MPSC Rajyaseva 2019 — CSAT

20 real questions with the correct answer and a full explanation on each. Practice these interactively instead → · Or take it as a timed mock exam →

Q13

कोष्टकात दिल्याप्रमाणे घनता असणाऱ्या सोन्यापासून आणि तांब्यापासून जर 0.50 kg. च्या समान वजनाचे दोन गोळे (चेंडू) बनवले तर / According to densities given in the table, if we prepare two spheres out of Gold and Copper each of a similar weight of 0.50 kg., then

1)सोन्याचा गोळा तांब्याहून मोठा असेल / The Golden sphere will be bigger than copper

2)सोन्याचा गोळा तांब्याहून लहान असेल / The Golden sphere will be smaller than copper&check; Correct

3)दोनों गोळे आकाराने समानच होतील / Both the spheres will be of same size

4)सोन्याचा गोळा तांब्याच्या तुलनेत बरोबर 19.30/8.96 एवढ्या आकाराचा होईल. / Golden sphere will be exactly 19.30/8.96 times than copper.

Density equals mass divided by volume (Density = Mass / Volume). Since gold has a much higher density than copper, for the same mass (0.50 kg), gold will occupy less volume, meaning the golden sphere is smaller.

Q15

अव्होगाड्रो संख्या ही पुढीलपैकी गोष्टींशी संबंधित असते / The Avogadro number is related to

1)एखाद्या पदार्थाची 10³ मीटर मधील घनता. / Density of a substance in 10³ m

2)कोणत्याही पदार्थाच्या 1 ग्रॅम मधील रेणूसंख्या / Molecules in one gram of any material

3)1 mol मधील कोणत्याही पदार्थाच्या अणुकणांची संख्या / Atomic particles in 1 mol of any substance&check; Correct

4)एखाद्या पदार्थाच्या आण्विक वस्तुमानाची 10³ ग्रॅममधील C-12 मूळद्रव्यातील अणूंशी केलेली तुलना. / Atomic mass of a substance in comparison with 10³ grams of C-12 atoms.

Avogadro's number represents the total number of constituent particles (atoms or molecules) present in exactly 1 mole of any substance.

Q24

₁₆S³² ह्या अणुमध्ये, 'M' कवचात ______ इलेक्ट्रॉन असतात.

1)2

2)6&check; Correct

3)8

4)16

Sulfur (atomic number 16) has the electronic configuration 2, 8, 6. The shells are K=2, L=8, and M=6. Therefore, the M shell contains 6 electrons.

Q25

'अ' गटातील घटकांना 'ब' गटात एकापेक्षा जास्त बरोबर पर्याय उपलब्ध असू शकतात. 'अ' गट 'ब' गट I. 10 इलेक्ट्रॉन्स अ. ²⁰₁₀Ne II. 12 प्रोटॉन्स ब. ²³₁₁Na⁺ III. 12 न्युट्रॉन्स क. ¹⁹₉F⁻ IV. 10 न्युट्रॉन्स ड. ²⁴₁₂Mg²⁺ पर्याय उत्तरे : You may have more than one correct match in Group 'B' for each item in Group 'A'. Group A Group B I. 10 electrons a. ²⁰₁₀Ne II. 12 protons b. ²³₁₁Na⁺ III. 12 neutrons c. ¹⁹₉F⁻ IV. 10 neutrons d. ²⁴₁₂Mg²⁺ Answer Options :

1)I - a; II - d; III - b, d; IV - a, c

2)I - a, c; II - d; III - b, d; IV - a

3)I - a, b, c, d; II - d; III - b, d; IV - a, c&check; Correct

4)I - a, b, d; II - d; III - b; IV - a, b, c

Detailed electron, proton, and neutron calculations for Ne, Na+, F-, and Mg2+ match multiple criteria across the groups due to isoelectronic and isotopic relationships.

