी चौकशी केली, तेव्हा पिया, दिया आणि निया यांनी पुढील विधाने केली. पिया : सेतू किंवा लालू पैकी एकजण शर्यत जिंकला. दिया : सेतू शर्यत जिंकला. निया : सेतू किंवा लालू पैकी एकाहूनी शर्यत जिंकली नाही. जर फक्त व्यक्ती नेहमी खोटे बोलत असेल तर कोणी शर्यत जिंकली ?

By testing the condition where only one person always lies, if Sethu won, Diya's statement is true, Nia's is false, and Piya's is true, maintaining consistency where only Nia lies.

ल्युसीकडे, झीनत आणि जया यांच्याकडे असलेल्या नारळांच्या बेरजेच्या दुपटीपेक्षा 10 नारळ कमी आहेत. जयाकडे झीनतच्या दुप्पट नारळ आहे. जर ल्युसीने झीनतला 15 व जयाला 5 नारळ दिले, तर झीनत व जया यांच्याकडे प्रत्येकी ल्युसीकडे सुरुवातीला असलेल्या नारळांच्या अर्ध्या संख्येतके नारळ असतील. झीनतकडे सुरुवातीला असलेल्या नारळांची संख्या दर्शवणारा पर्याय निवडा.

By translating the given relationships between Lucy, Zeenat, and Jaya into algebraic equations, we find Zeenat's initial number of coconuts equals 10.

शहर A पासून शहर B चे दोन तिकिटांचे आणि शहर A ते शहर C चे तीन तिकिटांचे एकूण बस भाडे ₹ 77 आहे. परंतु शहर A पासून शहर B चे तीन तिकिटांचे व शहर A ते शहर C चे दोन तिकिटांचे एकूण बस भाडे ₹ 73 आहे. तर शहर A पासून शहर B व शहर C चे अनुक्रमे बस भाडे किती होईल ?

Let bus fare from A to B be x and A to C be y. Form two equations: 2x + 3y = 77 and 3x + 2y = 73. Solving these simultaneously gives x = 13 and y = 17.

102 सेमी, 136 सेमी, 153 सेमी व 289 सेमी लांबी असलेल्या चार कांबी आहेत. सगळ्या कांबीचे समान कमाल लांबीचे तुकडे केले. सर्व कांबीच्या एकूण तुकड्यांची संख्या दर्शवणारा पर्याय निवडा. There are four metal rods of lengths 102 cm, 136 cm, 153 cm and 289 cm each. They are all cut into parts having equal maximum length. Select the option showing the total number of parts of all the rods.

First, find the HCF of the rod lengths (102, 136, 153, 289) to get the maximum length of equal parts, which is 17 cm. Then divide each rod's length by 17 and sum the number of parts to get the total.

2, 3, 5, 6, 7 आणि 9 या अंकांपासून 5 ने भाग जाणारी आणि कोणतीही अंक पुन्हा न येता, अशा तीन अंकी किती संख्या तयार होऊ शकतील ? How many 3-digit numbers can be formed from the digits 2, 3, 5, 6, 7 and 9 which are divisible by 5 and none of the digits is repeated ?

A 3-digit number is divisible by 5 if its unit's digit is 5. Given digits: 2, 3, 5, 6, 7, 9. Unit place can only be filled by '5' (1 way). The remaining 2 places can be filled from the remaining 5 digits (2, 3, 6, 7, 9) in 5P2 = 5 * 4 = 20 ways. Total numbers = 1 * 20 = 20.

A व B या दोन राशीतील संबंधाचे वर्णन करणारा उचित पर्याय निवडा. लाल्यू आणि जॉन हे रस्ता शर्यतीच्या स्पर्धेत धावत आहेत. लाल्यू 2 तासात 3/4 शर्यत पूर्ण करतो. लालूला 9/10 शर्यत पूर्ण करायला लागणाऱ्या वेळेच्या 5/8 वेळेत जॉन 2/3 शर्यत पूर्ण करतो. राशी A लाल्यूचा वेग राशी B जॉनचा वेग (1) दोन्ही राशी समान आहेत (2) राशी A लहान आहे (3) राशी B लहान आहे (4) राशीतील संबंध निश्चित करण्याच्या दृष्टीने माहिती पुरेशी नाही Select the appropriate option that describes the relation between quantities A and B. Lalu and John are competing in a road race. Lalu completes 3/4th of the race in 2 hours. John completes 2/3rd of the race in 5/8th of the time which Lalu takes to complete 9/10th of the race. Quantity A Lalu's Speed Quantity B John's Speed (1) Both the quantities are equal (2) Quantity A is smaller (3) Quantity B is smaller (4) Information is insufficient for determining the relation

Lalu's speed (Quantity A) = (3/4) / 2 = 3/8. For John, time taken by Lalu for 9/10th of race is (9/10) / (3/8) = 12/5 hours. John's time is 5/8 of this = 3/4 hours. John covers 2/3 of race in 3/4 hours, so John's speed = (2/3) / (3/4) = 8/9. Comparing 3/8 and 8/9, Quantity A is smaller.

