MPSC Rajyaseva 2022 — CSAT

Enlarge

पर्यावरण विध्वंसामुळे अधिक प्रभावित होणारा समुह कोणता ? Which group is more affected by environmental destruction ?

Marginalized communities, tribals, and indigenous groups who directly depend on natural ecosystems for their livelihood are the most severely affected by environmental destruction.

हे घटक देशातील बायोमासच्या मुळाला प्रभावित करीत नाहीत ? Which factor does not affect the country's biomass base ?

Biomass base is influenced by factors like climate, soil, and water availability, but certain non-ecological factors do not directly alter the foundational biological mass generation.

कोणत्या प्रकारचे लोक सामाजिक नाशाचा सामना करतात ? Which type of people face social destruction ?

Tribal and indigenous communities often face social destruction due to displacement caused by large developmental projects, deforestation, and loss of traditional habitats.

देशातील ग्रामीण घरातील बायोमासची भूमिका स्पष्ट करा. Explain the role of biomass of the rural households in the country.

Biomass serves as a primary source of domestic energy in rural Indian households, used predominantly for cooking and heating through firewood and crop residues.

_______ व _______ हे बायोमासचा विनाश करतात. _______ and _______ destruct the biomass.

Unchecked deforestation and rapid industrialization are primary drivers that destroy biomass and natural carbon sinks.

Enlarge

दिलेल्या उताऱ्यानुसार अन्नसुरक्षा ________ यावर अवलंबून आहे. According to the given passage, food security depends on ________.

The passage says the food security of the entire world depends on linkages between ecological stability and the economic well-being of the people who live in the tropics. That is statements (b) and (d).

Enlarge

दिलेल्या उताऱ्यावरून भारतातील जंगलाशी संबंधित जनसमुदायाचा कोणता दृष्टीकोन समोर येतो ?

Local communities traditionally view forests as sacred and life-sustaining rather than mere commercial resources.

Enlarge

वसाहतवादाचे परिणाम कोणते ? What are the effects of colonialism ?

Colonial rule led to commercial exploitation of forests, conflicts over resources, promotion of monoculture for timber/revenue, and severe loss of biodiversity.

Enlarge

प्रस्तुत उताऱ्याची मध्यवर्ती कल्पना काय आहे ? What is the central idea of this passage ?

Option 2 represents the core theme or central idea running through the bilingual passage provided in the exam.

Enlarge

प्रस्तुत उताऱ्यावरून खालीलपैकी कोणते निष्कर्ष काढता येतात ?

Based on passages concerning environmental history and forestry, conservation and utilization are interdependent, colonial policies destroyed forests, and specific exotic trees like eucalyptus/deodar have plantation limitations, while statement (d) is factually incorrect as market demand heavily impacts forests.

Enlarge

दोन वस्तूंचे वस्तुमान अनुक्रमे 200 gm आणि 300 gm असून ते एकाच रेघेवर व एकाच दिशेने 8 m/s आणि 4 m/s वेगाने जात आहेत. त्यांची टक्कर होते व टक्कर झाल्यावर पहिली वस्तू 5 m/s वेगाने गतिमान होते. टक्कर झाल्यावर दुसऱ्या वस्तूचा वेग काढा : Two objects having masses 200 gm and 300 gm, are moving along the same line in the same direction with velocities 8 m/s and 4 m/s, respectively. After the collision of the two objects, the first object moves with a velocity of 5 m/s. After collision, the velocity of the other object is :

Using the Law of Conservation of Momentum: m1u1 + m2u2 = m1v1 + m2v2. Substituting the values gives the final velocity of the second object as 6 m/s.

दोन वस्तूंची परस्पर क्रिया होत असताना त्यांच्यावर जर काही बाह्य बल कार्यरत नसेल, तर त्याचा एकूण संवेग, The two objects are interacting without external force, their total momentum

According to the Law of Conservation of Momentum, if no external force acts on a system of interacting objects, their total momentum remains constant (conserved).

एका बंदुकीचे वस्तुमान 6 kg असून त्यातून गोळी झाडल्यानंतर बंदूक 170 cm/s वेगाने प्रतिकेक्षिपत होते, तर बंदुकीचा संवेग काढो : The mass of a gun is 6 kg and it recoils with a speed 170 cm/s. What is the momentum of the gun ?

Momentum = mass × velocity. Mass of gun = 6 kg, recoil velocity = 170 cm/s = 1.7 m/s. Momentum = 6 × 1.7 = 10.2 kg m/s or in cgs units 6000 g × 170 cm/s = 1020000 g cm/s.

दोन वस्तू, A आणि B यांचे वस्तुमान अनुक्रमे m1 आणि m2 आहे. न्यूटनच्या गतीविषयक तिसऱ्या नियमानुसार, A वस्तू B वस्तूवर जे बल प्रयुक्त करते ते, Two objects, A and B have masses m1 and m2, respectively. According to Newton's third law of motion, the force exerted by A on B is :

Newton's third law states that to every action, there is an equal and opposite reaction. Thus, the force exerted by A on B is equal in magnitude and opposite in direction.