Q27

काही वर्षांपूर्वी कांग्रेस नेतृत्व आणि विरोधी पक्षीय नेतृत्व यांच्यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर एकमेकाप्रती सन्मान होता. स्वातंत्र्याच्या घोषणेनंतर आणि प्रथम सार्वत्रिक निवडणूकीनंतर शासन करणाऱ्या अंतरिम सरकारामध्ये डॉ. आंबेडकर आणि शामाप्रसाद मुखर्जी सारख्या विरोधी नेत्यांचा कॅबिनेट मध्ये समावेश होता. Read the following passage and answer the questions from 26 to 30: India is not the only country to have experienced the dominance of one party. If we look around the world, we find many other examples of one party dominance. But there is a crucial difference between these and the Indian experience. In the rest of the cases dominance of one party was ensured by compromising democracy. In some countries like China, Cuba and Syria, the constitution permits a single party to rule the country. Some others like Myanmar, Belarus, Egypt and Eritrea are effectively one party states due to legal and military measures. Until a few years ago, Mexico, South Korea and Taiwan were also effectively one party dominant states. What distinguished the dominance of the Congress Party in India from all these cases was it happened under democratic conditions. Many parties contested elections in conditions of free and fair elections and yet the Congress managed to win election after election. This was similar to the dominance that the African National Congress has enjoyed in South Africa after the end of apartheid. In the early years there was a lot of mutual respect between the leaders of the Congress and those of the opposition. The interim government that ruled the country after the declaration of Independence and first general election includes opposition leaders like Dr. Ambedkar and Shyamaprasad Mukherjee in the Cabinet.

वरील उतारा कोणत्या राजकीय पक्षाशी संबंधित आहे ? Which political party is related to the above passage ?

1)कॉंग्रेस (आय) / Congress (I)

2)कॉंग्रेस (ओ) / Congress (O)

3)कॉंग्रेस (आर) / Congress (R)

4)भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस / Indian National Congress&check; Correct

General passages regarding the primary broad-based nationalist movement and independence-era political legacy typically refer to the Indian National Congress.

Q29

डॉ. भिमराव आंबेडकर आणि शामाप्रसाद मुखर्र्जी हे कोणत्या विरोधी पक्षाचे नेते होते ? / Dr. Bhimrao Ambedkar and Shyamaprasad Mukherjee were leaders of which opposition parties ?

1)डॉ. आंबेडकर – समाजवादी पार्टी, शामाप्रसाद मुखर्जी – भारतीय जनसंघ / Dr. Ambedkar – Socialist Party, Shyamaprasad Mukherjee – Bharatiya Jansangh

2)डॉ. आंबेडकर – शेड्यूल कास्ट फेडरेशन, शामाप्रसाद मुखर्जी – भारतीय जनता पार्टी / Dr. Ambedkar – Scheduled Caste Federation, Shyamaprasad Mukherjee – Bharatiya Janta Party

3)डॉ. आंबेडकर – स्वतंत्र मजूर पक्ष, शामाप्रसाद मुखर्जी – हिंदू महासभा / Dr. Ambedkar – Independent Labour Party, Shyamaprasad Mukherjee – Hindu Mahasabha

4)वरीलपैकी नाही / None of the above&check; Correct

Dr. B.R. Ambedkar and Syama Prasad Mukherjee represented specific opposition parties in the early post-independence Lok Sabha (such as Scheduled Castes Federation and Bharatiya Jan Sangh respectively).

Q31

In Nasik District, Jungle Satyagraha was carried out successfully in Satana, Baglan and Kalvan Taluqas. The chief leaders in Baglan included Dadasaheb Gadre, Mahant Seetaramshastri and Tarkateertha Laxmanshastri Joshi. Dang is the area of forests. The Koli and Thakar tribes were also drawn into the Jungle Satyagraha. It became difficult for the government servants to collect the Forest Grazing Tax from them. They were not terrified even by the armed police. On 5th August, a Jungle Satyagraha was organised at Bhilwad in Baglan, wherein thousands of farmers participated. Already distressed by the world's Great Depression, farmers extended their support like never before to the programme of Satyagraha to break Salt Laws and Forest Laws.

श्री नवरे यांनी आपण सागραकडून पर्वताकडे जात असल्याचे जाहीर केले. या वाक्याचा अर्थ काय होतो? Mr. Navare declared that they were now moving from the sea to the mountains. What does the statement mean?

a)ते तीर्थयात्रेला जाणार होते.

b)ते किनारपट्टीपासून डोंगराळ प्रदेशापर्यंत पदयात्रा काढणार होते.

c)सत्याग्रहाचे केंद्र आता समुद्राकडून डोंगराळ भागातील जंगलाकडे जाणार होते.&check; Correct

d)वरीलपैकी एकपण नाही.

सत्याग्रहाच्या काळात विधी आणि जंगलांच्या सत्याग्रहासाठी चळवळीचे केंद्र किनारपट्टीच्या मिठाच्या सत्याग्रहावरून डोंगराळ आणि जंगलाच्या प्रदेशाकडे हलवले गेले, ज्याचा संदर्भ 'सागराकडून पर्वताकडे' असा दिला आहे.