सविता आणि कविता यांच्या आजच्या वया चे गुणोत्तर 3 : 4 आहे. 5 वर्षांनंतर त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर 4 : 5 होईल, तर सविता आणि कविता यांची आजची वये काढा. The present ages of Savita and Kavita are in the ratio 3 : 4. After five years the ratio of their ages will be 4 : 5. Find the present ages of Savita and Kavita.

Let present ages be 3x and 4x. After 5 years, (3x+5)/(4x+5) = 4/5, solving gives x=5, so ages are 15 and 20 years.

3 मी, 5 मी 10 सेमी, 12 मी 90 सेमी अशी लांबी असलेले कापडाचे तीन तुकडे अचूक मोजण्यासाठी जास्तीत जास्त मोठ्या मापाची मोजपट्टी किती लांबीची असायला हवी, हे शोधाइ. Find the greatest possible length of a scale that can be used to measure exactly, three pieces of cloth of the following lengths : 3 m, 5 m 10 cm, 12 m 90 cm

Convert all measurements into the same unit (centimetres): 3 m = 300 cm, 5 m 10 cm = 510 cm, 12 m 90 cm = 1290 cm. The greatest possible length of the scale is the HCF of 300, 510, and 1290, which is 30 cm.

आकृती A व B ही चौरस क्षेत्रे आहेत. A चौरसाची बाजू 8 सेमी लांब आहे, तर B चौरसाचा कर्ण 8 सेमी लांबीचा आहे. या दोन क्षेत्रामधील फरक किती ? Figures A and B are square areas. Side of square A is 8 cm long and diagonal of square B is 8 cm long. What is the difference between the two areas ?

Area of square A with side 8 = 8² = 64. Area of square B with diagonal d = 8 is given by (d²)/2 = (8²)/2 = 64/2 = 32. Difference = 64 - 32 = 32.

एका रांगेमध्ये 'A' डाव्या बाजूने 11 व्या स्थानावर आहे आणि 'B' उजव्या बाजूने 10 व्या स्थानावर आहे. जर 'A' आणि 'B' यांच्या जागांची अदलाबदल केली तर 'A' डाव्या बाजूने 18 व्या स्थानावर येतो. तर या रांगेमध्ये 'A' आणि 'B' खेरीज किती व्यक्ती असतील?

After interchanging, A's new position from the left is 18th. Since B was originally 10th from the right, total persons in the row = (A's new position from left) + (B's original position from right) - 1 = 18 + 10 - 1 = 27. Persons between A and B (excluding A and B) = Total - 2 = 27 - 2 = 25.

रीना ने व्याजाच्या दराइतक्या वर्षांसाठी सरळ व्याजाने ₹ 1200 कर्ज घेतले जर तिने कर्ज फेडताना ₹ 432 व्याज दिले तर व्याजाचा दर किती होता ?

Let rate be R% and time be R years. Simple Interest formula is (P * R * T) / 100 = SI. Here, 1200 * R * R / 100 = 432 => 12 * R² = 432 => R² = 36 => R = 6.

जर a 60% b आहे, b 40% c आहे, c 20% d आहे, तर 6d हे 20a च्या किती टक्के आहे ?

Express 'a' in terms of 'd' using the given percentages: a = 0.6b, b = 0.4c, c = 0.2d. Thus, a = 0.6 * 0.4 * 0.2 * d = 0.048d. We need to find what percentage 6d is of 20a, which is (6d / 20a) * 100. Substituting a = 0.048d gives (6 / (20 * 0.048)) * 100 = 625%.

राम आणि श्याम हॉकी व वॅॉलीबाल मध्ये चांगले आहेत. सचिन व राम हॉकी आणि बेसबाल मध्ये चांगले आहेत. गौरव आणि श्याम, वॅॉलीबाल व क्रिकेट मध्ये चांगले आहेत. सचिन, गौरव आणि सागर, बेसबाल व फुटबॉल मध्ये चांगले आहेत. तर बेसबाल, क्रिकेट, वॅॉलीबाल आणि फुटबॉल या सर्वांमध्ये चांगला कोण आहे ? / Ram and Shyam are good in hockey and volleyball. Sachin and Ram are good in hockey and baseball. Gaurav and Shyam are good in volleyball and cricket. Sachin, Gaurav and Sagar are good in baseball and football. Then who is good in all — baseball, cricket, volleyball and football ?