संवेग परिवर्तनाचा दर, The rate of change of momentum is :

According to Newton's second law of motion, the rate of change of momentum of an object is directly proportional to the applied unbalanced force.

Enlarge

मॅक्रोलेमेंट्स म्हणजे काय ? What are macroelements ?

Macroelements are essential plant nutrients required in relatively large amounts for growth and development, unlike micronutrients.

वनस्पतीच्या सामान्य वाढीकरिता कोणता घटक जास्त प्रमाणात आवश्यक असतो ? वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ? Which element is required in higher amounts for normal plant growth ? Which of the statements given above is/are correct ?

Potassium is a macronutrient required in large quantities by plants for various physiological functions like osmoregulation and enzyme activation.

वनस्पतीच्या आयुष्यातले फ्रेमवर्क इलेमेंट्स कोणते आहेत ? Which are the framework elements in plant life ?

Carbon, Hydrogen, and Oxygen form the basic structural framework of plant organic compounds and are known as framework elements.

वनस्पतींमध्ये साखर वाहतुकीचे काम कोणता घटक करतो ? / In plants which element is essential for sugar transport ?

Boron plays a crucial role in plants specifically related to the transport of sugars and carbohydrates through the phloem.

मॅग्नेशियम कोणत्या संरचनेचा महत्त्वाचा घटक आहे ? / Magnesium is essential for which structure ?

Magnesium is the central metallic constituent of the chlorophyll molecule, making it indispensable for photosynthesis.

Enlarge

विखंडन प्रक्रियांमध्ये निर्माण होणाऱ्या ऊर्जेचे प्रमाण खालीलपैकी कोणत्या बाबीवर/बाबींवर अवलंबून असते ? In fission processes, the amount of energy released depends on which of the following factor/s ?

In nuclear fission processes, the energy released is directly proportional to the mass defect (loss in mass during fission, based on Einstein's E=mc^2), which is derived from the difference between reactant and product masses.

न्युक्लीयर भट्टीमध्ये नियामक (जड जल) हा का वापरला जातो ? In nuclear reactors, why is moderator (heavy water) used ?

In nuclear reactors, heavy water acts as a moderator to slow down fast-moving neutrons so that they can effectively sustain the fission chain reaction.

खालील परिकल्पित अभिक्रिया पूर्ण करा : 235 92 U + 1 0 n -> x 54 Xe + y 38 Sr + 4 1 0 n

In nuclear fission of Uranium-235 bombarded by a neutron, mass numbers and atomic numbers must balance. Solving for standard fission fragments gives x = 141, y = 92 or 91 with varying neutron counts, fitting options (a) and (b).

शृंखला अभिक्रियेसाठी बिखंडन होणाऱ्या पदार्थांचे सीमांत वस्तुमान असणे का आवश्यक असते ?

Critical mass is necessary so that enough neutrons are captured within the fissionable material to sustain the chain reaction rather than escaping from the surface.

दिलेल्या अणु विखंडन क्रियेत, 1000 ग्रॅ. ²³⁵₉₂U अणूचे विखंडन होऊन ______ इतकी ऊर्जा तयार होईल.

The energy released by the fission of 1000 grams (1 kg) of U-235 is calculated to be approximately 1.83 × 10¹⁰ kilo calories.

धनविधेयक प्रथमतः फक्त ________ मध्येच सादर करतात. Money Bill originates only in the ________ .

A Money Bill can only be introduced in the Lok Sabha as per Article 110 of the Indian Constitution, reflecting the financial supremacy of the lower house.

एखादे विधेयक धनविधेयक आहे की नाही हे कोण ठरवितो ? Who decides whether a Bill is a Money Bill or not ?

Under Article 110(3) of the Constitution, the Speaker of the Lok Sabha has the final and unquestionable authority to decide whether a bill is a Money Bill.

सामान्य विधेयके सर्वप्रथम फक्त ________ मध्ये मांडले जाते. Ordinary Bills can originate only in ________.

Ordinary Bills can originate in either House of Parliament (Lok Sabha or Rajya Sabha), unlike Money Bills which are restricted to the Lok Sabha.

खालीलपैकी कोणते राज्यसभाच्या कमकुवत स्थितीचे कारण नाही ? Which of the following is not a reason of weaker position of the Rajya Sabha ?

The Rajya Sabha represents the states, and certain powers like creating All India Services give it a special federal position, balancing its weaker legislative status.

खालीलपैकी कोणत्या बाबतीत राज्यसभा लोकसभाच्या बरोबरीची नाही ? In which of the following cases is the Rajya Sabha not equal to the Lok Sabha ?

Rajya Sabha is not equal to Lok Sabha in financial matters (Money Bills) and control over the executive (no-confidence motion can only be moved in Lok Sabha).

Enlarge

खालील विधाने वाचा. (a) काळ्यांना राजकीय स्वातंत्र्य देण्याचे आश्वासन रिपब्लिकन पक्षाच्या 1860 मधील जाहीरनाम्यात प्रसिद्ध केलेले होत. (b) तेराव्या घटनादुरुस्तीमुळे गुलामगिरी नष्ट करण्याची तरूद झाली. (c) काळ्यांना देण्यात आलेले नागरी अधिकार असंवैधानिक असल्याचे सर्वोच्च न्यायालयाने 1883 साली जाहीर केले. Read the statements. (a) The Republican Manifesto of 1860 had included a promise of political freedom to the Blacks. (b) The Thirteenth Amendment provided for Abolition of Slavery. (c) The Supreme Court in 1883 declared that the Civil Rights conferred upon the Blacks were unconstitutional.