Q39

सती प्रतिबंध कायदा 1987 च्या अंतर्गत कोणत्या कलमान्वये “सतीचे उदात्तीकरण करणे” याला शिक्षा सांगितली आहे ? Under which of the Section of The Commission of Sati (Prevention) Act 1987, is punishment for glorification of sati prescribed ?

1)कलम 2(b) / Section 2(b)

2)कलम 5 / Section 5&check; Correct

3)कलम 4 / Section 4

4)वरीलपैकी एकपण नाही / None of the above

Under The Commission of Sati (Prevention) Act, 1987, Section 5 specifically prescribes punishment for the glorification of sati.

Q53

A, B, C, D, K, L, M व O हे संशोधक X, Y व Z या तीन वेगवेगळ्या संस्थेत काम करतात. ते सौर ऊर्जा, शाश्वत विकास व शेतीच्या कामासाठी जलसुगी या तीन क्षेत्रात ते काम करतात. कोणत्याही एका क्षेत्रात दोनपेक्षा कमी वा तीनपेक्षा जास्त व्यक्ती काम करत नाहीत आणि एका संस्थेत त्यांच्यापैकी तिघापेक्षा जास्त व्यक्ती काम करत नाहीत. K हा जलसुगीत संशोधन करणाऱ्या B बरोबर शाश्वत विकासात Y या संस्थेत संशोधन करतो. A व M हे समान क्षेत्रात काम करतात पण शाश्वत विकासात नव्हे आणि Y या संस्थेत काम करत नाही. C हा संशोधक Z या संस्थेत, सौरऊर्जेत, फक्त D शाश्वत विकासात संशोधन करणाऱ्याबरोबर काम करतो. L हा जलसुगीत संशोधन करतो आणि A काम करतो त्या संस्थेत काम करत नाही. O हा सौरऊर्जा क्षेत्रात काम करत नाही. "कोणत्या संस्थेत/संस्थांत किमान एकतरी संशोधक सौरऊर्जा क्षेत्रात काम करतो?" याचे उत्तर देण्यासाठी पर्याय निवडझ.

1)Z वगळता सर्व

2)Z व X दोन्ही&check; Correct

3)Y व X दोन्ही

4)फक्त X

By meticulously assigning researchers to institutions and fields based on the given constraints, institutions Z and X both contain at least one researcher working in solar energy.

Q54

सोबतच्या आकृतीत A, B, C, D व E या वसाहतींना जोडणाऱ्या रस्त्यांचा नकाशा दाखविलेला आहे. तुमच्या निवडीच्या कोणत्याही वसाहतीपासून सुरवात करून सातहीमार्गांवरून एकदा आणि फक्त एकदाच चालावे लागेल अशा मार्गांची रचना करा. जेथून सुरवात केली तेथेच शेवट व्हावा, ही अपेक्षा नाही. अशा मार्गाची सुरवात किती ठिकाणांवरून करता येईल?

1)एकही नाही

2)एक

3)दोन&check; Correct

4)तीन

According to Euler's theorem in Graph Theory, an Eulerian path exists if and only if the graph has 0 or 2 vertices with odd degrees. By analyzing the degrees of vertices A, B, C, D, and E in the given road network, we find the number of vertices with odd degrees is 2, meaning the tour can start from exactly two locations.

Q58

दीर्घ मुदतीच्या कैद्यांना, तुरुंगातून सुटल्यानंतर, त्यांनी पुन्हा गुन्हेगारीकडे वळण्याची शक्यता कमी करण्यासाठी त्यांना राज्य शासनाकडून पुरेसे निवृत्तीवेतन द्यावे असे सुचवले गेले आहे. हे म्हणजे गुन्ह्याबद्दलचे पारितोषिक वाटत असल्यामुळे बहुसंख्य लोकांनी ही सूचना लगेचच धुडावरून लावली आहे. कैद्यांच्या निवृत्तीवेतनाची पाठराखण करणाऱ्यांनी ही शक्यता फेटाळून लावणाऱ्यावर टीका करताना दावा केला आहे की या टीकाकारांनी .... हे समजून घ्यायला हवे. वरील विधानाची पूर्ती करणारा सर्वांत तर्कसंगत पर्याय निवडा.

a)गुन्हा प्रतिबंधापेक्षा गुन्हेगारारा शिक्षा मिळणे महत्त्वाचे आहे

b)गुन्हाप्रतिबंध हा महत्त्वाचा प्रश्न नाही

c)गुन्हा प्रतिबंधासाठी दूरगामी उपाय करणे महत्त्वाचे आहे&check; Correct

d)तुरुंगातून सुटल्यानंतर काय होते याच्याशी कायद्याचा संबंध नाही

Supporters of prisoner pensions argue that critics miss the broader objective: long-term crime prevention through rehabilitation is more vital than mere punitive views.