By mapping out the sports played by each person, Gaurav is identified as playing volleyball and cricket, and also baseball and football, covering all required sports.

एका सांकेतिक भाषेत 'KAMAL' is '1626142615' असेल तर 'NO' साठी कोणता संकेत राहील ? / If the code for 'KAMAL' is '1626142615', then find the code for 'NO'.

The code uses a pattern based on letter positions or opposite alphabetical values doubled. Applying this pattern to 'NO' gives the corresponding code option 1.

जर A $ B चा अर्थ A हे B चे वडील आहेत; A # B चा अर्थ A ही B ची बहीण आहे; A * B चा अर्थ A ही B ची मुलगी आहे; आणि A @ B चा अर्थ A हा B चा भाऊ आहे, तर R, T व M ही भावंडे आहेत हे दर्शवणारी नातेसाखळी निवडा ? / If A $ B means A is the father of B; A # B means A is the sister of B; A * B means A is the daughter of B; and A @ B means A is the brother of B, then select the relation chain that indicates R, T and M are siblings ?

Option 4 correctly decodes the family tree symbols to establish that R, T, and M share the same parents and are siblings.

Enlarge

X या पारदर्शक कागदाची घडी दाखवणारा पर्याय निवडा. Select the fold of transparent paper sheet X from the given options.

Tracing the transparent sheet X through the specified folds reveals the correct folded state corresponding to option 1.

Enlarge

दिलेल्या पर्यायी आकृतींमधून अशी आकृती निवडा कि ज्या आकृतीमुळे आकृती (X) पूर्ण होईल.

Analyzing the missing parts of figure (X) based on symmetry and boundary lines reveals that option 3 completes the figure accurately.

दिलेल्या चौकात प्रश्न चिन्हाच्या जागी कोणता पर्याय येईल ? 4A | 6C | 2E 6P | 13R | 7T 8N | 10P | ? In the given square, which option will replace the question mark? 4A | 6C | 2E 6P | 13R | 7T 8N | 10P | ?

Analyzing the rows and columns for numeric and alphabetical progression, the numbers follow a sequence and letters shift by specific increments, leading to option 2 (2R).

खाली दोन विधानी आणि त्यावरून काढलेले निष्कर्ष दिलेले आहेत. निष्कर्षाबाबतचा योग्य पर्याय निवडा. विधान : I. काही झाडे फांद्या आहेत. II. सर्व फांद्या टोप्या आहेत. विधान : A. काही झाडे टोप्या आहेत. B. काही टोप्या झाडे आहेत. C. सर्व टोप्या फांद्या आहेत. D. सर्व फांद्या टोप्या आहेत. Study the statements and the conclusions given below. Select logically the valid option of conclusions with respect to the statements. Statements : I. Some trees are branches. II. All branches are hats. Conclusions : A. Some trees are hats. B. Some hats are trees. C. All hats are branches. D. All branches are hats.

Premises: 1. Some Trees are Branches (T intersects B). 2. All Branches are Hats (B is inside H). Conclusions: A (Some Trees are Hats) is true because T intersects B which is inside H. B (Some Hats are Trees) is the converse of A and is also true. D (All Branches are Hats) is a restatement of premise II.

औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थेचे परीक्षण करताना एका गृह वसाहतीतील इमारतीवर तुम्हाला ITI चा भक्कम नामफलक आढळला. या केंद्राने संपूर्ण जागा व्यापली आहे असे हा फलक सुचवत होता. कोपऱ्यातल्या एक खोली असलेल्या जागेतून संस्था चालवली जाते आहे हे संस्थेत तुम्हाला पाऊल ठेवताच आढळले. जेव्हा कचेरी आणि विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अनुभव घ्यायला साहाय्य देण्यासाठी अनिवार्य असलेल्या प्रयोगशाळेबाबत विचारणा केली, तेव्हा प्रभारी व्यक्तीने संस्थेची प्रयोगशाळा असल्याचा दावा करून तुम्हाला तळमजल्यावरील स्कूटर दुरुस्ती गॅरेजमध्ये नेले. या व्यक्तीने तुम्हाला आदर्श ITI साठी आवश्यक असणाऱ्या प्रशस्त सुविधांची सर्व प्रमाणपत्रे दाखवली. तुम्ही;

When discovering a fraudulent ITI operating without proper lab facilities, convening a collaborative meeting of stakeholders ensures systemic resolution and protects student interests without arbitrary shutdowns.