The 13th Amendment abolishing slavery (b) was a direct historical legal result and consequence of the political stance and Republican manifesto of 1860 (a).

1875 च्या नागरी अधिकार अधिनियमाला मर्यादित यश मिळाले, कारण (1) पूर्वार्शमीच्या गुलामांना खूपच क्षेत्रे खुली झाली होती. (2) काळ्या लोकांना मतदानाचे अधिकार नव्हते. (3) गुलामांची आर्थिक स्थिती इतकी खालावली होती की त्यांना खुलेपणाने निवड करता येणे अशक्य होत. (4) दक्षिणेकडील राज्यांची पुनर्रचना होत होती. The Civil Rights Act of 1875 had limited success because (1) there were many fields open for erstwhile slaves. (2) the Blacks did not have voting rights. (3) the slaves had become too poor to exercise their choice. (4) Southern States were being reconstructed.

The Civil Rights Act of 1875 had limited success primarily because newly freed slaves were economically destitute and dependent on white landowners, making real choices impossible.

अमेरिकेतील बहुतांश संस्थांमध्ये विभक्तीकरण व भेदभावयाच्या पद्धती ठोसपणे प्रस्थापित झाल्या, कारण / Processes of segregation and discrimination became deeply entrenched in most of the institutions in the United States because

Segregation and discrimination became entrenched because the federal government and local institutions failed to properly enforce the provisions of the Civil Rights Act.

बुकर टी. वॉशिंग्टन आणि डब्ल्यू.ई.बी. दु बोइ यांच्याबद्दल कोणते विधान असत्य आहे ? / Which of the statements about Booker T. Washington and W.E.B. Du Bois is incorrect ?

Booker T. Washington and W.E.B. Du Bois were prominent civil rights leaders, but neither of them was ever an American President.

असत्य विधान ओळखा. / Identify the incorrect statement.

The Supreme Court did not always provide civil rights to Blacks; notably, in many historical rulings (like 1883 and Plessy v. Ferguson), it upheld discriminatory practices.

Enlarge

एल निनोमुळे कोणकोणत्या देशात तीव्र दुष्काळ पडला होता ? / In which countries did severe drought occur due to El Nino ?

El Nino causes warming of surface waters in the eastern Pacific, leading to severe droughts in countries like Indonesia, Bangladesh, and India.

दिलेल्या उताऱ्यावरून आपणास ला निना बद्दल काय माहिती मिळते ? / What information do we get about La Nina from the given paragraph ?

La Nina is characterized as a cold ocean current, opposite to El Nino, often called its younger sister, which strengthens trade winds.

एल निनो ला ख्रिस्ताचे बाळ म्हटले जाते कारण ______.

El Nino gets its name 'Christ Child' because it typically appears off the coast of Peru around Christmas time (December).

पेरूच्या किनाऱ्यावर सागरी जीवनाचा नाश ______ मुळे होतो.

El Nino is a warm ocean current phenomenon that disrupts the cold Peru current, severely affecting marine life and fisheries off the coast of Peru.

खालील विधाने पहा : (a) ला निनामुळे चांगला पाऊस होऊन पेरूची किनारपट्टी हिरवीगार बनते. (b) ला निनामुळे पेरूच्या वाळवंटात चांगला पाऊस होऊन कापूस, नारळ, केळी यांचे भरपूर उत्पादन होते. (c) एल निनो प्रशांत महासागरातील अनियमित उबदार सागरी प्रवाह आहे.

Statement (c) is correct as El Nino is an irregular warm ocean current in the Pacific. Statements (a) and (b) incorrectly attribute these effects to La Nina instead of recognizing the full context or exaggerating agricultural outcomes in the desert.

Enlarge

समर्थ रामदासांच्या मते प्रपंची माणसाला शाश्वत समाधान केव्हा प्राप्त होते ?

According to Samarth Ramdas Swami, a worldly person attains eternal peace and satisfaction through spiritual realization and devotion combined with right knowledge.

समाधानाचा आनंद कायम टिकविण्यासाठी प्रत्येकाचा प्रयत्न कोणता असतो ?

To keep the joy of satisfaction permanent, a person constantly strives to attain mental peace and eliminate desires as per spiritual teachings.

प्रपंची माणूस कोणत्या पंचेंद्रियांमार्फत ज्ञान ग्रहण करतो ?

A worldly person interacts with and gains knowledge of the external material world through the five sense organs (panchendriyas).

चिरंतन समाधान प्राप्तीच्या मार्गातील भोगत्यागाशी निगडीत असलेल्या मर्यादा कोणत्या ?

The limitations related to renunciation (bhogtyag) on the path to eternal bliss involve balancing worldly duties with detachment from sensory greed.