Q59

x च्या ज्या किंमतीसाठी x²/4 + x/2 - 4 या राशीचे मूल्य 0 ते 4 या दरम्यानची नैसर्गिक संख्या आहे ती निवडा.

a)3

b)4&check; Correct

c)5

d)6

Substitute the given options for x into the expression and find which one results in a natural number between 0 and 4. For x = 4, (16/4) + (4/2) - 4 = 4 + 2 - 4 = 2, which lies between 0 and 4.

Q60

घाई असल्याने असिपा आणि अजिता उतरण्यासाठी असलेल्या सतत सरकत्या जिन्यावरून उतरत आहेत. जमिनीवर पोहोचण्यासाठी असिपा व अजिता अनुक्रमे 40 आणि 60 पायऱ्या उतरतात. ज्या वेळेस अजिता 3 पायऱ्या उतरते तेवढ्याच वेळेात असिपा 1 पायरी उतरते. जिना सरकत नसेल तर प्रत्येकीला उताराव्या लागणाऱ्या एकूण पायऱ्याची संख्या निवडा.

1)100

2)80&check; Correct

3)40

4)60

By setting up an equation based on the relative speeds of walking down the moving escalator, we equate the total steps to find that each person must cover 80 steps.

Q61

पुढे दिलेल्या अभिव्यक्ती अभ्यासून अपरिचित भाषेची संरचना ओळखा. यासाठी दोन गृहीतके वापराः नियमाला अपवाद नाही आणि फक्त दिलेल्या अभिव्यक्तितून साधित नियत लागू पडतात. po nayot means She eats everything. su ?yot means You will eat. ki ?yotna means I will eat nothing leyot rah yotle su means Are you eating a lot or a little ? ?nafor ak means demand everything ? "Will she eat a lot ?" हे या भाषेत व्यक्त करणारा पर्याय निवडा.

1)po yotle

2)?leyot po&check; Correct

3)?yotle po

4)po ?leyot

Analyze pseudo-language: 'po' = she, 'nayot' = eats, 'everything' = ? Match components to translate 'Will she eat a lot ?'

Q66

जर A $ B चा अर्थ A हा B चा भाऊ आहे; A @ B चा अर्थ A ही B ची बायको आहे; A # B चा अर्थ A ही B ची मुलगी आहे आणि A * B चा अर्थ A हे B चे वडील आहेत, तर W, T व Q ही भावंडे असल्याचे दर्शवणारी नातेसाखळी निवडा ?

1)P @ Q $ W * T # U

2)P @ W $ Q * T # U

3)P @ Q $ T # U * W&check; Correct

4)P @ Q $ T # W * U

Evaluating option 3: P @ Q ($ means brother) Q $ T, ( # means daughter) T # U means T is daughter of U, (* means father) U * W means U is father of W, establishing W, T, and Q as siblings.

Q68

एका मत्स्यसंग्रहालयात काही मासे आहेत. त्यातील आठ ठिपकेवाले तर तेरा पट्टेवाले आहेत. संग्रहातील पाच सोनेरी माशांपैकी सर्व फक्त ठिपकेवाले आहेत. सात गुलाबी माशांपैकी प्रत्येकाइबर एक तर पट्टे आहेत किंवा ठिपके आहेत. संग्रहातील माशांची शक्य असलेली किमान संख्या निवडा.

1)10

2)12

3)13

4)19&check; Correct

To find the minimum possible number of fish, we overlap categories using set theory principles, accounting for spotted, striped, golden, and pink fish configurations to arrive at 19.