तुम्ही विविध कामांसाठी माहिती व संप्रेषण तंत्रज्ञान वापरण्याचे निर्णय घेण्यासाठी जबाबदार असणाऱ्या विभागाचे प्रमुख आहात. जरी तुमच्या हाताखालील बहुसंख्य लोक चलाख फोन्सचा (smartphones) वापर करत असले तरी ते जनतेचे सेवक म्हणून त्यांच्या अडीअडचणीचा परिचय होण्यासाठी त्यांच्या संपर्कात असणे आवश्यक आहे या बहाण्याखाली सामान्य नागरिकांना ऑनलाईन सेवा पुरवण्याच्या विरोधात आहेत. तुम्ही याच्याशी संबंधित त्यांच्या पळवाटांशी परिचित आहात. पण तरीही तुम्ही भ्रष्टाचार कमी करण्यासाठी, त्यांची शक्ती व पैसे वाचवण्यासाठी आणि लोकांना विविध स्वरूपाच्या छळापासून मुक्त करण्यासाठी जनतातेला ऑनलाईन सेवा देण्याचा निर्धार केलेला आहे. तुम्ही.

Overcoming subordinate resistance to online governance requires building a shared ethical vision through continuous informal dialogue and fostering a dedicated public servant mindset.

क्षणाचाही वेळ न लागता दंगली उस्फळणाऱ्या भागात व सुव्यवस्था प्रस्थापित करण्याची जबाबदारी तुमच्यावर आहे. या भागात राहणाऱ्या एकाच धर्माच्या दोन पंथांत धार्मिक वास्तूच्या मालकीसंबंधाने वाद आहे. त्यापैकी मोठ्या संख्येने असलेले एका गटाचे सदस्य खूपच आक्रमक असून ते दुसऱ्या अल्पसंख्येने असलेल्या गटावर दादागिरी करू शकतात. संकाळीच दादागाटने त्या जागेवर जबरदस्तीने मालकी मिळवली आणि याच्या परिणामी येथील परिस्थिती गंभीर बनली. संख्येने अल्प असलेल्या गटाने या गटाविरोधात तक्रार नोंदवली. गुंतागुंत टाळून शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी तुम्ही पोलिस अधिकाऱ्याला या गटाच्या नेत्याला अटक करण्याचा आदेश दिला. पोलिस पथक या नेत्याला बनावट चकमकीत ठार मारण्याचा प्रयत्न करत आहे, अशी त्या गटाच्या सदस्यांची समजून झाली. सायंकाळी लाठ्या व पलिते घेतलेला मोठा जमाव ठाण्यावर हल्ला करून नेत्याची सुटका करण्यासाठी चाल करून येत आहे. तुम्ही;

During a volatile communal riot situation, assuring the mob of the leader's safety and involving community members directly defuses tension better than using force or empty political appeals.

तुम्ही शहराच्या प्रदूषण नियंत्रणावर देखरेख करणाऱ्या विभागाचे प्रमुख आहात. 'ग्लोबल (जागतिक) हवा 2017' अहवाल वाचताना तुमच्या लक्षात आले की भारतातील ओझोनशी संबंधित बालमृत्युत वाढ होत आहे. तुम्ही / You are heading the department that looks after control of pollution in the city. While reading the report, 'State of Global Air 2017' it was evident to you that ozone related early deaths are increasing in India. You will

Addressing ozone-related health hazards requires tackling the primary urban source—vehicular emissions—by establishing robust and reliable public transport systems in coordination with transport departments.

तुमच्या कचेरीत तुम्ही सर्वात उच्च पदावर आहात. तुमच्या हाताखालील दोन व्यक्तींना वेगवेगळ्या प्रसंगी कचेरीत येत असताना अपघात होऊन त्यांना किरकोळ दुखापतीचा त्रास झाला. भविष्यात अशा प्रकारच्या दुर्दैवी अनुभवांना टाळण्यासाठी त्यांच्या संघटनेचा नेता तुमच्याकडे एका प्रसिद्ध वास्तु तज्ज्ञाचा सल्ला घेऊन कचेरीच्या परिसरात योग्य ते बदल करून घेण्याची विनंती करत आहे. या क्षेत्राच्या जलवायूमानाची (हवामानासंबंधीची) व भौगोलिक परिस्थितीची काळजी घेणाऱ्या वास्तुविद्याविशारदने (आर्किटेक्ट) हे माणूससनेही व पर्यावरण संवेदनशील परिसर रचले आहे. / You are occupying the topmost position in your office. Recently two of your subordinates met with accidents and suffered minor injuries on their way to office on different occasions. The leader of their union came to you requesting you to consult a famous vastu expert and make necessary changes in the office premises and avoid these kinds of evil experiences in the future. You know the fact that the human-friendly and eco-sensitive premises are designed by an architect who has taken care of climatic and geographical conditions of the area. You will

When employees request vastu changes due to accidents in an office designed with scientific eco-sensitive architecture, organizing workshops to educate staff helps dispel superstition and establish scientific temper.