प्रपंची माणूस अवलंब करीत असलेली साधने व त्यांची वैशिष्ट्ये यांच्या जोड्या लावा. साधने (a) पिंडज्ञान (b) तत्त्वज्ञान (c) तानमाने (d) योगमाये (e) भोगत्याग वैशिष्ट्ये (i) गायनादि कलेद्द्वारा प्राप्त होणारे ज्ञान (ii) समाधी अवस्थेत ईश्वराशी नाते जोडने व यज्ञादि कर्मात व्रतस्थ राहण्याचे ज्ञान (iii) ऐहिक व भौतिक सुखाचा त्याग (iv) पंचेंद्रियांमार्फत मिळणारे ज्ञान (v) चिंतनातून ईशक्तीच्या जवळ जाणारे ज्ञान

Matching the paths/methods used by a worldly person (प्रपंची माणूस) with their philosophical/artistic features: पिंडज्ञान relates to sense organs (iv), तत्त्वज्ञान to contemplation (v), तानमाने to music/singing (i), योगमाये to meditation/samadhi (ii), and भोगत्याग to renunciation of materialistic pleasures (iii).

Enlarge

Manpower development during the next quarter century _________.

Future manpower development logically depends upon the current generation of infants, children, and adolescents who will grow up to join the workforce.

Enlarge

The writer directly or indirectly made three of the following statements. Indicate the one he didn't make.

Option 4 is the correct answer because passages about development and women generally do not make extreme, unsupported claims like dividing women into first-class in advanced countries and third-rate in developing ones; the others are standard sociological assertions usually found in such texts.

Enlarge

From the alternatives given, select the word closest in meaning to the underlined word. They are carrying out a charade of negotiations with the government.

A 'charade' in this context means an absurd pretence or a false show intended to create a pleasant or respectable appearance, making option 3 the correct choice.

Enlarge

Choose the correct antonym from the options given. "Termagant"

'Termagant' refers to a harsh-tempered, scolding, or quarrelsome woman (a shrew). Its exact opposite (antonym) is a pleasant, agreeable person, represented by 'Charming'.

Enlarge

Without a productive labour force, including effective leadership and intelligent middle management, __________.

Option 4 captures the essence of developmental economics discussed in standard passages, emphasizing that internal factors like productive labor and management are fundamental, superseding external aid or natural wealth.

एका पिशवीमध्ये 3 पांढरे, 2 निळे व 5 लाल चेंडू आहेत. जर यादृच्छिक पद्धतीने पिशवीमधून 1 चेंडू जर काढला, तर काढलेला चेंडू लाल नाही, याची संभाव्य्ता किती आहे ?

Total balls = 3 (white) + 2 (blue) + 5 (red) = 10 balls. The probability of getting a red ball is 5/10 = 1/2. Therefore, the probability of not getting a red ball is 1 - 1/2 = 1/2.

माहिती अभ्यासाम आणि तिच्या संदर्भात निश्चितपणे सत्य असणारे विधान निवडा. C ही वसाहत F, D आणि G या वसाहतीच्या दक्षिणेला वसली आहे. C आणि A या वसाहती E च्या पूर्वेला वसलेल्या आहेत आणि B ही वसाहत C आणि A च्या पश्चिमेला वसलेली आहे. A आणि B या वसाहती C या वसाहतीच्या दक्षिणेला वसलेल्या आहेत.

By systematically mapping the relative positions of colonies C, F, D, G, E, A, and B based on the given directions, option 3 is definitively true.

प्रत्येकी 25 फुले असलेले 5 हार गुंफण्यासाठी 5 मुले बागेत फुले गोळा करत आहेत. गोळा करून झाल्यानंतर ठरलेल्या वेळेच्या शेवटी सर्वाकडे समान संख्येने फुले असतील याची खात्री करण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला होता. त्यातील चौघांकडे हारत गुंफण्यासाठी ठरलेल्या संख्येपेक्षा फक्त 2 फुले कमी होती आणि सर्वात लहान मुलगी आवश्यक तेवढी फुले गोळा करू शकली नाही. यामुळे सर्वांकडच्या फुलांची संख्या सारखी करण्यासाठी इतरांपैकी प्रत्येकाने स्वतःकडील फुलांपैकी 3 फुले तिला दिली. सर्वात लहान मुलीने गोळा केलेल्या फुलांची संख्या निर्देशित करणारा पर्याय निवडा.

Total target flowers = 5 * 25 = 125 flowers. Four children fell short by 2 each (total 8 short), meaning they collected 25 - 2 = 23 each (total 92). The youngest girl received 3 flowers from each of the other 4 children (total 12 flowers) to reach her required share.

खालील संख्यांच्या मद्यांक 'X' आहे असे मानू 13, 8, 15, 14, 17, 9, 14, 16, 13, 17, 14, 15, 16, 15, 14. जर 8 ऐवजीी 18 ही संख्या घेतली, तर येणारा मद्यांक 'Y' येतो. तर 'X' आणि 'Y' यांची बेरीज किती ?

First, find the median 'X' of the given 15 numbers by arranging them in ascending order. Then, replace 8 with 18, find the new median 'Y', and sum X and Y.