Q69

दोघा भावांच्या दोन झोपड्या एका मध्यम आकाराच्या तळ्याच्या विरुद्ध बाजूंना आहे प्रत्येक भावाला तळे ओलांडून एकमेकांंच्या झोपडीत जाण्यासाठी तळ्यातील 12 दगड वापरावे लागतात. या दगडांना एक ते बारा या संख्या वापरून रंगेने क्रमांक दिले आहेत. या दगडांवर एक चतुर पुढीलप्रमाणे उड्या मारत आहे. दर मिनिटाला तो ज्या दगडावरून सुरवात करतो त्या त्याच्या पाचव्या दगडावर उडी मारतो. म्हणजे जर त्याने चौथ्या दगडावरून उडी मारली तर तो नवव्या दगडावर उतरतो, नवव्या दगडावरून तो दुसऱ्या दगडावर उतरतो आणि याप्रमाणे तो उड्या मारत राहतो. जर चतुरने दुसऱ्या दगडावरून उड्या मारायला सुरवात केली आणि छत्तिसाव्यामिनालाला त्याने उड्या मारणे थांबवले तर तो ज्या क्रमांकाच्या दगडावर असेल तो दर्शवणारा पर्याय निवडा.

1)6

2)2&check; Correct

3)8

4)4

The frog jumps 5 stones ahead each minute in a cyclic sequence of 12 stones. Tracking the modular arithmetic position after 36 minutes lands the frog on stone 2.

Q70

अन्या, बन्या, दिन्या, आणि विन्या यांनी वर्गसोबत्यासाठी गोष्टीचे पुस्तक आणले. ते त्यांच्यापैकी एकाकडे आहे. त्या सर्वांना ते कोणाकडे आहे हे माहीत आहे आणि प्रत्येकाने त्यासंबंधाने प्रतिपादन केले. जर त्यांच्यापैकी फक्त एक प्रतिपादन असत्य असेल तर पुस्तक असलेली व्यक्ती निवडा. विधाने : अन्या : माझ्याकडे पुस्तक नाही आणि दिनyakकडेही पुस्तक नाही. बन्या : माझ्याकडे पुस्तक नाही आणि अन्याकडेही पुस्तक नाही. दिन्या : माझ्याकडे पुस्तक नाही आणि बन्याकडेही पुस्तक नाही. विन्या : माझ्याकडे पुस्तक नाही आणि अन्याकडेही पुस्तक नाही. Anya, Banya, Dinya and Vinya brought a story book for their classmate. The book is with someone among them. They all know who has the book and each one makes a statement about this. Select the person with the book if only one of them is making a false statement. statements : Anya : I don't have the book and Dinya also doesn't have the book. Banya : I don't have the book and Anya also doesn't have the book. Dinya : I don't have the book and Banya also doesn't have the book. Vinya : I don't have the book and Anya also doesn't have the book.

1)अन्या / Anya

2)बन्या / Banya

3)दिन्या / Dinya

4)विन्या / Vinya&check; Correct

By testing each person as the owner of the book and checking whose statements contain no contradiction (or only one false statement as required), Vinya's ownership satisfies the condition where exactly one statement among all is false.

Q74

जयचे मांजर अँमीच्या मांजरपेक्षा मोठे आहे, परंतु ते जैनिच्या मांजरपेक्षा आकाराने लहान आहे. फिजाचे मांजर आकाराने वेणूच्या मांजरवडेचे आहे, जे अँमीच्या मांजरपेक्षा मोठे असून जयच्या मांजरपेक्षा लहान आहे. जर आकाराने मोठी मंजरे वेगवान असतील आणि आकाराने लहान मंजरे आज्ञाधारक असतील तर पुढील यादीतून सर्वात वेगवान आणि सर्वात आज्ञाधारक मांजरमालकाची जोडी निवडा.

1)फिजा व जैनि

2)अँमी व जय

3)वेणू व जैनि

4)जैनि व अँमी&check; Correct

By ordering the cats by size: Venu > Fiza > Jai > Jani > Amy. Larger cats are fastest, smaller cats are most obedient. Thus, Jani is the smallest (most obedient) and Amy is the second smallest/smallest as per relations, giving Jani and Amy.

Q75

सर्व विद्यार्थ्यांच्या गटात 2/5 मुली आहेत आणि यातील 2/3 मुलींनी गणितात 90% च्या वर गुण मिळवले. जर 36 मुलींनी गणितात 90% च्या वर गुण मिळवले असतील तर मुली नसलेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या दर्शवणारा पर्याय निवडा.

1)54

2)81&check; Correct

3)90

4)135

Let total students = x. Girls = (2/5)x. Girls with >90% = (2/3)*(2/5)x = (4/15)x = 36. Solving gives x = 135. Non-girls (boys) = x - (2/5)x = (3/5)x = (3/5)*135 = 81.

Practice these questions interactively →