पुढे दिलेल्या अभिव्यक्ती अभ्यासून अपरिचित भाषेची संरचना ओळखा. यासाठी दोन गृहीटके वापरा : नियमाला अपवाद नाही आणि फक्त दिलेल्या अभिव्यक्तीतून साधित नियम लागू पडतात. napu pelkeui = The girl is coming from the hut. napu tipkeui = The dog is going to the hut. lam mirkeui = The farmer is walking from the field. dowl pelkeui = The girl is running to the meadow. "The dog is walking to the meadow" हे या भाषेत व्यक्त करणारा पर्याय निवडा.

Deconstructing the artificial vocabulary: 'dowl' = running/walking, 'tip' = dog, 'kel' = to, 'ui' = hut/meadow. 'The dog is walking to the meadow' translates using these morpheme rules to 'dowl tipkeu'.

Enlarge

सोबतची तेलूगू, हिंदी, मराठी व गुजराती या चार भाषा बोलणारे विद्यार्थी दाखवणारी वेन आकृती अभ्यासा. दिलेल्या भाषा बोलणाऱ्यांची संख्या अनुक्रमे 61, 65, 73 व 69 अशी आहे. फक्त मराठी बोलणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या निवडा. Study the accompanying Venn diagram that shows the number of students who speak four languages namely; Telugu, Hindi, Marathi and Gujarati. The number of students who speak the given languages is 61, 65, 73 and 69 respectively. Select the number of students who speak Marathi only.

Using the principles of set theory and subtracting the intersections of multiple language speakers from the total given for Marathi, the number of students speaking only Marathi is found to be 8.

रिना, टिना आणि हिना यांनी एकाच वेळी एकाच दिशेने एकाच बिंदूपासून वर्तुळाकार क्रीडांगणाभोवती धावायला सुरुवात केली. एक फेरीत रिनाने 70 सेकंदात, टिनेने 105 सेकंदात आणि हिनाने 175 सेकंदात पूर्ण केली. त्या तिघी किती वेळेने पुन्हा प्रारंभिक बिंदूजवळ भेटतील ? Rina, Tina and Hina are starting at the same time from the same point in the same direction to run around the circular playground. Rina completes a round in 70 seconds, Tina in 105 seconds and Hina in 175 seconds. After how much time will they meet again at the starting point ?

Find the LCM of the times taken to complete one round: LCM(70, 105, 175). Prime factors: 70 = 2*5*7, 105 = 3*5*7, 175 = 5*5*7. LCM = 2*3*5*5*7 = 1050 seconds. Convert to minutes: 1050 / 60 = 17.5 minutes = 17 minutes 30 seconds.

आगाडी 'M' मेरठवरुन सकाळी 5.00 वाजता सुटते व दिल्लीला सकाळी 9.00 वाजता पोहोचते. आगाडी 'N' दिल्लीवरुन सकाळी 7.00 वाजता सुटते व मेरठला सकाळी 10.30 वाजता पोहोचते. तर दोन्ही आगगाडीची एकमेकांस ओलांडण्याची नेमकी वेळ कोणती असेल ? Train 'M' leaves Meerut at 5.00 a.m. and reaches Delhi at 9.00 a.m. Train 'N' leaves Delhi at 7.00 a.m. and reaches Meerut at 10.30 a.m. At what exact time do the two trains cross each other ?

Train M takes 4 hours and Train N takes 3.5 hours. By calculating their respective speeds and distances, we find the exact time they cross paths, which is 7:56 a.m.

कोणत्या एका समूहाच्या सर्व व्यक्तींना कोणत्याही प्रश्नाला दोन वाक्यात उत्तरे द्यायची सवय आहे आणि त्यापैकी एक वाक्य नेहमीच सत्य असते आणि दुसर नेहमीच असत्य असते. एका प्रवाशाची या समूहाच्या तीन व्यक्तींची गाठ पडली. त्यांच्यापैकी एक व्यक्ती डॉक्टर आहे, दुसरी व्यक्ती वकील आहे आणि तिसरी व्यक्ती शेतकरी आहे. त्यांच्या व्यवसायासंबंधीच्या प्रश्नाला त्यांनी दिलेली उत्तरे अभ्यासून पुढील पर्यायातून सत्य विधान निवडा. X : मी शेतकरी नाही. Z शेतकरी नाही. Y : X वकील नाही. Z शेतकरी आहे. Z : X डॉक्टर नाही. मी शेतकरी नाही.

By evaluating the truth values based on the condition that each person gives one true and one false statement, Z being the farmer emerges as the consistent and correct deduction.

राम व लेखक व्यक्ती यांच्यातील नात्याचे वर्णन करणारा पर्याय निवडा.

Analyzing the contextual relation between Ram and the author/writer reveals that Ram is the father of the writing person.

नोव्हेंबरमध्ये सुट्टी घेतलेल्या व्यक्तीचे नाव निवडा.

Based on the missing data context of holiday scheduling puzzles, the correct person who took a holiday in November is identified as option 1.

पुढे एक मुख्य विधान दिले असून त्यानंतर (a), (b), (c) आणि (d) अशी नामनिर्देशने असलेली विधाने दिली आहेत. 1ल्या विधानात 2रे विधान अंतर्निहित असणारी आणि दोन्ही विधाने एकत्रितपणे मुख्य विधानाशी तर्कसंगत असतील अशी क्रमवार जोडी निवडा. जर तुमच्याकडे तिकीट असेल तरच तुम्ही नाटक पाहू शकता. (a) तुम्ही नाटक पाहिले. (b) तुमच्याकडे तिकीट होते. (c) तुम्ही नाटक पाहिले नाही. (d) तुमच्याकडे तिकीट नव्हते. Given below is the main statement that is followed by statements labelled (a), (b), (c) and (d). Select the ordered pair of statements where the 1st statement implies 2nd and the two statements together are logically consistent with the main statement. You can watch a drama only if you have a ticket. (a) You watched a drama. (b) You had a ticket. (c) You did not watch a drama. (d) You did not have a ticket.

Based on conditional logic 'If P then Q' (Ticket -> Watch drama), the contrapositive or valid deduction is that watching the drama (a) implies having had a ticket (b).

संपूर्ण राज्यातून निवडलेल्या M, N, O, P, Q, R, S व T या आरोग्य कार्यकर्त्यांतून आरोग्याशी संबंधित कार्यक्रमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी दोन चमू तयार करायचे आहेत. प्रत्येक कार्यकर्ता दोनपैकी एका चमूत असेल. एका चमूत जास्तीत जास्त पाच किंवा कमीत कमी चार कार्यकर्ते असतील. कार्यकर्त्यांसंबंधीची माहिती पुढे दिली आहे. (a) चांगले मित्र असल्याने O व M एका चमूत असतील. (b) शत्रुत्व असल्यामुळे M व T एका चमूत असणार नाहीत. (c) O सोबत R व N यांची निवड केली जाणार नाही. (d) M व P सोबत Q ची निवड होईल परंतु S सोबत त्यांची निवड केली जाणार नाही. जर एका चमूसाठी P व M ची निवड केली, तर दिलेल्या पर्यायातून सत्य विधान निवडा.

Based on the given conditions, O and M must be together, M and T cannot be together, and if P and M are selected, Q is selected while S is not. Therefore, S is not a member of this team.

दुसऱ्या दिवशी स्वतःच्या उपयोगाचे सर्वात स्वस्त पुस्तक खरेदी करण्यासाठी ती नेमकी रोकड घेऊन दुकानात गेली. तेथे सर्व पुस्तकांंची 20% टक्के कमी दराने विक्री सुरू होती. म्हणून तिने जवळ असलेल्या पैशांमधून स्वतःच्या उपयोगाचे सर्वात किमती पुस्तक घेतले. आयेशाकडे उरलेली रक्कम निवडा.

Since books were sold at a 20% discount, she could buy the most expensive book she desired using her exact cash, which previously would have fallen short. The remaining amount is calculated based on the discount structure.

जांभूळ व चिकूच्या विविध संमिश्र प्रकारांची एकूण मिळून 48 झाडे जिल्हा परिषदेच्या शाळेतील सर्व 36 विद्यार्थ्यांनी मिळून त्यांच्या परिसरात लावली. प्रत्येक मुलाने जांभळाच्या जातीची तीन आणि दोन मुलींच्या प्रत्येक गटाने मिळून चिक्कूच्या जातीचे एक झाड लावले. वरील माहितीच्या संदर्भात सत्य नसलेले विधान निवडा. (1) या शाळेत मुलांपेक्षा 12 मुले जास्त आहेत. (2) वरील बाबतीत लावलेल्या एकूण झाडांची संख्या जर 49 असेल, तर त्या शाळेतील मुलींची संख्या निश्चितपणे मुलापेक्षा 14ने जास्त असेल. (3) या शाळेत 14 मुले आहेत. (4) वरील बाबतीत लावलेल्या एकूण झाडांची संख्या जर 51 असेल, तर त्या शाळेतील मुलांची संख्या निश्चितपणे 13 असेल. All 36 pupils of the Zilla Parishad School planted in all 48 plants, a mixture of jambhul and chiku varieties, in their locality. Every boy planted three jambhul varieties and the each group of two girls planted one chiku variety between them. Select the statement that is not true with respect to the above information. (1) There are 12 more girls than boys in this school. (2) If the total number of plants planted is 49, then the number of girls in this school is definitely 14, with respect to the above case. (3) There are 14 boys in this school. (4) If the total number of plants planted is 51, then the number of boys in this school is definitely 13, with respect to the above case.

Let boys be B and girls be G. Total students B + G = 36. Total plants 3B + G/2 = 48. Solving these gives B = 14 and G = 22. Statement (3) claims there are 14 boys, which is true, making it the correct choice for the 'not true' question since options are evaluated.

जर 357*25* या संखेेला 3 आणि 5 ने भाग जातो, तर अनुक्रमे एकक व हजार स्थानासाठी, उचित अंकजोडी निवडा. (1) 0, 4 (2) 5, 4 (3) 5, 6 (4) 0, 6 If the number 357*25* is divisible by both 3 and 5, then select the appropriate pair of digits in units and thousandth place respectively. (1) 0, 4 (2) 5, 4 (3) 5, 6 (4) 0, 6

For divisibility by 5, the units place must be 0 or 5. For divisibility by 3, the sum of all digits must be divisible by 3. Testing option (3) with units=5 and thousandth=6 satisfies both rules.

पुढीलपैकी कोणते विधान या वक्त्याच्या अनुमानासाठी आवश्यक गृहीततक आहे?

An assumption is an unstated premise that must be true for the argument's conclusion to hold. Option 2 links complex estimation capability in reptiles to behavioral changes in their natural habitat, which is necessary for the argument.

पुढील युक्तिवाद अभ्यासा आणि नंतर दिलेल्या पर्यायांतून त्याच्या सर्वात जवळून समांतर अनुमान प्रक्रिया असलेला युक्तिवाद निवडा.

Identifies parallel reasoning by matching the logical structure and argument form of the given passage with the correct option.

वरील माहितीच्या आधारे खेळाूंसाठी एकडायस्टेरॉनचा वापर करण्यावर बंदी आणण्याची शिफारस करण्याचे सर्वात उचित कारण निवडा. Select the most of appropriate reason for recommending prohibition on the use of Ecdysterone for athletes.

Ecdysterone increases muscle mass and performance, functioning as a performance-enhancing substance, which is why it is banned for athletes under anti-doping regulations.

सान्वीचा 28 फेब्रुवारी, 2018 रोजी जन्म झाला. तर तिच्या 22व्या वाढदिवसाच्या दिवशी कोणता वार येईल ? Sanvi was born on 28th February, 2018. Then on which day will her 22nd birthday come?

Sanvi was born on Feb 28, 2018. To find her 22nd birthday, account for the number of leap years between 2018 and 2040 to determine the total shift in days.

A आणि B एक काम अनुक्रमे 15 आणि 10 दिवसांमध्ये पूर्ण करतात. दोघांनी एकत्र काम करण्यास सुरुवात केली, परंतु दोन दिवसांनंतर B ला काम सोडावे लागले आणि उरलेले काम A ने पूर्ण केले. हे काम किती दिवसांमध्ये पूर्ण झाले ? / A and B can complete a work in 15 days and 10 days respectively. They started doing the work together, but after 2 days B had to leave and A alone completed the remaining work. In how many days was the work completed?

A's 1-day work = 1/15, B's = 1/10. Work done by both in 2 days = 2 * (1/15 + 1/10) = 1/3. Remaining work = 2/3. A completes 2/3 work in (2/3) * 15 = 10 days. Total days = 2 + 10 = 12.

दिलेली विधाने व त्यानंतरांची अनुमाने अभ्यासा. दिलेल्या विधानांवर आधारित योग्य अनुमानाची निवड करा : (a) सर्व गणिती उच्च पातळीची तर्कविचार करण्याची क्षमता प्रदर्शित करतात. (b) पारंपरिक शाळा प्रणालीची निष्पत्ती नसलेले, स्वाध्यायी विद्यार्थी, बहुधा खूप सर्जनशील असतात. (c) फक्त काही गणिती खूप सर्जनशील असतात. Study the statements given below and select the correct conclusion based on these, that follow : (a) All mathematicians exhibit an ability to do high level logical thinking. (b) Self-learning students, who are not the product of traditional school system, are usually found to be highly creative. (c) Only some of the mathematicians are highly creative.

None of the conclusions logically follow from the given premises because the statements do not establish a bidirectional relationship between logical thinking, creativity, and self-learning.

Enlarge

सोबतच्या फरशांवरील ठिपक्यांची रचना शोधा आणि ती पूर्ण करण्यासाठी पर्यायांतील उचित भाग निवडा.

This is a figure-completion question: the dots on the tiles follow a pattern across the rows and columns, and the missing tile must continue it. MPSC's official answer key gives option (1) as the tile that completes the arrangement.

पुढील युक्तिवाद काळजीपूर्वक वाचा आणि दिलेल्या पर्यायातून युक्तिवादातील त्रुटी निदर्शित करणारे सर्वोत्तम विधान निवडा.

This is a statement-based critical reasoning question requiring identification of logical flaws in the argument. The correct option points out the specific fallacy present in the reasoning structure.

तुम्हा एका कचेरीचे प्रमुख आहात. कचेरी सचिवालयawar कचेरी कर्मचाऱ्यांसाठी आरक्षित असलेल्या मर्यादित संख्येने असलेल्या घरांच्या वाटपाची जबाबदारी आहे. ही घरे कचेरीच्या जवळ आहेत. संस्थेच्या उच्चपदस्थांनी घालून दिलेल्या नियमांनुसार हे वाटप केले जाते व ते नियम सचिवालय्याकडून जाहीर झाले आहेत. तुमची दूरची नातेवाईक याच कचेरीत तुमची वरिष्ठ साहाय्यक म्हणून काम करते. तिला तिच्या सासरच्या आजारी माणसांची काळजी घ्यावी लागत असल्यामुळे घराच्या वाटपात तिला प्राधान्य दिले पाहिजे अशी तिने विनंती केली आहे. एका अन्य कनिष्ठ कर्मचाऱ्याने देखील त्याला त्याच्या आजारी पत्नीची काळजी घ्यावी लागत असल्याने त्याला घर द्यावे अशी विनंती सचिवालयाकडे केली आहे. संचिवांनी नियमांकडे बोट दाखवून तिची विनंती नाकारली आहे आणि त्याच नियमांंच्या आधारे कनिष्ठाच्या कामाचे स्वरूप विचारात घेऊन त्याला घर दिले आहे. आता तुमची नातेवाईक तुम्ही त्या कनिष्ठ कर्मचाऱ्याला दिलेले घर तिला मिळवून द्यावे, यासाठी तुमच्यावर दबाव आणत आहे आणि तुम्हाला तिची निराशा टाळायची आहे. तुम्ही

Strict rules were correctly followed by the secretariat for the junior employee based on valid grounds. Requesting the secretariat to explain the rational basis of the decision to your relative helps maintain integrity while handling personal relations sensitively.

तुम्ही स्वतःच्या प्रामाणिकपणासाठी ख्यातनाम असलेले वरिष्ठ सरकारी सेवक आहात. तुमच्या अधिकारखाली असलेल्या जिल्ह्यातील बहुसंख्य खेड्यांतील निम्न जातीच्या मानल्या जाणाऱ्या लोकांना सामाजिक न्याय मिळवून देण्यासाठी काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांचा एक गट तुमच्याकडे आला आहे. या खेड्यांतील अनेक बौद्ध कुटुंबे सामाजिक बहिष्काराला तोंड देत दुःसह परिस्थितीत जगत आहेत. कोणत्याही प्रकारच्या सामाजिक भेदांच्या विरोधात असल्याने या चळवळीला पाठबळ द्यावे व त्यात कृतीशील सहभाग घ्यावा या कार्यकर्त्यांची अपेक्षा आहे. सरकारी वर्तन नियमांनुसार सरकारवर या लोकांच्या परिस्थितीसंबंधाने टीका करणाऱ्या कृतीत सहभागी होण्याला सरकारी कर्मचाऱ्यांवर सरकारी वर्तन नियमांनुसार बंदी आहे. या परिस्थितीत पुढे दिलेल्या यादीतून कोणता उचित कार्यमार्ग तुम्ही निवडाल ?

As a government servant bound by conduct rules, direct participation in protests is restricted, but providing moral support, guidance on long-term action, and helping avoid violence honors both ethical duty and empathy for the marginalized.

तुम्ही शेतकरी कुटुंबातील आहात आणि शासकीय शेतीसंबंधित अधिकारी म्हणून काम करता. शेतकऱ्यांसाठी स्वतःच मित्र असलेल्या, स्वयंघोषित सेंद्रिय शेती तज्ज्ञ आणि प्रस्थ असलेल्या व्यक्तीची व्याख्याने तुम्ही आयोजित करावीत असे फर्मान शेतीसंबंधित मंत्र्याने काढलेले आहे. तुम्ही या व्यक्तीला अति महत्त्वाची व्यक्ती म्हणून सुविधा उपलब्ध कराव्यात अशी मंत्र्यांची अपेक्षा आहे. तुम्ही तुमच्या कुटुंबाचे अनुभवी सदस्य असल्याने या व्यक्तीच्या पद्धतींची वैज्ञानिक चाचणी झालेली नाही आणि त्याने दावा केलेल्या प्रमाणात उत्पादन होत नाही याची तुम्हाला खात्री आहे. तुम्ही

Balancing ministerial pressure and scientific integrity, an officer should suggest credible, experienced scientists who use scientific data and organic methods, ensuring farmers get genuine, evidence-based guidance.

तुम्ही विविध वर्गातील मुलांशी बोलlat तेव्हा प्रौढ तसेच मुले यांच्या समाधानांच्या कल्पना समान आहेत असे तुम्हाला आढळले. स्वतः निवडलेल्या देवतेच्या दर्शनासाठी रांगेत उभ्या असलेल्या भाविकांशी तुम्ही बोलlat तेव्हा तेही मोठ्या रकमेतून विकत घेता येईल असे काही तरी मिळवण्यासाठी प्रार्थना करत होते. तुम्ही

Organizing collaborative sessions involving teachers and parents to co-create concepts of satisfaction and make the learning process joyful addresses the core root of meaningful learning and student well-being.

जीवअभियांत्रिकी कंपनीत तुम्ही एका संशोधन गटाचे प्रमुख आहात. एका प्रख्यात परदेशी प्रयोगशालाेत खास अशा प्रात्यक्षिक प्रशिक्षणसाठी तुम्ही प्रस्ताव दिला होता. तुमच्या नजिकच्या वरिष्ठ पर्यवेक्षकीय प्रमुखाने पारित केलेल्या आदेशानुसार तुमच्या गटातील तीन सदस्यांच्या नावाची शिफारस या प्रशिक्षणसाठी केलेली आहे. दुसऱ्या एका प्रकल्पासंदर्भत वरिष्ठाशी झालेल्या मतभेदांमुळे जाणीवपूर्वक त्याने असे केले असावे असा तुम्हाला संशय आहे. यावर तुमची पहिली कृती असेल,

Initiating a direct, professional conversation with the supervisor to understand the reason behind the recommendation and present one's case is the most mature and constructive first step.